Një raport i publikuar më 20 korrik nga Platforma e Këshillit të Evropës për Mbrojtjen e Gazetarisë dhe Sigurisë së Gazetarëve konstaton se liria e medias në Kosovë po përkeqësohet dukshëm si pasojë e ndërhyrjeve politike, fyerjeve publike ndaj gazetarëve dhe minimit të pavarësisë së institucioneve mediatike.
Të lidhura
None found
Dokumenti u përgatit pas një vizite zyrtare në Prishtinë nga 24 deri më 26 mars, ku morën pjesë përfaqësues të tetë trupave ndërkombëtare që mbrojnë lirinë e shtypit, si Reporterët pa Kufij, Instituti Ndërkombëtar i Shtypit, Federata Evropiane e Gazetarëve, Qendra Evropiane për Lirinë e Shtypit dhe Mediave dhe Unioni Evropian i Transmetuesve, me mbështetjen e Asociacionit të Gazetarëve të Kosovës.
Gjatë qëndrimit të tyre, delegatët u takuan me kryeministrin në detyrë Albin Kurti, gazetarë, redaktorë, si dhe përfaqësues të RTK-së, Komisionit të Pavarur të Mediave, sistemit gjyqësor, shoqërisë civile dhe trupit diplomatik.
Ndonëse pranohet se Kosova ende gëzon një mozaik mediatik të larmishëm, një shkallë relativisht të ulët të dhunës fizike ndaj gazetarëve dhe një kuadër ligjor që në thelb përputhet me standardet evropiane, raporti thekson se këto arritje janë venitur nga një mjedis gjithnjë e më armiqësor për mediat.
Ndër shkaqet kryesore për këtë vlerësim përmenden: ligji për Komisionin e Pavarur të Mediave, që u shpall antikushtetues pas miratimit, vështirësitë financiare dhe sfidat ndaj pavarësisë së Radio Televizionit të Kosovës, si dhe shtimi i sulmeve me fjalë dhe fushatat për të diskredituar gazetarët, sidomos nga ana e zyrtarëve të partisë qeverisëse.
Këto tendenca kanë ndikuar edhe në pozicionimin ndërkombëtar të vendit. Në Indeksin Botëror të Lirisë së Mediave 2026 të Reporterëve pa Kufij, Kosova renditet e 84-ta nga 180 shtete, duke pësuar një rënie prej 28 vendesh në krahasim me vitin 2023.
Sipas organizatave, kjo ka dëmtuar imazhin e Kosovës si një prej vendeve më përparimtare në rajon për sa i përket lirisë së medias. Ato i bëjnë thirrje qeverisë së ardhshme të rivendosë besimin te institucionet demokratike dhe te reformat.
Radio Evropa e Lirë ka kërkuar një reagim nga Zyra e Kryeministrit, por ende nuk ka marrë përgjigje.
Një pjesë thelbësore e raportit fokusohet te siguria e gazetarëve. Edhe pse dhuna fizike ka rënë në raport me vitin 2023, gazetarët përballen gjithnjë e më shpesh me kërcënime me gojë, fushata shpifjesh dhe ngacmime në hapësirën digjitale, shpesh të nxitur nga figura të larta politike.
Vetëm në vitin 2025, Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës dokumentoi 69 incidente që prekën gazetarë dhe media, përfshirë raste të fyerjeve publike, diskreditimit dhe sulmeve kibernetike.
Raporti nënvizon se shumë prej këtyre episodeve kanë lidhje me deklaratat ose veprimet e zyrtarëve publikë dhe politikanëve.
Delegacioni shpreh merak edhe për gjuhën e përdorur ndaj gazetarëve, duke sjellë në vëmendje situata kur kryeministri Kurti ka kritikuar haptazi mediat ose gazetarët.
Organizatat i kanë bërë thirrje atij dhe partisë së tij të heqin dorë nga shprehjet përçmuese dhe të udhëheqin me shembull për një dialog publik më të civilizuar.
Sipas gjetjeve, gjatë takimit me delegacionin, Kurti nuk e pranoi se shqetësimet për sigurinë e gazetarëve ishin serioze, megjithëse më vonë Zyra e tij deklaroi me shkrim se ai nuk mbështet e nuk toleron sulmet verbale dhe se nuk ka përdorur gjuhë fyese.
Raporti shpreh shqetësim edhe për transmetuesin publik RTK, ku mungesa e fondeve, pasiguria ligjore dhe akuzat për trysni politike kanë krijuar një mjedis që rrezikon pavarësinë editoriale.
Delegacioni citon dëshmi të gazetarëve për largime nga programet, masa disiplinore dhe ndërprerje emisionesh, ndërsa drejtuesit e RTK-së i kanë mohuar këto pretendime.
Një seksion më vete i kushtohet Komisionit të Pavarur të Mediave. Raporti kujton se ligji për KPM-në, i votuar nga Kuvendi në vitin 2024, u shfuqizua nga Gjykata Kushtetuese me arsyetimin se cënonte pavarësinë e këtij organi.
Më tej, organizatat shprehin shqetësim se procesi i mëpasshëm i përzgjedhjes së anëtarëve të rinj të KPM-së dhe të bordit të RTK-së u krye me procedura të ngutshme e jo transparente, duke ngritur dyshime për influenca politike.
Raporti vë në dukje edhe nivelin e ulët të transparencës së institucioneve publike. Gazetarët raportuan se marrja e dokumenteve zyrtare mbetet e vështirë, konferencat për shtyp janë të rralla dhe kontakti me zyrtarët është i kufizuar.
Po ashtu, vihet re një rritje e ndjeshme e numrit të ankesave për refuzimin e qasjes në dokumente publike gjatë viteve të fundit.
Megjithatë, raporti njeh edhe disa hapa përpara. Vlerësohet bashkëpunimi me gjykatat, ku rastet që prekin gazetarët po trajtohen më shpejt. Miratimi i Strategjisë 2026-2028 të Këshillit Gjyqësor të Kosovës, e cila u jep përparësi çështjeve të sigurisë së gazetarëve dhe shpifjes, konsiderohet një zhvillim pozitiv.
