Ekspertët zbërthejnë mekanizmat e spiunazhit serb pas aktakuzës ndaj Fatmir Shehollit

Prokuroria Speciale e Kosovës ka depozituar më 25 gusht 2026 një padi ndaj Fatmir Shehollit, duke e akuzuar për veprat penale të spiunazhit dhe shantazhit.

Sipas pretendimeve të organit të akuzës, Sheholli ishte angazhuar nga Agjencia e Inteligjencës Serbe (BIA) dhe deri më 9 tetor 2025 vepronte nën direktivat e zyrtarit të BIA-s, Bojan Dimiç. Ai vijon të mbahet në arrest që prej tetorit të vitit 2025, nën dyshimin për spiunazh.

Prokuroria pretendon se ai grumbullonte dhe u transmetonte të dhëna e dokumente mbi zhvillimet politike, situatën e sigurisë dhe funksionimin e institucioneve të Kosovës.

Po ashtu, në padi përfshihet edhe vepra e shantazhit, ku pretendohet se Sheholli i kërkoi para një personi, duke e kërcënuar me publikimin e videove dhe informacioneve të dëmshme për reputacionin e tij. Dëmi financiar i pretenduar tejkalon 13 mijë euro. Lënda tashmë i ka kaluar për shqyrtim Gjykatës Themelore në Prishtinë.

Arben Fetoshi, Drejtor i Institutit “Octopus”, pohon se rastet e spiunazhit dëshmojnë se veprimtaria e rrjeteve serbe kundër Kosovës është sofistikuar, por njëkohësisht Kosova ka forcuar kapacitetet për t’i zbuluar dhe asgjësuar ato nëpërmjet bashkëpunimit ndërinstitucional.

Sipas tij, rasti Sheholli dhe të tjerët tregojnë se këto rrjete nuk kanë përfunduar me luftën, por janë bërë më të ndërlikuara në kontekstin e strategjisë hibride të Serbisë, dhe se Kosova ka arritur aftësi për t’i neutralizuar. Ai vëren se rrjetet e spiunazhit shërbejnë si instrumente për operacione ndikimi, manipulimi, shantazhi dhe radikalizmi fetar, dhe se asgjësimi i tyre nxjerr në pah rëndësinë e bashkëpunimit të AKI-së, Policisë dhe Prokurorisë Speciale.

Fetoshi thekson se aktakuza ndaj Shehollit shpalos “modus operandi” të BIA-s, e cila synon mbledhjen ose shpërndarjen e informacionit për ndikim, delegjitimimin e UÇK-së dhe NATO-s, dhe sidomos investimet në radikalizmin fetar për ta shndërruar Kosovën në “Kandahar”. Në kuadër të qëllimeve hegjemoniste të Serbisë, këto konsiderohen kërcënime hibride për destabilizimin dhe sabotimin e Republikës së Kosovës, prandaj kapacitetet e kundërzbulimit janë jetike për sigurinë kombëtare.

Nga ana tjetër, eksperti i sigurisë Valdet Hoxha shpjegon se rrjetet shtetërore të spiunazhit janë komplekse dhe funksionojnë përmes një cikli të strukturuar: rekrutimi, grumbullimi i informatave, transmetimi dhe përdorimi i tyre për subversion ose destabilizim.

Ai thekson se në rastin e veprimit të shërbimeve serbe ndaj Kosovës, rrjeti i spiunazhit duket se funksionon duke shfrytëzuar nevojat financiare, presionin familjar, komprometimin ose bindjet ideologjike e etnike, shpesh përmes OJQ-ve apo personave me akses në institucione, të cilët financohen përmes kompanive fantazmë ose transfertave jozyrtare.

Hoxha shton se pavarësisht metodave të përdorura, qëllimi i shërbimeve inteligjente serbe mbetet i njëjtë: shpërndarja e lajmeve të rreme, nxitja e tensioneve ndëretnike dhe krijimi i narrativave për të mbjellë frikë e panik te qytetarët, me synimin final për të dëmtuar imazhin e Kosovës në arenën ndërkombëtare.

Megjithatë, ai vlerëson se strukturat e sigurisë në Kosovë, si AKI, Policia dhe Prokuroria Speciale, kanë ngritur kapacitete të forta operacionale dhe bashkëpunojnë ngushtë me partnerët ndërkombëtarë, përfshirë KFOR-in dhe shërbimet aleate, për identifikimin, ndjekjen dhe neutralizimin e këtyre rrjeteve të spiunazhit përmes masave të kundërzbulimit.