Temperaturat e larta gjatë netëve tropikale, të cilat këtë verë po pengojnë gjumin, mund të jenë vetëm një shenjë e asaj që pritet të ndodhë në dekadat e ardhshme.
Të lidhura
None found
Një studim i botuar në revistën shkencore Nature Climate Change paralajmëron se, nëse emetimet e gazrave serrë mbeten në nivele të larta, numri global i orëve me nxehtësi ekstreme mund të jetë katër herë më i madh deri në vitin 2100. Në këtë rast, njerëzit mund të përballen mesatarisht me deri në katër orë shtesë vapë çdo ditë.
Hulumtimi është realizuar nga studiues të Universitetit Sun Yat-sen në Guangzhou të Kinës, të cilët shqyrtuan temperaturat orë pas ore për periudhën 1981-2023.
Për të arritur në këto përfundime, ekipi ndërthuri të dhënat e vëzhgimeve meteorologjike me vlerësimet e modeleve dhe projeksionet klimatike deri në fund të këtij shekulli.
Analiza tregon se rritje të nxehtësisë është regjistruar në më shumë se 80% të sipërfaqes tokësore të planetit. Gjatë periudhës së marrë në shqyrtim, mesatarja e shtimit ishte 62 orë nxehtësi ekstreme për çdo dekadë.
Të dhënat nxjerrin në pah edhe një tjetër element shqetësues: rreth 28% e episodeve me nxehtësi ekstreme janë shënuar në ditë që, bazuar në temperaturën mesatare ditore, nuk janë konsideruar të nxehta.
Në skenarin ku emetimet e gazrave serrë vazhdojnë të jenë të larta, gjatë viteve 2070-2099 një ditë e nxehtë mund të ketë afërsisht katër orë më shumë nxehtësi ekstreme sesa në nivelet aktuale.
Ndërkohë, edhe ditët që nuk hyjnë në kategorinë e ditëve të nxehta mund të përmbajnë rreth tre orë shtesë me temperatura ekstreme.
Sipas parashikimeve të studimit, ekspozimi i popullsisë ndaj nxehtësisë ekstreme mund të arrijë deri në gjashtëfishin e nivelit të sotëm.
Pasojat më të mëdha pritet t’i përjetojnë brezat e rinj, sidomos personat që jetojnë në vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme. Gjatë jetës së tyre, ata mund të ekspozohen ndaj temperaturave ekstreme shumë më tepër se brezat paraardhës.
Shkencëtarët nënvizojnë se rreziku nuk përcaktohet vetëm nga temperatura maksimale, por edhe nga koha gjatë së cilës organizmi mbetet i ekspozuar ndaj saj.
Dino Zardi, profesor i Fizikës Atmosferike dhe Klimës në Universitetin e Trentos, shpjegon se njerëzit janë përshtatur për të jetuar brenda kufijve të caktuar të temperaturës dhe lagështisë. Sipas tij, kur kushtet e mjedisit i nxjerrin jashtë kësaj zone rehatie, bioritmet mund të cenohen, madje në mënyrë serioze.
Ai thekson se shqetësimi i shkaktuar në trup nuk varet vetëm nga niveli që arrijnë temperatura dhe lagështia, por edhe nga zgjatja e këtyre kushteve.
Stresi termik dobëson aftësinë e organizmit për t’u rikuperuar. Për këtë arsye, temperaturat mesatare ditore mund të mos mjaftojnë për të matur ndikimin real të vapës së përjetuar nga njerëzit në orare të ndryshme, si gjatë ditës, ashtu edhe gjatë natës.
Mesdheu renditet ndër zonat më të rrezikuara.
Zardi e cilëson studimin si një “kambanë alarmi”, por njëkohësisht vëren se modelet klimatike globale vazhdojnë të kenë kufizime në paraqitjen e hollësive në nivel lokal.
Për shkak të rezolucionit relativisht të ulët hapësinor, simulimet globale nuk arrijnë të riprodhojnë me përpikëri të gjitha tiparet e sipërfaqes tokësore.
Këto karakteristika ndikojnë drejtpërdrejt në shkëmbimin e nxehtësisë ndërmjet tokës dhe atmosferës, si dhe, për pasojë, në ciklin ditor të temperaturave.
Ekspertët kërkojnë që të zhvillohen analiza më të hollësishme në rajonet ku ngrohja po përparon më shpejt.
Vëmendje e posaçme nevojitet në pellgun e Mesdheut, në zonat malore, te akullnajat polare dhe në qytete. Në hapësirat urbane, efekti i “ishujve urbanë të nxehtësisë” mund t’i rrisë edhe më tej temperaturat.
Përfundimet përbëjnë një tjetër paralajmërim për pasojat e ndryshimeve klimatike: në të ardhmen mund të mos shtohen vetëm ditët më të nxehta, por edhe orët gjatë të cilave trupi i njeriut do të qëndrojë nën ndikimin e nxehtësisë ekstreme.
