Falë teleskopit diellor më të fuqishëm në botë, shkencëtarët kanë siguruar fotografi të sipërfaqes së Diellit me një qartësi të paarritur më parë. Imazhet kanë bërë të mundur që, për herë të parë, të dallohen vorbulla të fuqishme në sipërfaqen e yllit tonë, të cilat kanë një rol vendimtar në formimin e të ashtuquajturit mot hapësinor.
Të lidhura
None found
Vëzhgimet u realizuan me Teleskopin Diellor Inouye, që ndodhet në majat e Havait, ndërsa rezultatet e studimit u botuan në revistën shkencore Nature.
Studiuesit shpjegojnë se këto vorbulla formohen nga ndërveprimi ndërmjet gazrave me temperatura shumë të larta dhe fushës magnetike të Diellit. Përmes këtyre lëvizjeve akumulohet energji magnetike, e cila më pas mund të çlirohet si shpërthim diellor ose si nxjerrje masive e plazmës drejt hapësirës.
Dr. David Boboltz, nga Observatori Kombëtar Diellor i SHBA-së (NSO), deklaroi se Dielli është burimi i kësaj energjie dhe i motit hapësinor. Ai vlerësoi se fotografitë me rezolucion jashtëzakonisht të lartë do t’u japin mundësi shkencëtarëve t’i kuptojnë më qartë këto dukuri dhe, në të ardhmen, të arrijnë t’i parashikojnë ato.
Rëndësia e këtij zbulimi u nënvizua edhe nga astronomi Dr. David Kuridze. Sipas tij, lëvizjet rrotulluese prodhojnë energji magnetike, e cila mund të akumulohet dhe më pas të shkaktojë shpërthime të mëdha.
Dukuria e identifikuar prej shkencëtarëve quhet paqëndrueshmëria Kelvin-Helmholtz. Ajo krijohet kur dy shtresa fluide, që në këtë rast janë gazra shumë të nxehtë, rrëshqasin pranë njëra-tjetrës dhe formojnë vorbulla në trajtë spirale.
Një mekanizëm i ngjashëm vërehet edhe në oqeane, ku valëzime të vogla mund të zhvillohen deri në dallgë të mëdha.
Dr. Friedrich Woeger tha se gjetja e re ndihmon si në sqarimin e proceseve që prodhojnë motin hapësinor, ashtu edhe në kuptimin e arsyes pse atmosfera e jashtme e Diellit arrin temperatura shumë më të larta se sipërfaqja e tij.
Ai shpjegoi se, pasi në shtresat e sipërme grumbullohet energji e mjaftueshme, ajo mund të çlirohet përmes një shpërthimi diellor ose një nxjerrjeje koronale të masës.
Rëndësia e këtij zbulimi lidhet edhe me ndikimin që moti hapësinor mund të ushtrojë drejtpërdrejt mbi Tokën.
Shpërthimet e fuqishme që burojnë nga Dielli mund të shkaktojnë pasoja në rrjetet elektrike, satelitët dhe sistemet e komunikimit e të navigimit. Ato mund të përbëjnë gjithashtu rrezik për astronautët që ndodhen në hapësirë.
Përveç zbatimeve praktike të kërkimit, shkencëtarët vënë në dukje se Dielli vazhdon të jetë laboratori natyror më i afërt për studimin e ligjeve themelore të fizikës.
Dr. Boboltz theksoi se Dielli është ylli më i afërt me Tokën dhe se studimi i tij ndihmon në kuptimin e disa prej ligjeve bazë të universit. Ai kujtoi gjithashtu se prova e parë eksperimentale e teorisë së relativitetit të Albert Ajnshtajnit u sigurua përmes vëzhgimeve të një eklipsi diellor. /BBC
