Një eksperiment modest dëshmoi se edhe bisedat e shkurtra me të panjohur mund të transformojnë gjendjen shpirtërore, vetëbesimin dhe ndjesinë e lidhjes me botën përreth.
Të lidhura
None found
Shumica e njerëzve lëvizin çdo ditë mes turmave pa shkëmbyer asnjë fjalë — në tregje, stola parku, autobusë, palestra apo teksa presin fëmijët pas mësimit. Gazetarja dhe autorja Katharine Chan vendosi të sfidojë këtë rutinë heshtjeje për një javë të tërë, duke iu përkushtuar një rregulli të thjeshtë: çdo ditë do të fillonte vetë një bisedë me dikë që nuk e njihte fare.
Chan rrëfen se i shoqi është ai lloj njeriu që shkon në stërvitjen e futbollit të fëmijëve dhe rikthehet me numrat e celularëve të prindërve të tjerë. Ajo, në anën tjetër, shpeshherë mban kapelë dhe syze dielli kur merr fëmijët, me shpresën se askush nuk do t’i afrohet për muhabet. Puna e saj si shkrimtare e mban të izoluar para kompjuterit, duke komunikuar thuajse ekskluzivisht përmes postës elektronike dhe mesazheve të çastit. Bisedat reale, ato sy më sy, ndodhin kryesisht me bashkëshortin dhe herë pas here me ndonjë prind tjetër.
Kjo e shtyu të pyeste veten nëse kishte krijuar idenë e gabuar se njohjet e reja kërkojnë medoemos kohë dhe përpjekje të pallogaritshme. Dhe kështu lindi eksperimenti, transmeton Telegrafi.
Takimi i parë ndodhi me kujdestarin e shkollës ku mësojnë fëmijët e saj. Ajo që filloi si një pyetje krejt e zakonshme u shndërrua shpejt në një rrëfim të thellë mbi emigrimin dhe historinë familjare. Ai tregoi si kishte mbërritur në Kanada, ndërsa Chan solli ndërmend përvojën e prindërve të vet, të cilët ishin shpërngulur dekada më parë. Një njeri që ajo e kishte parë pa pushim në korridoret e shkollës, papritur mbante brenda një histori të tërë. Kjo bisedë do të mbetej një nga çastet më të vyera të gjithë sfidës.
Të nesërmen, ndërsa priste të bijën të mbaronte mësimin e ukuleles, pranë saj u ul një nënë tjetër. Chan e pyeti thjesht nëse kishte qenë një ditë e ngarkuar. Mjaftoi kaq për të ndezur një bashkëbisedim spontan mbi fëmijët, rraskapitjen dhe vështirësitë e prindërimit. Qeshën bashkë dhe u përshëndetën me ndjenjën se ndoshta do të flisnin sërish kur të ndesheshin. Asgjë spektakolare nuk kishte ndodhur, por mu kjo ishte çështja: lidhja mes njerëzve nuk kërkon gjithmonë orë të tëra diskutimi.
Në ditën e tretë, Chan provoi të fliste me një baba që po kujdesej për vajzën e tij të vogël në shesh lojërash. Biseda nuk vazhdoi gjatë. Ai ishte plotësisht i përqendruar te fëmija dhe momenti nuk ishte i përshtatshëm. Por Chan nuk e konsideroi fare dështim. Eksperimenti po i mësonte diçka tjetër: jo kushdo ka vullnet ose mundësi për të biseduar në atë çast, dhe kjo është plotësisht e natyrshme.
Një ditë më vonë, një qen u kthye në urë komunikimi mes saj, vajzës dhe një çifti të moshuar. Në palestër, megjithatë, situata qe më e ndërlikuar. Pothuajse të gjithë mbanin kufje dhe shfaqeshin të zhytur në ushtrimet e tyre. Chan arriti të shkëmbejë vetëm pak fjali me një punonjës. Edhe kjo hynte te mësimet: disa mjedise janë më mikpritëse për biseda, disa të tjera më pak.
Një ndër takimet më prekëse e gjeti në bibliotekë. Chan dhe fëmijët e saj ndihmuan një grua të moshuar që lëvizte me karrocë. Një gjest fare i vogël hapi udhën për një rrëfim rreth familjes dhe nipërve. Në fund, e panjohura i tha se ishte një nënë e shkëlqyer dhe e këshilloi të mos ndalej. Ato pak fjalë nga dikush që nuk e kishte takuar kurrë më parë mjaftuan për t’ia ndriçuar tërë ditën.
Dita e fundit e çoi në një supermarket, pranë raftit të mishit, ku nisi bisedë me një grua tjetër. Doli se ajo punonte si kuzhiniere profesioniste dhe i shpjegoi me durim si të dallonte copat e ndryshme të mishit dhe të zgjidhte një biftek cilësor. Vajza e Chan i tha më pas se ishte mirë që kishte folur me të. Dhe mu aty gazetarja kuptoi një tjetër përfitim të këtyre kontakteve: njerëzit që na kalojnë rastësisht pranë mund të dinë gjëra që ne nuk do t’i zbulonim ndryshe kurrë, nëse nuk do t’u drejtonim një fjalë.
Psikologët i quajnë këto ndërveprime “lidhje të dobëta” — marrëdhënie që nuk kanë intimitetin e miqësive të ngushta apo familjes, por që megjithatë ndikojnë në mirëqenien tonë. Psikologu Harry Cohen shpjegon se kontaktet e vogla shoqërore mund të forcojnë ndjenjën e përkatësisë, të pakësojnë vetminë dhe të përmirësojnë gjendjen shpirtërore. Edhe psikoterapistja Terri Cole përmend një studim ku personat që biseduan me një të panjohur gjatë udhëtimit me autobus ose tren raportuan humor më të mirë se ata që rrinin në heshtje.
Pas shtatë ditësh, Chan nuk kishte fituar shtatë shokë të rinj dhe as jeta e saj nuk pësoi ndryshime radikale. Por mënyra se si i perceptonte kalimtarët ishte transformuar. Ajo filloi të priste me kërshëri se kë do të takonte të nesërmen dhe çfarë historie mund t’i sillte fati. Nga gjithë bisedat, më e paharruara mbeti ajo me kujdestarin e shkollës — një njeri që kishte qenë gjithmonë aty, por që ajo nuk e kishte njohur kurrë me të vërtetë. Mjaftuan vetëm disa minuta muhabet që të dy të ecnin përpara me një ndjesi më të ngrohtë.
Cohen sugjeron të fillohet me gjeste minimale: një buzëqeshje, një “mirëmëngjes”, një përshëndetje për komshiun ose një dorë ndihme. Qëllimi nuk është të detyrojmë veten të ngushtojmë miqësi me këdo që hasim, por të mos e nënvleftësojmë forcën e kontakteve të vogla njerëzore. Pas eksperimentit, Chan doli në përfundimin se dalja nga zona e rehatisë nuk kërkon medoemos hapa të mëdhenj. Ndonjëherë mjaftojnë disa minuta me një të panjohur për ta pasuruar ditën, për të ngritur humorin dhe për të na rikujtuar se bota është shumë më e ndërlidhur nga ç’mendojmë.
