Në fillim të korrikut, Joan Pons Sampietro, kreu i Asamblesë Parlamentare të OSBE-së, njoftoi se Serbia kishte kandiduar për të organizuar sesionin vjetor të këtij institucioni në Beograd gjatë vitit 2027.
Të lidhura
None found
Mirëpo, ky propozim është kundërshtuar ashpër nga kongresmeni amerikan Joe Wilson, pas disa deklaratave të Snezhana Paunoviq, ministre në ekzekutivin e udhëhequr nga Aleksandar Vuçiç. Wilson e konsideron të papranueshme që Beogradi të marrë rolin e nikoqirit.
Ligjvënësi amerikan argumentoi se fjalët e zyrtarit serb përbëjnë një argument të mjaftueshëm për ta refuzuar ftesën. “Këto deklarata të neveritshme dhe nxitëse nga një përfaqësuese e qeverisë serbe janë pikërisht arsyeja që Asambleja Parlamentare e OSBE-së nuk duhet ta shqyrtojë ofertën e Beogradit për takimin vjetor të vitit 2027. OSBE-ja u themelua për të ndërtuar konsensus në Evropë, jo për të ringjallur tensionet etnike,” shkroi ai.
Ndërkohë, vëzhguesit theksojnë se deklarata e ministres Paunoviq përballë Kosovës konfirmon vijimin e qasjes ultranacionaliste të Beogradit dhe u bëjnë thirrje institucioneve ndërkombëtare të reagojnë më me forcë.
Sipas tyre, mjaftimi me dënime të thjeshta publike nuk mjafton; nevojiten veprime konkrete politike e diplomatike që të shoqërojnë gjuhën e tillë nxitëse. Ata propozojnë që bashkësia ndërkombëtare të aktivizojë instrumentet që ka në dispozicion, duke përfshirë masa ndëshkimore për politikanët që nxisin urrejtje dhe minojnë procesin e normalizimit në Ballkanin Perëndimor.
Haziri: Fjalët e Paunoviqit meritojnë dënim, por pres që reagimet të mbeten simbolike
Analisti politik Nexhat Haziri, në një deklaratë për “Bota sot”, thekson se kërkesa e kongresmenit Wilson për ta sanksionuar deklaratën e ministres serbe dhe për të mos e lënë në harresë është plotësisht e justifikuar.
Sipas tij, ideja që Asambleja e OSBE-së të mos mblidhet në Beograd më 2027 përfaqëson një përgjigje të merituar ndaj politikave zyrtare serbe. “Mendoj se kërkesa e ambasadorit Wilson, që deklarata shoveniste e ministres së Serbisë Paunoviq kundrejt Kosovës të mos heshtet dhe të sanksionohet nga komuniteti ndërkombëtar, duke propozuar që Asambleja Parlamentare e OSBE-së të mos organizojë sesionin vjetor të 2027-shit në Beograd, është një kërkesë e drejtë, humane dhe reagim i merituar ndaj Beogradit zyrtar,” u shpreh ai.
Haziri kujton se ky episod nuk është i izoluar, duke përmendur sulmin në Banjskë dhe veprime të tjera të mëparshme që dëshmojnë qëndrimin e Beogradit ndaj Kosovës. “Por jemi dëshmitarë edhe të sjelljeve të tjera të Beogradit zyrtar ndaj Kosovës, siç ishte rasti i Banjskës por edhe më herët, veprime që kanë tensionuar jo vetëm marrëdhëniet mes dy shteteve, por kanë cenuar edhe stabilitetin politik dhe të sigurisë në rajon, dhe bashkësia ndërkombëtare, veçanërisht BE-ja, është mjaftuar me disa deklarata dënuese e të përgjithësuara, por jo edhe me sanksionim të Serbisë për veprimet e saj destruktive në raport me Kosovën,” shtoi ai.
Megjithatë, analisti nuk parashikon ndonjë hap ndëshkues konkret as pas kësaj rrethane. “Andaj mendoj se edhe kësaj radhe bashkësia ndërkombëtare do të mjaftohet me deklarata dënuese për gjuhën e përdorur të ministres Paunoviq, por nuk do të kemi ndonjë veprim ndëshkues në drejtim të Serbisë. Dhe në këtë aspekt duhet ta përmendim edhe diplomacinë e dobët që kemi dhe raportet jo të mira me aleatët tanë, që gjithashtu po ndikon që Serbia, përkundër këtyre veprimeve, nuk po sanksionohet,” përmbyll Haziri për “Bota sot”.
Duhanaj: Qasja e papërgjegjshme e Beogradit kërkon kosto reale
Nga ana tjetër, analisti Leon Duhanaj e cilësoi deklaratën e ministres si një provë suplementare të politikës shtetërore serbe përballë shqiptarëve. “Deklarata skandaloze e ministres serbe, Snezhana Paunoviq, përbën edhe një gur tjetër në murin e turpit që politika shtetërore e Serbisë ka ndërtuar ndër shekuj ndaj shqiptarëve. Ky reagim është një dëshmi shtesë se Serbia ende nuk ka arritur të shkëputet nga logjika e së kaluarës dhe nga retorika nacionaliste, e cila vazhdon të prodhojë tensione në rajon në vend se të nxisë pajtim dhe bashkëpunim. Për fat të keq, në skenën politike serbe janë të paktë zërat që promovojnë një qasje të arsyeshme dhe evropiane. Përkundrazi, deklarata të tilla jo vetëm që nxisin urrejtje, por dëmtojnë edhe përpjekjet për stabilitet dhe normalizim të marrëdhënieve në Ballkanin Perëndimor,” theksoi ai.
Duhanaj shtoi se përgjigja ndërkombëtare duhet të kapërcejë kufijtë e reagimeve verbale. “Pikërisht për këtë arsye, komuniteti ndërkombëtar nuk duhet të mjaftohet vetëm me reagime deklarative. Sjellje të tilla duhet të shoqërohen me pasoja konkrete politike dhe diplomatike. Këto mund të përfshijnë sanksione individuale ndaj politikanëve që nxisin gjuhë të papërgjegjshme, si dhe rishqyrtimin e rolit dhe pjesëmarrjes së Serbisë në organizata ndërkombëtare ku respektohen vlerat demokratike dhe të drejtat e njeriut,” deklaroi ai.
Në fund, ai paralajmëroi se mungesa e një qëndrimi konstruktiv ndaj fqinjëve nga ana e Serbisë kërkon vënien në lëvizje të mekanizmave ndërkombëtarë. “Serbia e ka dëshmuar vazhdimisht se nuk po tregon një qasje konstruktive ndaj fqinjëve të saj. Nëse kjo politikë vazhdon, atëherë bashkësia ndërkombëtare duhet të përdorë instrumentet politike dhe diplomatike që ka në dispozicion, në mënyrë që kostoja e një retorike të tillë të bëhet reale dhe e prekshme për politikën zyrtare të Beogradit,” përfundoi Duhanaj për “Bota sot”.
