Akuzat për krime lufte ndaj 20 personave në Gjakovë, për të cilat është ngritur aktakuzë kundër Milan Radoiçiqit, kanë rikthyer në qendër të vëmendjes të kaluarën e tij dhe marrëdhëniet që ka pasur me institucionet politike të Kosovës.
Të lidhura
None found
Radoiçiqi, krahas akuzave me të cilat përballet dhe pozitës së njohur brenda strukturave të Listës Serbe, ka qenë figurë me peshë në zhvillimet politike në veri. Ndikimi i tij është shtrirë edhe në raportet ndërmjet partive kosovare dhe përfaqësuesve të komunitetit serb.
Në periudha të ndryshme, qeveritë e drejtuara nga PDK, LDK dhe AAK kanë zhvilluar bashkëpunim politik me Listën Serbe, pikërisht në kohën kur Radoiçiqi shihej si një nga njerëzit më me ndikim të këtij subjekti. Për këtë arsye shtrohen pyetje serioze rreth rrezikut që këto marrëdhënie mund të kenë paraqitur për sigurinë institucionale dhe kombëtare të Kosovës.
Një çështje tjetër që mbetet e hapur është nëse rrjetet dhe ndikimi i ndërtuar prej Radoiçiqit vazhdojnë ta kërcënojnë sigurinë e vendit, ndonëse ai është larguar nga skena publike politike.
Në këtë kontekst ngrihet dilema nëse Kosova është vënë përballë një rreziku sigurie për shkak të bashkëpunimit politik me një person që tashmë akuzohet për krime lufte.
Ish-luftëtari Saim Tahiraj kërkon hetim gjithëpërfshirës për secilin person të dyshuar për krime lufte, si dhe sqarimin e çdo lidhjeje të mundshme politike me Milan Radoiçiqin.
Tahiraj e vlerëson pozitivisht ngritjen e aktakuzës për krime lufte kundër Radoiçiqit, por këmbëngul që procesi i drejtësisë të mos përqendrohet vetëm tek ai dhe të vazhdojë deri në zbardhjen e plotë të rastit.
Në një deklaratë për “Bota sot”, ai ka thënë se një person i dyshuar për krime të rënda kundër shqiptarëve duhet të dalë para drejtësisë dhe, nëse shpallet fajtor, të marrë dënimin që meriton.
Sipas Tahirajt, përgjegjësia duhet të kërkohet jo vetëm nga Radoiçiqi, por nga secili që mund të ketë marrë pjesë në krime kundër shqiptarëve ose t’i ketë mbështetur ato.
Ai ka theksuar se të gjithë autorët e krimeve ndaj popullit shqiptar duhet të përballen me drejtësinë, pa marrë parasysh vendndodhjen e tyre, funksionet që kanë mbajtur apo njerëzit që mund t’i kenë mbështetur.
Tahiraj kërkon që përmes hetimeve të përcaktohet edhe përgjegjësia e strukturave që mund të kenë qëndruar pas krimeve të kryera gjatë luftës në Kosovë. Në vlerësimin e tij, nëse gjykatat dhe organet hetimore provojnë përfshirjen ose përkrahjen e strukturave shtetërore serbe, përgjegjësia e tyre duhet të trajtohet plotësisht dhe pa kompromis.
Duke iu referuar lidhjeve të mundshme ndërmjet politikës në Kosovë dhe personave nën dyshime për krime lufte, Tahiraj ka kërkuar që çdo formë eventuale bashkëpunimi të bëhet objekt hetimi dhe askush të mos mbrohet politikisht.
Ai ka deklaruar se, nëse dalin dëshmi se një politikan nga cilido subjekt ka bashkëpunuar me Radoiçiqin ose me struktura të lidhura me të, personi në fjalë, pavarësisht nëse është burrë apo grua, duhet të japë llogari para drejtësisë pa përfituar mburojë politike.
Sipas Tahirajt, ndaj krimeve të luftës dhe detyrimit për t’u dhënë përgjigje viktimave nuk mund të zbatohen standarde të dyfishta.
Ai ka vlerësuar se nuk është e pranueshme që, nga njëra anë, të flitet për sakrificën e popullit shqiptar dhe viktimat e luftës, ndërsa, nga ana tjetër, të shpërfillen bashkëpunimet e mundshme me persona të dyshuar për krime kundër këtij populli.
Tahiraj ka nënvizuar gjithashtu se konfirmimi i përdorimit të pushtetit për bashkëpunim me njerëz të dyshuar për krime lufte do të përbënte cenim serioz të besimit të qytetarëve.
Megjithatë, ai ka bërë thirrje që fjala përfundimtare t’u lihet hetimeve dhe drejtësisë, të cilat duhet të mbështeten në prova. Sipas tij, askush nuk duhet dënuar vetëm nga akuzat politike, por njëkohësisht nuk duhet mbrojtur kur drejtësia paraqet dëshmi dhe nxjerr vendime të formës së prerë.
Në përmbyllje, Tahiraj ka shprehur pritjen që procesi gjyqësor të sqarojë çdo lidhje, bashkëpunim dhe përgjegjësi të mundshme. Ai ka theksuar se krimet e luftës nuk kufizohen nga afatet politike, se viktimat kërkojnë drejtësi dhe se ligji duhet të zbatohet në mënyrë të barabartë për të gjithë.
Nexhat Bexheti vlerëson se ndikimi i Radoiçiqit në jetën politike të Kosovës nuk mund të trajtohet vetëm si një çështje që i përket së kaluarës.
Për Bexhetin, aktakuza kundër Milan Radoiçiqit përbën një reagim të vonuar të drejtësisë. Ai pretendon se akuza ndaj tij kishte edhe disa vite më parë, por ato nuk ishin proceduar.
Në deklaratën e dhënë për “Bota sot”, Bexheti ka aluduar se pushteti gjatë Qeverisë Haradinaj i kishte futur këto akuza “nën tepih”.
Sipas tij, mungesa e veprimit institucional i krijoi Radoiçiqit mundësinë të vepronte me ndjenjën se ishte i paprekshëm dhe të ndërtonte ndikim të konsiderueshëm në veriun e Kosovës.
Bexheti ka thënë se një qasje e tillë i mundësoi atij të sillej në mënyrë indolente, të mos i përfillte ligjet e Kosovës dhe ta shihte veten si “baba” të qytetarëve serbë në pjesën veriore të vendit.
Në argumentimin e tij, Bexheti është mbështetur edhe në deklaratat e mëparshme të Rada Trajkoviqit, ish-deputete serbe në Kuvendin e Kosovës, e cila kishte folur për ndikimin që Radoiçiqi, sipas saj, ushtronte mbi strukturat politike dhe institucionale serbe në veri.
Ai ka rikujtuar pohimet e Trajkoviqit se edhe një pjesë e politikanëve serbë ishin të pakënaqur, pasi ndodheshin nën trysninë politike të Radoiçiqit. Sipas deklarimeve të saj, ish-kryetarët e qyteteve serbe në Kosovë i ishin ankuar se të gjitha vendimet merreshin nga Radoiçiqi.
Bexheti ka përmendur gjithashtu pretendimin e Trajkoviqit se Radoiçiqi përdorte si zyrë jozyrtare një restorant në Mitrovicën e Veriut. Sipas saj, prej atij vendi ai jepte urdhra dhe ushtronte ndikim në zgjedhjen e ministrave serbë, drejtuesve policorë dhe gjyqtarëve serbë në Kosovë.
Duke iu referuar po këtyre deklarimeve, Bexheti ka thënë se Radoiçiqi përcaktonte emrat e ministrave të ardhshëm serbë në Kosovë, shefat e policisë në veri dhe gjyqtarët serbë, çka, sipas tij, dëshmon se ndikimi politik i tij nuk ishte i vogël.
Sipas Bexhetit, marrëdhëniet e Radoiçiqit me figura të politikës kosovare nuk përfundonin te Ramush Haradinaj. Ai pretendon se Radoiçiqi kishte raporte edhe me ish-presidentin Behgjet Pacolli, veçanërisht në fushën e biznesit.
Bexheti ka deklaruar se, përveç lidhjeve me përfaqësues të pushtetit, Radoiçiqi kishte marrëdhënie edhe me Pacollin dhe se, bazuar në të dhënat e bëra publike, bashkëpunimi mes tyre ishte zhvilluar edhe në sferën afariste.
Në këtë kuadër, ai i është referuar një fotografie të publikuar nga KRIK në tetor të vitit 2019. Në të shfaqeshin Behgjet Pacolli, Milan Radoiçiq, Goran Rakiq dhe persona të tjerë.
Sipas Bexhetit dhe të dhënave të KRIK-ut, fotografia ishte realizuar gjatë një takimi në verën e vitit 2017, kur AKR-ja ishte pjesë e koalicionit qeverisës të drejtuar nga Ramush Haradinaj.
Bexheti vlerëson se të gjitha këto zhvillime duhet të përdoren si pikënisje për një hetim më të gjerë mbi ndikimin që Radoiçiqi dhe personat e lidhur me të mund të kenë ushtruar në politikën dhe institucionet e Kosovës.
Sipas tij, këto të dhëna krijojnë një pasqyrë të qartë se Radoiçiqi mund të vazhdojë të ketë ndikim në Kosovë, ndërsa bashkëpunëtorët e tij mund të jenë ende aktivë në përkeqësimin e gjendjes politike. Ai ka shtuar se pasojat negative të këtij ndikimi mund të vërehen edhe sot.
Bexheti e sheh rrezikun si të dukshëm dhe kërkon përfshirje më të fuqishme të institucioneve përgjegjëse për sigurinë.
Ai ka kërkuar që Policia e Kosovës të gjurmojë dhe identifikojë personat që veprojnë në fshehtësi kundër interesave të qytetarëve kosovarë.
Në fund, Bexheti ka bërë thirrje që hetimi të përfshijë edhe njerëzit që kanë bashkëpunuar me Radoiçiqin, duke përmendur në këtë kuadër edhe ish-kryeministrin Ramush Haradinaj.
Sipas tij, veprimtaria e dëmshme e Radoiçiqit duhet të shërbejë si bazë për të hetuar personat që kanë pasur marrëdhënie bashkëpunimi me të. Bexheti ka theksuar se, nëse ekzistojnë prova për bashkëpunim të kundërligjshëm, ato duhet të shqyrtohen për të identifikuar edhe bashkëpunëtorë të tjerë që mund të veprojnë fshehurazi me synimin për ta dëmtuar Kosovën dhe për ta komprometuar atë në arenën ndërkombëtare.
