Evropa po përballet me një faturë gjithnjë e më të lartë ekonomike për shkak të valëve të zgjatura të të nxehtit që kanë përfshirë kontinentin gjatë këtij viti. Pasojat janë shtrirë në energji, transport, bujqësi, turizëm dhe financat publike.
Të lidhura
None found
Temperaturat rekord dhe thatësira, të përkeqësuara sipas shkencëtarëve nga ngrohja globale, kanë vështirësuar prodhimin e energjisë dhe funksionimin e transportit. Ndërkohë, sezoni i zjarreve po shkon drejt rekordit më negativ të regjistruar ndonjëherë në Evropë.
Vlerësimet e ekonomistëve dhe akademikëve tregojnë se dëmi i përgjithshëm ndaj ekonomisë evropiane mund të kapë qindra miliarda euro. Paralajmërimi i tyre është se kjo mund të jetë vetëm faza e parë, pasi kostot pritet të rriten më shpejt se vetë temperaturat.
Kontinenti evropian po ngrohet më shpejt se çdo kontinent tjetër, ndërsa ndikimi i kësaj dukurie po pasqyrohet në inflacion, financat shtetërore, turizëm, prodhimin e energjisë dhe transportin e mallrave.
Pasojat e temperaturave rekord të regjistruara në qershor dhe korrik janë ndier në disa sektorë. Nivelet e pakta të ujit kanë penguar ndjeshëm lëvizjen e mallrave në lumenjtë Rhine dhe Danub, të cilët përbëjnë dy korridore të rëndësishme të transportit evropian.
Probleme janë shfaqur edhe në industrinë bërthamore. Më shumë se gjashtë reaktorë në Rumani dhe Hungari kanë ndaluar ose kanë ulur aktivitetin për shkak të vështirësive me sistemet e ftohjes. Në të njëjtën kohë, parashikimet për prodhimin bujqësor janë korrigjuar në rënie.
Misri, luledielli dhe kulturat e tjera që korren më vonë kanë shënuar humbje prej 6 deri në 7% që në muajin korrik.
Nxehtësia ekstreme ka dëmtuar edhe produktivitetin e punonjësve dhe ka shkaktuar dhjetëra mijëra viktima. Vetëm në Gjermani janë raportuar më shumë se 10 mijë vdekje të lidhura me temperaturat e larta.
Përveç dëmeve të drejtpërdrejta, buxhetet publike po rëndohen edhe nga shpenzimet për menaxhimin e emergjencave, përfshirë ndërhyrjet për shuarjen e zjarreve dhe masat për kufizimin e konsumit të energjisë elektrike.
Gjermania, Spanja, Franca dhe Italia janë ndër vendet që pritet të përballen me ndikimin më të madh ekonomik të kësaj situate.
Sipas përllogaritjeve të ING, ndërprerja e transportit në lumin Rhine mund t’i heqë 0.3 pikë përqindjeje nga PBB-ja e Gjermanisë gjatë vitit 2026.
Në Hungari, banka MBH ka llogaritur se çdo javë që termocentrali më i madh bërthamor i vendit mbetet jashtë funksionit i kushton ekonomisë rreth 0.1 pikë përqindjeje të PBB-së.
Allianz, ndërkaq, vlerëson se vetëm vala e të nxehtit që zgjati dy javë në qershor do ta ulë me 0.3 pikë përqindjeje PBB-në e Evropës.
Ndikimi i ndryshimeve klimatike mund ta pakësojë me 5 deri në 7% rritjen ekonomike deri në vitin 2030 në ekonomitë më të ekspozuara, mes tyre Spanja, Franca dhe Italia.
Ky efekt shihet si veçanërisht i rëndësishëm në një kohë kur ekonomia e eurozonës parashikohet të zgjerohet vetëm me 1% gjatë këtij viti.
Megjithatë, ekonomistët theksojnë se dëmet e plota mund të bëhen të dukshme vetëm në vitet në vijim. Episodet ekstreme të motit krijojnë një varg pasojash ekonomike që vazhdojnë edhe pasi temperaturat ulen dhe vala e të nxehtit përfundon.
Evropa Jugore pritet të jetë një nga zonat më të prekura, për shkak të temperaturave më të larta dhe ekspozimit të madh ndaj thatësirave dhe zjarreve.
Ndryshimi i klimës mund të riformësojë edhe turizmin. Temperaturat deri në 45 gradë Celsius mund t’i bëjnë destinacionet e Evropës Jugore më pak tërheqëse gjatë kulmit të sezonit veror.
Si pasojë, në të ardhmen turistët mund të orientohen më shpesh drejt vendeve të Evropës Veriore ose të zgjedhin të udhëtojnë drejt jugut në periudhat më të freskëta të vitit.
Një tjetër pasojë pritet të jetë rritja e çmimeve të ushqimeve. Temperaturat ekstreme ndikojnë më fort te çmimet në rajonet që janë tashmë të ngrohta, çka e vendos Evropën Jugore në një pozicion veçanërisht të ekspozuar.
Një vlerësim tregon se temperaturat ekstreme të vitit 2022 e rritën inflacionin në eurozonë me 0.34 pikë përqindjeje, përmes shtrenjtimit të ushqimeve.
Kriza klimatike po lë gjurmë edhe në financat e shteteve. Allianz parashikon se rënia e të ardhurave vjetore nga taksat, si pasojë e tkurrjes së prodhimit ekonomik, mund të arrijë në 1.8% në Francë dhe në 1.3% në Itali dhe Spanjë.
Bizneset, nga ana tjetër, mund të shohin ulje të marzheve të fitimit. Kjo do të kufizonte investimet dhe do t’i thellonte më tej humbjet ekonomike.
Qeveritë duhet të rrisin shpenzimet për përballimin e emergjencave, ndërsa njëkohësisht kanë nevojë të investojnë në përshtatjen e infrastrukturës, nga sistemet e prodhimit të energjisë elektrike deri te rrugët dhe rrjetet e transportit.
Ekonomistët vlerësojnë se mbështetja e tepruar te masat e përkohshme emergjente mund të rezultojë e kushtueshme dhe joefektive në planin afatgjatë.
Me borxhin publik në nivele të larta, veçanërisht në Francë dhe Itali, qeveritë evropiane ndodhen përballë një zgjedhjeje të vështirë: të financojnë masat klimatike dhe reagimin ndaj emergjencave, ndërsa duhet të mbulojnë njëkohësisht mbrojtjen dhe kalimin drejt energjisë së gjelbër.
Kjo situatë mund ta rikthejë Bankën Qendrore Evropiane në qendër të vëmendjes. Institucioni mund të vihet nën presion për të ndërhyrë nëse rritja e borxhit publik dhe shtrenjtimi i huamarrjes shkaktojnë lëkundje në tregjet financiare.
Vala e të nxehtit e këtij viti tregon se ndryshimet klimatike nuk përbëjnë më vetëm një kërcënim për brezat e ardhshëm. Kostot e tyre po materializohen tani, duke prekur drejtpërdrejt buxhetet, çmimet, bizneset, turizmin dhe jetën e përditshme në Evropë.
