Bekim Sejdiu, nga ndërtimi i diplomacisë kosovare te Kushtetuesja dhe përmendja si kandidat për President

Raportimet se emri i Bekim Sejdiut po shqyrtohet në bisedimet mes Albin Kurtit dhe Lumir Abdixhikut për postin e Presidentit të Republikës e kanë rikthyer ish-gjyqtarin e Gjykatës Kushtetuese në vëmendjen politike të Kosovës.

Deri në këtë fazë nuk ka konfirmim zyrtar se Sejdiu do të jetë kandidati përfundimtar. Megjithatë, ai paraqet një profil të ndryshëm nga figurat që zakonisht lidhen me politikën partiake.

Përvoja e tij, e ndërtuar gjatë më shumë se dy dekadave, përfshin tri fusha që kanë lidhje të drejtpërdrejtë me detyrën presidenciale: diplomacinë, të drejtën kushtetuese dhe akademinë.

Kombinimi i ekspertizës juridike me angazhimin shtetëror mund të shpjegojë përse ai po shihet si një figurë që potencialisht mund të pranohet nga më shumë se një kamp politik.

Rrugëtimi institucional i Bekim Sejdiut në diplomacinë e Kosovës nisi bashkë me hapat e parë të Ministrisë së Punëve të Jashtme, pas shpalljes së Pavarësisë.

Ai iu bashkua grupit fillestar që punoi për krijimin e strukturave diplomatike të shtetit të ri, duke ushtruar edhe funksionin e këshilltarit të lartë në Ministrinë e Punëve të Jashtme.

Në atë fazë, ministria udhëhiqej nga Skënder Hyseni, kurse Kosova po e ngrinte nga themelet rrjetin e ambasadave dhe të përfaqësive të saj jashtë vendit.

Më 2 shtator 2008, vetëm pak muaj pas shpalljes së Pavarësisë, Presidenti Fatmir Sejdiu miratoi propozimin e Qeverisë për emërimin e përfaqësuesve të parë diplomatikë të Kosovës.

Mes dhjetë të ngarkuarve me punë që do të vendoseshin në kryeqendra të rëndësishme ndërkombëtare ishte edhe Bekim Sejdiu, i cili u caktua të shërbente në Ankara.

Në atë periudhë, Kosova sapo kishte nisur krijimin e misioneve të veta diplomatike, ndërsa Turqia ishte një nga vendet e para ku Prishtina vendosi të hapte ambasadë.

Përgjegjësia për ngritjen e misionit diplomatik kosovar në Ankara iu besua Bekim Sejdiut.

Ai e nisi shërbimin si i ngarkuar me punë, ndërsa më 20 gusht 2009 u dekretua zyrtarisht nga Presidenti Fatmir Sejdiu si ambasador i Republikës së Kosovës në Turqi.

Me këtë emërim, ai u bë ambasadori i parë i Kosovës në Ankara, si dhe një nga përfaqësuesit diplomatikë të gjeneratës së parë të shtetit të ri.

Misioni i tij nuk kufizohej vetëm te përfaqësimi diplomatik. Në praktikë, ai duhej të ngrinte dhe të bënte funksionale përfaqësinë e një vendi që sapo kishte shpallur pavarësinë.

Kjo ndodhte në një kohë kur zgjerimi i njohjeve dhe krijimi i marrëdhënieve ndërkombëtare përbënin dy nga prioritetet kryesore të Kosovës.

Sejdiu e ushtroi detyrën në Turqi deri në vitin 2012.

Pas përfundimit të mandatit në Ankara, angazhimi i tij diplomatik u zhvendos në Shtetet e Bashkuara.

Nga viti 2012 deri më 2014, ai mbajti postin e Konsullit të Përgjithshëm të Republikës së Kosovës në Nju Jork.

Përmes kësaj detyre, Sejdiu ishte pjesë e përfaqësimit institucional të vendit në një prej qendrave kryesore të diplomacisë dhe politikës botërore.

Dokumentacioni i asaj periudhe tregon se ai përfshihej gjithashtu në veprimtaritë e delegacioneve më të larta shtetërore të Kosovës gjatë qëndrimeve të tyre në Nju Jork.

Në shtator të vitit 2012, për shembull, Sejdiu ishte anëtar i delegacionit kosovar në takimin që Presidentja Atifete Jahjaga dhe Kryeministri Hashim Thaçi zhvilluan me Sekretarin e Përgjithshëm të OKB-së, Ban Ki-moon.

Pas angazhimit në Nju Jork, gjatë viteve 2014-2015 ai u caktua edhe ambasador i designuar i Kosovës në Kanada.

Në vitin 2015, karriera e Bekim Sejdiut kaloi nga shërbimi diplomatik në drejtësinë kushtetuese.

Pas zgjedhjes së tij nga Kuvendi i Kosovës si gjyqtar i Gjykatës Kushtetuese, Presidentja Atifete Jahjaga e dekretoi në këtë pozitë më 15 prill 2015.

Ky kalim e vendosi atë në një nga institucionet kyçe për interpretimin e rendit kushtetues të Kosovës, ku shërbeu për më shumë se gjashtë vjet.

Gjatë kohës së tij në këtë institucion, Gjykata Kushtetuese shqyrtoi një sërë rastesh me pasoja të drejtpërdrejta për jetën institucionale dhe zhvillimet politike në vend.

Ndër çështjet më të njohura ishte ajo që kishte të bënte me votën e deputetit Etem Arifi gjatë formimit të Qeverisë së Avdullah Hotit.

Në vendimin e saj, Gjykata Kushtetuese konstatoi se vota e një deputeti të dënuar me vendim të formës së prerë nuk mund të llogaritej si e vlefshme për zgjedhjen e Qeverisë, duke prodhuar kështu pasoja të menjëhershme politike.

Pas këtij aktgjykimi, Kosova shkoi në zgjedhje të jashtëzakonshme parlamentare më 14 shkurt 2021.

Në këtë rast, Bekim Sejdiu ishte gjyqtar raportues.

Ai u largua nga Gjykata Kushtetuese më 25 maj 2021, kur paraqiti dorëheqjen nga posti i gjyqtarit.

Edhe pas përfundimit të mandatit në Kushtetuese, Sejdiu mbeti i përfshirë në çështje me karakter juridik dhe institucional.

Në fund të vitit 2021 u raportua se ai ishte angazhuar në Presidencën e Kosovës në cilësinë e ekspertit të jashtëm.

Sejdiu sqaroi në atë kohë se ky angazhim realizohej në kuadër të një projekti të mbështetur nga Ambasada e Norvegjisë dhe se ai nuk ishte pjesë e kabinetit politik të Presidentes Vjosa Osmani.

Puna e tij lidhej kryesisht me problematika juridike dhe kushtetuese.

Ky fakt merr rëndësi edhe në diskutimet aktuale, sepse tregon se pas largimit nga Gjykata Kushtetuese ai nuk u rreshtua në ndonjë parti, por e vazhdoi veprimtarinë kryesisht në sferën akademike dhe profesionale.

Krahas funksioneve shtetërore, formimi akademik zë një vend të rëndësishëm në profilin e Bekim Sejdiut.

Studimet për drejtësi i përfundoi në vitin 1999 në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës.

Në vitin 2001, ai përfundoi studimet master në Demokraci dhe të Drejta të Njeriut, në programin e përbashkët të Universitetit të Sarajevës dhe Universitetit të Bolonjës.

Katër vjet më vonë, në vitin 2005, mori edhe gradën master në Marrëdhënie Ndërkombëtare nga Universiteti Bilkent i Ankarasë.

Më pas kreu doktoratën në Studime Ndërkombëtare dhe Diplomatike në Fakultetin e Qeverisjes dhe Studimeve Evropiane të Nova Univerza, në Kranj të Sllovenisë.

Sejdiu është profesor i së drejtës ndërkombëtare në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës. Ai ka botuar punime shkencore dhe është marrë me tema të marrëdhënieve ndërkombëtare, shtetndërtimit dhe integrimit evropian.

Një veçori e biografisë së tij është se angazhimet institucionale janë zhvilluar nën udhëheqje dhe shumica të ndryshme politike.

Në Ministrinë e Punëve të Jashtme ai punoi gjatë periudhës kur ky dikaster drejtohej nga Skënder Hyseni.

Në misionin e parë diplomatik në Ankara u dërgua me propozim të Qeverisë së udhëhequr nga Hashim Thaçi, ndërsa dekreti u nënshkrua nga Presidenti Fatmir Sejdiu.

Më vonë, ai shërbeu si Konsull i Përgjithshëm në Nju Jork në kohën kur Ministria e Punëve të Jashtme drejtohej nga Enver Hoxhaj dhe Atifete Jahjaga ishte në krye të Presidencës.

Ishte po Presidentja Jahjaga që, pas votimit në Kuvend, e dekretoi Sejdiun gjyqtar të Gjykatës Kushtetuese në vitin 2015.

Pas dorëheqjes nga Kushtetuesja, ai punoi si ekspert i jashtëm në projekte ku përfshihej edhe Presidenca e Vjosa Osmanit.

Kështu, përgjatë më shumë se 20 vjetëve karrierë, Bekim Sejdiu ka ushtruar përgjegjësi në institucione të drejtuara nga figura dhe shumica të ndryshme politike.

Një historik i tillë nuk përbën në vetvete provë se për emrin e tij ekziston pajtim politik. Megjithatë, ai mund të ndihmojë për të kuptuar arsyen pse Sejdiu perceptohet si më pak polarizues sesa një kandidat i lidhur drejtpërdrejt me një forcë partiake.

Sipas Kushtetutës, Presidenti i Kosovës është përfaqësues i unitetit të popullit.

Kur asnjë forcë politike nuk i ka e vetme mundësitë për ta zgjedhur kreun e shtetit, gjetja e kandidaturës kërkon medoemos një nivel bashkëpunimi ndërpartiak.

Në këtë rrethanë, profili profesional dhe institucional i Sejdiut mund të marrë rëndësi.

Ai nuk njihet për ndonjë rol aktiv në parti politike, ndërsa përvoja e tij shtrihet në diplomaci, përfaqësim ndërkombëtar, të drejtë kushtetuese dhe akademi.

Përgjatë karrierës, Sejdiu ka bashkëpunuar me institucione të drejtuara nga përfaqësues të LDK-së dhe PDK-së, si dhe më vonë me Presidencën e Vjosa Osmanit.

Nëse janë të sakta raportimet se Kurti dhe Abdixhiku kanë arritur pajtim në parim, një figurë me profil institucional, në vend të një politikani aktiv partiak, mund të jetë zgjidhja që po shqyrtohet për kapërcimin e mospajtimeve rreth postit të Presidentit.

Megjithatë, për momentin kjo është vetëm një mundësi dhe jo një vendim i konfirmuar.

As Albin Kurti dhe as Lumir Abdixhiku nuk kanë njoftuar publikisht për ndonjë marrëveshje përfundimtare që lidhet me kandidaturën e Bekim Sejdiut.

Takimet ndërmjet tyre kanë vijuar, ndërsa pas bisedës së fundit Kurti deklaroi vetëm se rezultatet do të publikohen kur ato të arrihen.

Për këtë arsye, diskutimi tashmë shkon përtej pyetjes se kush është Bekim Sejdiu.

Përgjigjja që pritet në ditët e ardhshme është nëse rrugëtimi i tij, nga krijimi i diplomacisë së parë të Kosovës te Gjykata Kushtetuese dhe bota akademike, do ta çojë edhe drejt kandidaturës për institucionin më të lartë shtetëror.