Inteligjenca artificiale mund të kryejë përllogaritje, por fjala e fundit në një vendim duhet t’u mbetet njerëzve. Kështu vlerëson Maximilian Kiener nga Instituti për Etikën në Teknologji në Universitetin Teknik të Hamburgut.
Të lidhura
None found
Nga orientimi për zgjedhjen e karrierës deri te roli i një terapisti zëvendësues, IA-ja krijon përshtypjen se mund të ofrojë zgjidhjen e përshtatshme për thuajse çdo shqetësim. Asistentët virtualë zakonisht ndërtohen nga zhvilluesit që të komunikojnë me mirësjellje dhe pa shfaqur qëndrime kritike.
Megjithatë, sipas Kiener, përdoruesit shpesh bien pre e kësaj përshtypjeje të rrezikshme. Ai thekson se inteligjenca artificiale nuk arrin të bëjë gjykime që lidhen me vlerat. Pyetjeve se cila karrierë duhet zgjedhur, nëse dikush duhet të bëhet avokat apo mjek, nuk mund t’u jepet vetëm një përgjigje. Sipas tij, vështirësia e përsëritur qëndron te përpjekja për t’i futur të gjitha problemet komplekse brenda formatit të IA-së.
A përbëjnë deepfakes një risi?
Vetmia dhe arsimi, ndër të tjera, janë tema që shpesh kanë natyrë shoqërore dhe nuk mund të trajtohen thjesht si probleme teknike për t’u zgjidhur nga IA-ja. Për këtë arsye, Maximilian Kiener nuk i konsideron risi disa prej aplikacioneve të reja të inteligjencës artificiale.
Ai argumenton se jo çdo gjë e re mund të quhet inovacion. Si shembull, Kiener përmend imazhet e rreme të fëmijëve, të cilat e ka shumë të vështirë t’i identifikojë si zhvillime që mund të përshkruhen si inovacione.
Shkencëtari thotë se etika nuk e frenon përparimin e inteligjencës artificiale. Përkundrazi, ajo ndihmon që teknologjia të bëhet realisht e dobishme për njerëzit. Sipas Kiener, zgjidhja më e mirë arrihet kur njerëzit dhe IA-ja bashkëpunojnë që në fillim për të gjetur rrugëdalje.
Një chatbot që shtron pyetje
Matthias Uhl, profesor i biznesit dhe etikës sociale në Universitetin e Hohenheim, ka krijuar një chatbot Sokratik. Ai shpjegon se IA-ja Sokratike, ndryshe nga inteligjenca artificiale konvencionale, nuk ofron menjëherë përgjigje të drejtpërdrejta, por shtron pyetje që e ndihmojnë përdoruesin ta gjejë vetë zgjidhjen e problemit.
Ky model gjuhësor u provua në disa eksperimente nga ekipi i Universitetit të Hohenheim dhe Universitetit të Bambergut. Testet treguan se chatboti i adaptuar ishte në gjendje t’i ndihmonte përdoruesit të arrinin në vendime më të balancuara nga pikëpamja morale.
Gjatë zbatimit, studiuesit hasën gjithashtu një pengesë. Matthias Uhl thotë se përdoruesit e zgjedhin më rrallë një IA që u drejton pyetje të tjera, pasi, kur kanë mundësi të zgjedhin, njerëzit parapëlqejnë këshilla të drejtpërdrejta.
Skepticizmi i ekspertëve
Në dallim nga përdoruesit privatë, të cilët shpesh i besojnë menjëherë inteligjencës artificiale, ekspertët priren të tregohen më dyshues. Kjo vërehet, për shembull, në mjekësi, ku sistemet e IA-së mund t’i analizojnë rrezet X shpejt dhe me besueshmëri, ndërsa shumë mjekë ende e kanë të vështirë ta pranojnë teknologjinë.
Shkencëtarët kanë konstatuar se personat me njohuri të thelluara i kundërshtojnë analizat e inteligjencës artificiale edhe kur ato rezultojnë më të sakta. Matthias Uhl beson se një formë e re e IA-së mund të ndihmojë për kapërcimin e këtij problemi.
Sipas tij, besimi i përdoruesve te këshillat mund të rritet nëse sistemi e shfaq vetë shkallën e pasigurisë. Një rast i tillë do të ishte kur IA-ja deklaron se është 90 përqind e sigurt për klasifikimin që ka bërë.
Ekspertët e mjekësisë pritet të kenë mundësi ta provojnë sistemin e ri të inteligjencës artificiale që vitin e ardhshëm./DW/
