Deputetja e LSDM-së, Jovana Trençevska, e cilësoi ribalancimin e dytë të buxhetit për vitin 2026 si më shumë se një ndryshim teknik apo kozmetik. Gjatë mbledhjes së Komisionit të Financave dhe Buxhetit, ajo tha se dokumenti është pranim zyrtar i paaftësisë së qeverisë, i panikut në thesarin shtetëror dhe i planifikimit jorealist ekonomik.
Sipas Trençevskës, fakti që buxheti po rishikohet për herë të dytë brenda pak muajsh tregon se qeveria po lundron pa busull dhe se planifikimi fiskal ka paqëndrueshmëri të theksuar sistemike.
Të lidhura
None found
Ajo shpjegoi se të ardhurat e përgjithshme janë ulur me 5.3 miliardë denarë krahasuar me ribalancimin e parë, nga 379.5 miliardë në 374.1 miliardë denarë. Rënia, tha ajo, lidhet me të ardhurat tatimore, të cilat zbresin nga 213.2 miliardë në 209.7 miliardë denarë. Për të mos e rritur deficitin, që tashmë arrin në 46.2 miliardë denarë, shpenzimet janë shkurtuar me 5.3 miliardë denarë, nga 425.7 miliardë në 420.4 miliardë denarë.
Trençevska e quajti këtë një dështim të qartë fiskal dhe kundërshtoi shpjegimin e qeverisë se ndryshimet lidhen me çrregullimet e vazhdueshme globale në tregjet e energjisë, optimizimin e të ardhurave dhe rishikimin në ulje të shpenzimeve. Ajo nënvizoi se të ardhurat e planifikuara në mënyrë jorealiste janë gjithashtu pjesë e problemit: vetëm nga akcizat mungojnë 3.7 miliardë denarë, ose 11% më pak se parashikimi fillestar, ndërsa të ardhurat jotatimore dhe donacionet kanë rënë me 1.9 miliardë denarë të tjerë.
Sipas saj, ndikimi i këtij planifikimi buxhetor ndihet veçanërisht te investimet kapitale, shëndetësia, arsimi dhe mbrojtja e mjedisit.
Deputetja tha se në buxhetin fillestar qeveria uli me vetëdije fondet për përfitimet sociale dhe sistemin e pensioneve, për të paraqitur në letër një deficit më të vogël. Në korrik, vijoi ajo, u deshën edhe 1.5 miliardë denarë për mbrojtjen sociale, që të mos ndërpriteshin pagesat e përfitimeve të garantuara ligjërisht për fëmijët dhe ato të mbrojtjes sociale. Megjithatë, sipas saj, pagesat pësuan dhe vazhdojnë të pësojnë vonesa serioze.
“Për të mbuluar tani boshllëqet në buxhetin bazë, për të paguar pagat e administratës dhe për të siguruar paqe të përkohshme sociale para dimrit, po hiqni deri në 94 milionë euro nga investimet kapitale. Buxhetin e zhvillimit e keni kthyer në buxhet social”, tha Trençevska.
Ajo shtoi se ribalancimi parashikon shkurtime edhe për shëndetësinë, arsimin, gazifikimin dhe mbrojtjen e mjedisit.
Në sektorin e shëndetësisë, sipas Trençevskës, janë ndërprerë ose ulur fondet për spitalet kryesore rajonale në Shtip dhe Kërçovë, ndërsa përgjysmë janë reduktuar mjetet për pajisje moderne mjekësore dhe diagnostikuese. Ajo tha gjithashtu se, siç është paralajmëruar në publik, po pakësohen fondet për blerjen e insulinës dhe programin për sëmundjet e rralla.
Trençevska ngriti edhe çështjen e ushqimit të studentëve, duke thënë se nuk ka fonde për rritjen e tij, ndonëse studentët po kërkojnë që çmimi, të cilin ajo e cilësoi jorealist dhe të ulët, të shkojë nga 140 në 200 denarë. Sipas saj, janë ulur po ashtu fondet për cilësinë e ajrit, menaxhimin e mbeturinave, mbrojtjen e natyrës dhe menaxhimin e mbrojtjen e ujërave.
