Dy incidente të ndara në hapësirën e Detit Baltik kanë shtuar shqetësimet në Evropë dhe kanë nxitur akuza ndaj Rusisë për veprime provokuese. Një anije luftarake ruse përdori dy fishekzjarrë pranë një helikopteri ushtarak danez, ndërsa avionë luftarakë të NATO-s rrëzuan në Lituani një dron që transportonte një pajisje shpërthyese.
Të lidhura
None found
Ngjarja e parë ndodhi pranë brigjeve jugore të Danimarkës, në ujëra ndërkombëtare, gjatë një misioni rutinë fotografik. Sipas autoriteteve daneze, fregata ruse lëshoi dy sinjale emergjence drejt një helikopteri Fennec të forcave ajrore të Danimarkës, ndërsa njëri prej tyre kaloi vetëm pak metra larg mjetit fluturues.
Ministri danez i Mbrojtjes, Jeppe Bruus, deklaroi se para përdorimit të fishekzjarrëve nuk kishte pasur asnjë paralajmërim apo komunikim radioje me anijen ruse. Ai tha se ekuipazhi i helikopterit po zbatonte procedurat e zakonshme për fotografimin e fregatës, një veprim që ishte kryer edhe në raste të mëparshme.
Pas incidentit, ministri i Jashtëm danez, Lars Løkke Rasmussen, bëri të ditur se kishte thirrur ambasadorin rus në Danimarkë për të kërkuar sqarime. Rasmussen e konsideroi të papranueshëm veprimin dhe paralajmëroi se manovra të tilla mund të rrezikojnë jetën e njerëzve.
Ambasadori rus në Danimarkë, Vladimir Barbin, dha një version tjetër të zhvillimeve. Sipas tij, helikopterët danezë kishin kryer më herët manovra të rrezikshme pranë anijeve luftarake ruse, duke i akuzuar ata për sjellje provokuese.
Ndërkohë, një tjetër incident u regjistrua në Lituani, ku një dron hyri në hapësirën ajrore të vendit dhe u interceptua nga avionë luftarakë të NATO-s. Mjeti u rrëzua pranë fshatit Pratkūnai, rreth 100 kilometra në perëndim të Vilniusit.
Autoritetet lituaneze raportuan se droni kishte qëndruar afërsisht 30 minuta brenda hapësirës ajrore lituaneze dhe kishte kaluar pranë zonave të banuara përpara se të rrëzohej. Qendra kombëtare e menaxhimit të krizave vlerësoi se ai ka shumë të ngjarë të kishte hyrë nga territori i Bjellorusisë.
Gjatë kontrollit të vendit ku përfundoi droni, ekipet zbuluan një pajisje shpërthyese, e cila u neutralizua më pas. Ministri italian i Mbrojtjes, Guido Crosetto, tha se kishte shumë gjasa që droni të kishte ardhur nga Rusia.
Presidenti i Lituanisë, Gitanas Nausėda, e vlerësoi ndërhyrjen e avionëve të NATO-s si një zhvillim me rëndësi për sigurinë rajonale. Ai e bëri këtë deklaratë në një periudhë kur Rusia po e intensifikon luftën kundër Ukrainës.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, u shpreh se ngjarjet në Danimarkë dhe Lituani nuk duhen parë si episode të shkëputura. Sipas saj, ato përbëjnë pjesë të një modeli më të gjerë agresioni dhe provokimi rus ndaj Evropës.
Von der Leyen shtoi se këto zhvillime po vënë në provë gatishmërinë dhe vendosmërinë e shteteve evropiane. Ajo theksoi gjithashtu se reagimi i Evropës ndaj veprimeve të tilla do të bëhet gjithnjë e më i vendosur.
Kryeministrja daneze, Mette Frederiksen, dënoi atë që e përshkroi si një veprim të pamatur të Rusisë kundër ushtrisë daneze. Sipas saj, synimi i veprimeve ruse është të frikësojnë dhe të përçajnë Evropën.
