Një tërmet i fuqishëm me magnitudë 7.4 zgjoi mëngjesin e së hënës banorët e qytetit të Armenisë, në pjesën perëndimore të Kolumbisë. Për shumë prej tyre, lëkundjet sollën sërish në kujtesë tmerrin e katastrofës së vitit 1999.
Megjithëse ndodhet vetëm 69 kilometra larg epiqendrës dhe ka rreth 300 mijë banorë, këtë herë Armenia mbeti pothuajse e padëmtuar. Në qytet nuk u shemb asnjë ndërtesë, nuk u kërkuan operacione të mëdha shpëtimi dhe, më e rëndësishmja, nuk pati asnjë viktimë.
Të lidhura
None found
Në zona të tjera të Kolumbisë, bilanci ishte shumë më i rëndë. Tërmeti shkaktoi dëme të konsiderueshme, vrau të paktën 285 persona dhe la mijëra të plagosur. Dhjetëra viktima u shënuan në Pereira dhe Manizales, kurse në Cali humbën jetën të paktën 95 persona.
Në Armeni, qytetarët reaguan në mënyrë më të koordinuar. Shumë prej tyre ndoqën menjëherë procedurat e mësuara gjatë ushtrimeve të gatishmërisë, të cilat organizohen në qytet të paktën dy herë në vit. Disa u ulën pranë shtretërve për të krijuar një hapësirë mbrojtëse në rast shembjeje, ndërsa të tjerë qëndruan afër frigoriferëve.
Pas ndalimit të lëkundjeve, banorët prisnin të dëgjonin sirenat e ambulancave, por ato thuajse munguan.
“Qyteti i Mrekullisë”, por jo falë një mrekullie
Prej vitesh, Armenia njihet si “La Ciudad Milagro”, që do të thotë “Qyteti i Mrekullisë”. Megjithatë, sipas inxhinierëve dhe zyrtarëve të përfshirë në rindërtimin pas tërmetit shkatërrues të vitit 1999, qëndrueshmëria e treguar këtë herë nuk lidhet me fatin.
Në vitin 1999, Armenia u godit nga një tërmet me magnitudë 6.2, i cili rrënoi rreth 60% të ndërtesave të qytetit dhe shkaktoi vdekjen e gati 1,000 personave.
Pas asaj tragjedie, rindërtimi u krye sipas standardeve shumë më të forta. Përgjatë 27 viteve, qyteti investoi në planifikimin urban, përforcimin e strukturave dhe përgatitjen ndaj fatkeqësive.
Kryebashkiaku James Padilla vuri në dukje rolin e ushtrimeve të zhvilluara ndër vite, duke deklaruar: “Ne po përgatitemi. Ne kemi forcuar sistemet tona të ndihmës dhe shpëtimit”.
Ekspertët vlerësojnë se rezistenca e Armenisë ndaj tërmetit të fundit u mbështet në tri masa thelbësore.
Hapi i parë ishte realizimi i një studimi të hollësishëm mikrozonal, përmes të cilit u përcaktua, bllok pas blloku, se si reagon toka ndaj aktivitetit sizmik.
Masa e dytë ishte kufizimi i ndërtimeve në zonat me terren të lirshëm, ku lëkundjet e një tërmeti mund të përforcohen.
Vendimi i tretë lidhej me zbatimin e kodeve më të rrepta dhe të përditësuara të ndërtimit.
Pas katastrofës së vitit 1999, Kolumbia ngriti një fond prej rreth 1 miliard dollarësh për rindërtimin e rajonit ku prodhohet kafeja. Fondi për Rindërtimin e Boshtit të Kafesë, FOREC, e organizoi Armeninë në 15 zona dhe përfshiu në proces organizata joqeveritare, planifikues urbanë, punonjës socialë, inxhinierë dhe sizmologë.
Qasja e rindërtimit mbështetej në parimin me katër fjalë: “planifikim i ngadaltë, ekzekutim i shpejtë”.
Sipas paralajmërimeve të ekspertëve, sfida kryesore e Kolumbisë nuk qëndron te mungesa e rregullave për ndërtime antisizmike, por te zbatimi i tyre në praktikë.
Rreziku mbetet i lartë për shkak të ndërtimeve informale dhe objekteve që nuk përmbushin kërkesat teknike.
Omar Cardona, inxhinier civil dhe një nga specialistët më të njohur të Kolumbisë për rrezikun sizmik, shpjegon se ndërtesat e vjetra të rrënuara në vitin 1999 nuk janë më pjesë e Armenisë. Sipas tij, rindërtimi i qytetit është bërë duke pasur parasysh kërcënimin nga tërmetet.
Gjendja paraqitet ndryshe në qytete të tjera, ku në disa raste edhe objektet e reja nuk përmbushin standardet e përcaktuara. Në Pereira, për shembull, një ndërtesë vetëm njëvjeçare pësoi dëmtime të rënda dhe u zbulua se ishte ngritur me materiale të papërshtatshme.
Cardona thotë se në Bogota rreth 70% e ndërtimeve janë informale. Për këtë arsye, ai ka përgatitur një manual me ilustrime, i cili u mëson punëtorëve dhe zejtarëve teknika më të sigurta për ngritjen e banesave të vogla.
Çfarë mësohet nga Armenia
Përvoja e Armenisë dëshmon, sipas ekspertëve, se shkalla e dëmeve nga një tërmet nuk varet vetëm prej fuqisë së tij, por edhe prej nivelit të përgatitjes së qytetit.
Plot 27 vite pasi u shkatërrua rëndë në vitin 1999, Armenia u përball me një tërmet edhe më të fortë pa regjistruar asnjë viktimë.
Ekspertët e përmbledhin përfundimin e tyre me fjalët: “Mbijetesa ndaj një tërmeti nuk është çështje fati. Është çështje inxhinierie, është çështje shkence”.
Për Armeninë, ajo që këtë herë mund të dukej si “mrekulli” ishte në të vërtetë fryt i 27 viteve me planifikim, rindërtim, rregulla të forta dhe përgatitje për një tjetër fatkeqësi sizmike.
