Kuadri ligjor i Kosovës për antidiskriminimin është bashkëkohor, por zbatimi në terren has pengesa të shumta

Institucioni i Avokatit të Popullit ka bërë publik Raportin Vjetor për vitin 2025 lidhur me zbatimin e Ligjit për Mbrojtjen nga Diskriminimi, ku analizohet situata aktuale në Kosovë dhe vështirësitë me të cilat përballet zbatimi i këtij legjislacioni.

Sipas dokumentit, kuadri ligjor i Kosovës është bashkëkohor dhe i përafruar në masë të madhe me direktivat evropiane dhe ndërkombëtare, por problemi kryesor qëndron në vënien në jetë praktike dhe të vazhdueshme të këtyre normave.

Gjatë periudhës së mbuluar nga raporti, Avokati i Popullit ka dokumentuar raste të diskriminimit dhe pabarazisë në disa sektorë kyç, si tregu i punës, aksesi në shërbimet shtetërore, skemat e mbrojtjes sociale, të drejtat e personave me aftësi të kufizuara, të drejtat e grupeve minoritare dhe barazia mes gjinive.

Raporti nxjerr në pah një shqetësim të thellë: niveli i dobët i implementimit të Ligjit për Mbrojtjen nga Diskriminimi nga ana e institucioneve shtetërore.

Avokati i Popullit vëren se në shumë institucione mekanizmat mbrojtës kundër diskriminimit nuk janë vënë në funksion siç duhet. Gjithashtu, ka mungesë të të dhënave të plota dhe të standardizuara për incidentet diskriminuese, ndërsa detyrimet ligjore shpeshherë respektohen vetëm formalisht.

Dokumenti thekson se pengesat në ushtrimin e të drejtave nuk burojnë vetëm nga sjellje individuale, por në disa raste edhe nga vetë mënyra si zbatohet legjislacioni, si dhe nga politikat dhe praktikat e ngulitura institucionale.

Mungesa e një sistemi të centralizuar për regjistrimin dhe raportimin e shkeljeve, sipas raportit, e bën të vështirë ndërtimin e një panorame të saktë për gjendjen reale në vend.

Megjithëse ky shënon vitin e tretë radhazi që Avokati i Popullit dorëzon në Kuvend një raport të posaçëm për ligjin në fjalë, dy raportet e mëparshme nuk janë shqyrtuar ende nga legjislativi i Kosovës.

Avokati i Popullit paralajmëron se kjo situatë e bllokon debatin institucional dhe zvogëlon shanset që rekomandimet të kthehen në veprime praktike.

Sipas këtij institucioni, raporti duhet parë si një sinjal për mobilizim dhe marrje përgjegjësie nga ana e autoriteteve, në mënyrë që të forcohen strukturat për luftimin e diskriminimit, të thellohet llogaridhënia dhe të garantohet një zbatim me efektivitet i ligjeve.

Avokati i Popullit nënvizon edhe një herë se mbrojtja nga diskriminimi dhe respektimi i barazisë janë jo vetëm detyrime kushtetuese dhe ligjore, por edhe shtylla themelore për një shoqëri demokratike, gjithëpërfshirëse dhe të mbështetur mbi drejtësinë.