Protestat e përnatshme në Tiranë, të njohura si “Revolucioni i Flamingove”, dhe përballja e tyre me qeverinë e Edi Ramës janë trajtuar gjerësisht nga gazeta prestigjioze gjermane “Frankfurter Allgemeine Zeitung”.
Lëvizja qytetare ka vazhduar për më shumë se 100 ditë, megjithëse, siç vëren artikulli, ajo ende nuk ka marrë përmasat e një mobilizimi masiv në rrugët e kryeqytetit.
Të lidhura
None found
Prej mbi njëqind ditësh, protestuesit takohen çdo mbrëmje rreth orës 19:00 në qendër të Tiranës dhe marshojnë në Bulevardin “Dëshmorët e Kombit”. Në mes të itinerarit ndodhet godina e Kryeministrisë, përpara së cilës ata kërkojnë largimin e Edi Ramës.
Në këtë pikë të marshimit, thirrjet bëhen më të forta. Herë pas here janë shënuar përplasje me policinë dhe arrestime, por në pjesën më të madhe protestat kanë kaluar në mënyrë paqësore.
Pjesëmarrja është më e lartë gjatë ditëve të javës, ndërsa në fundjavë edhe disa prej protestuesve më të vendosur zgjedhin të shkojnë në bregdet. Në të njëjtën kohë, rrugët e Tiranës mbushen me të rinj që festojnë po aq gjatë dhe me po aq zhurmë sa protestuesit demonstrojnë. Artikulli i përshkruan këto si dy realitete paralele që thuajse nuk takohen.
Megjithëse i vetëquajturi “Revolucioni i Flamingove” nuk është kthyer deri tani në një lëvizje popullore masive, ai ka dëshmuar vazhdimësi. Po aq këmbëngulës paraqitet edhe Rama, i cili drejton qeverinë që nga viti 2013 dhe synon ta përfundojë mandatin në vitin 2029.
Kjo situatë ngre pyetjen se cila prej palëve do të arrijë të qëndrojë deri në fund.
Protestat filluan në fund të majit, pas ndërhyrjes së dhunshme të punonjësve të një kompanie private sigurie pranë gardhit të një kantieri në pjesën veriore të gadishullit të Zvërnecit. Në atë zonë parashikoheshin punimet paraprake për ndërtimin e një projekti turistik luksoz.
Disa qindra qytetarë kishin protestuar në vend kundër projektit të promovuar nga kompania e investimeve Affinity Partners, e Jared Kushnerit, dhëndrit të Donald Trumpit.
Gjatë tubimit pati tensione pranë gardhit, ku rojet tërhoqën zvarrë mbi zhavorr disa protestues për t’i larguar nga perimetri i kantierit. Askush nuk pësoi lëndime të rënda, por pamjet e regjistruara me celular u përhapën gjerësisht në internet.
Shndërrimi i këtij incidenti relativisht të vogël në një protestë me shtrirje kombëtare lidhet edhe me flamingot, të zgjedhur nga lëvizja si simbol i ndryshimit që kërkon të sjellë.
Aktivistët mjedisorë druhen se zhvillimi i vrullshëm turistik në jug të vendit mund të kërcënojë kolonitë e flamingove rozë dhe shpendëve të tjerë shtegtarë. Shqetësimi lidhet veçanërisht me resortet luksoze të planifikuara nga investitorë arabë dhe nga Katari, të lidhur me grupin e Kushnerit. Laguna e Nartës, zonë e mbrojtur pranë Zvërnecit, përbën habitatin e flamingos rozë.
“Lëvizja e Flamingove” akuzon qeverinë për korrupsion dhe kërkon zgjerimin e territoreve të mbrojtura, ndalimin e favorizimit të investitorëve të mëdhenj dhe zhvillimin e zgjedhjeve të reja demokratike.
Në fillim, Rama, i cili udhëheq Partinë Socialiste prej vitit 2005 dhe qeverinë që nga viti 2013, zgjodhi të priste që protestat të shuheshin vetë. Ai u kujtoi pjesëmarrësve se nuk mund të dilnin papritur në rrugë dhe të rrëzonin një kryeministër e një qeveri të zgjedhur.
Sipas tij, ndryshimi i pushtetit nuk mund të bëhej në atë mënyrë dhe protestuesit duhej të prisnin zgjedhjet e ardhshme. Ky qëndrim mbështetej te rezultati i zgjedhjeve parlamentare të majit 2025, kur Rama dhe socialistët morën më shumë se 52 % të votave.
Ajo ishte fitorja e katërt zgjedhore radhazi e Partisë Socialiste, ndërsa Rama dhe forca e tij politike kishin arritur ta rrisnin vazhdimisht përqindjen e votave.
Megjithatë, vetëm pak kohë pasi siguroi mandatin e tij më të fuqishëm elektoral, kryeministri u përball me atë që artikulli e cilëson si kërcënimin më serioz ndaj pushtetit të tij.
Pak më pak se dy muaj pas fillimit të protestave, Rama ndryshoi qasje. Në vend të retorikës së ashpër, ai nisi t’i paraqiste tubimet si dëshmi të vitalitetit dhe qëndrueshmërisë së demokracisë shqiptare.
Kryeministri dallon mes qytetarëve me kërkesa legjitime, të cilët, sipas tij, duhen dëgjuar, dhe personave që ai pretendon se po shfrytëzohen politikisht nga kundërshtarët e tij brenda dhe jashtë Shqipërisë.
Në fund të korrikut, gjatë një fjalimi të fortë para grupit parlamentar socialist, Rama shpalosi strategjinë e re të qeverisë dhe foli për një krizë të thellë të besimit të publikut.
Përpara drejtuesve të një partie të mësuar me fitore elektorale, ai përmendi atë që e quajti “paradoksi i suksesit”. Sipas këtij arsyetimi, sa më shumë përparon dhe pasurohet një shoqëri, aq më pak vëmendje u kushton arritjeve dhe gjërave që funksionojnë, duke u përqendruar më tepër te mangësitë.
Rama tha se shoqëritë e varfra tregohen më tolerante ndaj problemeve, pasi në to mbizotëron bindja se gjendja mund të ishte edhe më e keqe. Sipas tij, Shqipëria e ka kaluar këtë etapë dhe tashmë ka hyrë në një fazë ku qytetarët mendojnë se gjërat mund të bëhen edhe më mirë.
Për këtë arsye, ai kërkon ndërtimin e një “shteti përkujdesës”, i cili dëgjon qytetarët, i trajton seriozisht përvojat e tyre dhe përmirëson cilësinë e shërbimeve publike dhe të investimeve, me synimin për të forcuar besimin te institucionet.
Kjo qasje, sipas kryeministrit, është bërë pjesë e diskutimeve brenda qeverisë dhe grupit parlamentar për mënyrën se si institucionet duhet t’u përgjigjen nevojave të shoqërisë.
Deputetët dhe funksionarët e Partisë Socialiste e pritën pozitivisht fjalimin. Përfaqësuesit e “Lëvizjes së Flamingove”, nga ana tjetër, e cilësuan atë si një përpjekje retorike për ta zhvendosur vëmendjen nga korrupsioni, mungesa e transparencës dhe dëmtimi i mjedisit.
Kreu i opozitës konservatore dhe i Partisë Demokratike, Sali Berisha, ngriti dyshime se Rama kishte përdorur inteligjencën artificiale për hartimin e dokumentit prej 40 faqesh, të cilin e quajti të dobët në përmbajtje dhe të shkruar keq.
Në takimin me gazetën gjermane, Rama nuk shfaqet sikur ndihet i detyruar të kalojë në mbrojtje përballë “Revolucionit të Flamingove”. Ai e pret gazetarin në zyrën e tij në Kryeministri, me atletet e bardha të vendosura poshtë tavolinës, pantallona të gjera të zeza, pulovër dhe çorape po të zeza.
Në një varëse ndodhen fanella basketbolli që Rama, ish-lojtar i kombëtares shqiptare, i ka marrë si dhurata, ndërsa dollapët dhe raftet e zyrës janë të mbushura me objekte të ndryshme arti.
Kryeministri nuk mendon se Shqipëria gjendet në një moment kthese dhe aq më pak në prag të një thyerjeje. Megjithatë, ai e konsideron situatën një provë të besimit dhe thotë se përpiqet ta shohë gotën njëkohësisht gjysmë plot dhe gjysmë bosh.
Sipas Ramës, është e pranueshme që dikush ta shohë gotën gjysmë bosh, pasi ky person u kushton më pak rëndësi arritjeve dhe kërkon më shumë. Ai që e konsideron gjysmë plot, ndërkaq, përqendrohet te rezultatet e realizuara.
Në vlerësimin e tij, dalja e qytetarëve në rrugë për biodiversitetin, mbrojtjen e mjedisit dhe çështje të tjera publike mund të shihet në parim si një shenjë pozitive.
Rama e cilëson protestën një sfidë të dobishme. Ai thotë se gjatë karrierës së tij politike gjërat nuk kanë ecur vërtet mirë në periudhat kur nuk është ndier i sfiduar dhe se, zakonisht, presioni e ka bërë më të mirë.
Nëse kjo do të ndodhë edhe këtë herë, sipas tij, mbetet për t’u parë. Kryeministri shprehet se shpreson për një rezultat të tillë, por vetëm koha dhe e ardhmja mund ta dëshmojnë.
Një pjesë tjetër e debatit lidhet me projektet e investimeve në Zvërnec dhe në ishullin e Sazanit. Rama kujton se kontakti i parë me Jared Kushner dhe Ivanka Trump për mundësinë e investimeve në këto zona ndodhi kur Donald Trump nuk ishte rizgjedhur ende president.
Duke përshkruar rrethanat e asaj periudhe, Rama tha se jeta e Trumpit lëvizte mes mundësisë së burgut dhe rikthimit në Shtëpinë e Bardhë.
Kryeministri këmbëngul se promovimi i investimeve të huaja direkte në Shqipëri, veçanërisht në turizëm si një sektor kyç, nuk e kthen atë në një instrument të Trumpit.
Sipas tij, mundësia e investimeve me vlerë më shumë se 4 miliardë euro në projektet e planifikuara nga Kushner dhe partnerët e tij nuk mund të hidhet poshtë automatikisht nga një kryeministër, nëse vlerësohet se projektet i shërbejnë interesit të vendit.
Rama kundërshton pretendimet se Shqipëria po “shitet”. Ai thekson se ishulli i Sazanit është dhe do të vazhdojë të mbetet pronë e shtetit shqiptar.
Po ashtu, ende nuk është përfunduar asnjë marrëveshje që do t’u lejonte investitorëve privatë ta zhvillonin ish-zonën e mbyllur ushtarake të Sazanit si një resort luksoz.
Artikulli i “Frankfurter Allgemeine Zeitung” shqyrton gjithashtu ndikimin e protestave në turizëm. Në qershor u vu re një ngadalësim i vogël i rritjes së këtij sektori, por tashmë kjo situatë duket se është kapërcyer dhe nuk ka prodhuar pasoja afatgjata në numrin e vizitorëve.
Parashikimet e përmendura tregojnë se gjatë këtij viti Shqipëria pritet të presë rreth 14 deri në 15 milionë vizitorë, krahasuar me afërsisht 12.5 milionë të regjistruar një vit më parë.
Në këtë kontekst, “Revolucioni i Flamingove” vazhdon të mbetet një nga përplasjet më të dukshme në Shqipëri mes protestës qytetare, politikave të zhvillimit dhe projekteve të mëdha turistike.
