Maldivet dyshohet se janë kthyer në një kanal të fshehtë për dërgimin drejt Rusisë të mallrave perëndimore me vlerë qindra milionë dollarë, duke ngritur pikëpyetje mbi mënyrën se si Moska po anashkalon sanksionet e vendosura pas pushtimit të Ukrainës.
Të lidhura
None found
Sipas një raportimi të Wall Street Journal, aeroporti i kryeqytetit Malé përdoret për kalimin tranzit të komponentëve elektronikë, pjesëve të avionëve dhe produkteve të tjera të kufizuara. Në këtë kategori përfshihen edhe materiale me përdorim të dyfishtë, të përshtatshme si për aplikime civile, ashtu edhe për sektorin ushtarak.
Dokumentet e analizuar nga gazeta dhe bisedat me zyrtarë perëndimorë tregojnë për funksionimin e një rrjeti të ri tregtar që po ndihmon Rusinë të sigurojë produkte të vështira për t’u importuar drejtpërdrejt.
Megjithëse sasia e mallrave që kalon nëpër Maldive është shumë më e ulët se flukset që përdorin qendrat kryesore të shmangies së sanksioneve, si Kina, Turqia dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, rasti dëshmon zgjerimin e rrjetit rus edhe në vende që zakonisht nuk konsiderohen pika të rëndësishme tregtare për Moskën.
Si realizohet transporti?
Ngarkesat, sipas raportimeve, kalojnë nga një avion në tjetrin pa u futur zyrtarisht në territorin e Maldiveve.
Çdo mëngjes, një avion i Aeroflot mbërrin në Malé. Me ndërmjetësimin e aktorëve vendas dhe kompanive të lidhura me logjistikën ruse, mallrat zhdoganohen mbi bazën e dokumenteve të dorëzuara dhe më pas ngarkohen drejtpërdrejt në një avion tjetër.
Për fluturimin që vijon drejt Moskës përgatitet dokumentacion i ri transporti. Në të nuk figuron më prodhuesi fillestar dhe as origjina reale e produkteve.
Një pjesë e mallrave përfundon te kompani ruse të sanksionuara, mes tyre S7 Airlines dhe degët e saj. Këto kompani kanë hasur vështirësi në gjetjen e pjesëve rezervë për avionët e flotës.
Importet e deklaruara nga Maldivet pësuan rritje të madhe
Të dhënat e tregtisë ndërkombëtare tregojnë se aktiviteti u shtua ndjeshëm pas fillimit të luftës në Ukrainë.
Import Genius raporton se importet ruse të deklaruara me origjinë nga Maldivet u rritën nga më pak se 7 milionë dollarë në vitin 2021 në mbi 630 milionë dollarë në vitin 2022.
Në vitin 2024, vlera e regjistruar ishte rreth 160 milionë dollarë. Megjithatë, kjo shifër mund të mos tregojë të gjithë përmasën e tregtisë, pasi Rusia ka kufizuar në mënyrë graduale aksesin në të dhënat doganore.
Produktet që dërgohen në Rusi
Ndër mallrat e evidentuara janë mikroçipa që mund të përdoren në sistemet e drejtimit të raketave, pajisje optike për ndjekjen e satelitëve dhe komponentë të destinuar për sektorin hapësinor.
Disa prej këtyre pjesëve mund të shërbejnë në avionë civilë, por ato mund të modifikohen edhe për përdorim në avionë ushtarakë dhe raketa me rreze të gjatë veprimi.
Zgjerimi i këtij aktiviteti mund të lidhet edhe me interesat ekonomike të Maldiveve. Vizitorët nga Rusia përbëjnë një pjesë të rëndësishme të turistëve që udhëtojnë drejt arkipelagut, ndërsa aeroporti ndërkombëtar i vendit ka përfituar ndjeshëm nga transporti i mallrave.
Në korrikun e kaluar, aeroporti i Malé trajtoi 126 tonë ngarkesë brenda një dite, duke shënuar një rekord.
Thirrjet e Perëndimit për kontrolle më të forta
Qeveritë perëndimore po i kërkojnë Maldiveve të rrisin nivelin e kontrollit mbi mallrat që kalojnë tranzit në drejtim të Rusisë.
Vëmendja kryesore është përqendruar te procedurat doganore. Sipas raportimeve, verifikimi i ngarkesave në tranzit bëhet kryesisht përmes dokumenteve, ndërsa kontrollet fizike nuk kryhen në mënyrë sistematike.
Wall Street Journal ka veçuar edhe kompani vendase që dyshohet se përfshihen në organizimin e transportit. Në këtë kuadër janë përmendur Freight Care dhe Go Investment.
Hussain Waheed, drejtori i Freight Care, ka pranuar se kompania merret me mallra që kalojnë nga Malé drejt Rusisë, por ka mohuar se ka asistuar me dijeni në transportin e materialeve të përdorura për prodhimin e armëve.
