Prokuroria Speciale e Kosovës ka dorëzuar të enjten një aktakuzë për krime lufte kundër 20 individëve, lidhur me mizoritë e ndodhura në Gjakovë.
Të lidhura
None found
Mes personave të akuzuar gjendet edhe Millan Radoiçiq.
Ky grup prej 20 vetash ngarkohet me bashkëpunim në vrasjen e 107 banorëve të pafajshëm dhe në lidhje me ta, Prokuroria ka kërkuar që gjykimi të mbahet në mungesë.
Të pandehurit, të cilët përballen me akuzën “krime lufte kundër popullatës civile”, janë paraqitur nga organi i akuzës vetëm me inicialet e tyre: M.K., R.C., M.D., P.R., S.K., L.O., Zh.S., S.S., L.D., Z.R., D.G., Ç.B., V.B., R.B., R.R., L.R., M.Sh., M.R., S.G. dhe T.A..
Gjithashtu, Prokuroria ka bërë të ditura edhe funksionet që mbanin të pandehurit gjatë asaj periudhe.
Sipas njoftimit zyrtar, gjatë harkut kohor 1998-1999, M.K., në postin e shefit të Sekretariatit të Punëve të Brendshme në Gjakovë, R.Ç., si komandant i njësive të Policisë së Posaçme, dhe M.D., si komandant i Brigadës së 52-të të Artilerisë Raketore, bashkë me pjesën tjetër të të pandehurve, përfshi edhe Radoiçiqin, “si pjesëtarë të këtyre njësive akuzohen për pjesëmarrje në eliminimin e 107 civilëve gjatë një ‘operacioni të gjerë ushtarako-policior’.”
Në deklaratën e Prokurorisë Speciale thuhet se “gjatë këtij operacioni, sipas aktakuzës, fillimisht gratë dhe fëmijët ishin ndarë nga burrat. Femrave u ishin marrë stolitë e arit, të holla dhe objekte të tjera me vlerë, ndërkohë që burrat ishin ekzekutuar, një pjesë në banesa dhe oborret e tyre, e një pjesë tjetër në vendin e quajtur ‘Ura e Taliqit’. Për më tepër, edhe shtëpitë ishin përfshirë nga flakët.”
Eksperti i sigurisë, Arben Dashevci, shprehet se përmes ngritjes së këtyre aktakuzave përcillet një mesazh i drejtpërdrejtë dhe i merituar, i cili tregon se pavarësisht mbrojtjes që gëzojnë në Serbi, ata do të duhet t’u dorëzohen organeve të drejtësisë së Kosovës.
Duke qenë se procesi gjyqësor do të zhvillohet në mungesë, Dashevci thekson për “Bota sot” se kjo tregon qartë se të dyshuarit nuk ndihen aspak rehat me veprat për të cilat ngarkohen. “Sinjali që dërgohet me aktakuzën ndaj Millan Radoiçiqit dhe 19 pjesëtarëve të tjerë për krime lufte, sidomos duke marrë parasysh rolin e tij në ngjarjet e fundit në veri të Kosovës, është i prerë dhe i drejtpërdrejtë. Pavarësisht se ata janë në arrati, herët a vonë, me ndryshime në establishmentin serb, do të jenë të detyruar t’i dorëzojnë te autoritetet tona. Këto krime të rënda nuk parashkruhen kurrë. Kërkesa e Prokurorisë për gjykim në mungesë ka ndikim të theksuar tek ta, pasi nuk gjejnë qetësi dhe lëvizin vetëm brenda Serbisë. Përpjekjet e Kosovës për vendosjen e drejtësisë dhe bashkëpunimi ndërkombëtar për arrestimin e të pandehurve nuk reshtin – kudo që gjenden dhe janë të kapshëm, do të dalin para ligjit,” ka deklaruar ai.
Më tej, ai shton se drejtësia duhet t’i arrijë ata pavarësisht se ku fshihen. “Angazhimi i institucioneve tona në ndjekjen e autorëve të këtyre masakrave është i shkëlqyer. E vërteta dhe provat janë në krahun tonë dhe unë besoj se ligji do t’i kapë, qoftë përmes gjykimit në mungesë apo me praninë e tyre fizike në gjykatore,” ka përfunduar eksperti.
Duhet rikujtuar se në prill të vitit 2025, Prokuroria Themelore në Gjakovë kishte lëshuar urdhër-arrest për Radoiçiqin dhe 19 serbë të tjerë, të dyshuar për përfshirje në vrasjet e civilëve në Gjakovë, eshtrat e të cilëve më vonë ishin zbuluar në një varrezë masive në Serbi.
Në arsyetimin e atij urdhri thuhej se gjatë periudhës 7-10 maj 1999, forcat e armatosura serbe dhe policore, duke përfshirë edhe të pandehurit, hynë nëpër banesa në afërsi të “Urës së Taliqit” në Gjakovë, nxorën me dhunë dhe kërcënime të gjithë personat që gjendeshin aty, ndanë burrat nga gratë e fëmijët dhe më pas vranë gjithsej 106 civilë shqiptarë. Pas lufte, trupat e tyre u gjetën në Batajnicë, Serbi.
Dokumenti i urdhërarrestimit theksonte gjithashtu se personat e përfshirë, përfshi Radoiçiqin, kishin arrestuar dhe burgosur mbi 300 civilë shqiptarë gjatë atyre tri ditëve, të cilët u mbajtën në ambiente të improvizuara pa kushte njerëzore, me mungesa të ushqimit, higjienës e ndihmës mjekësore. Një numër i madh i tyre u transferuan më vonë në burgje të ndryshme të Kosovës dhe u liruan pas qershorit 1999 me ndërmjetësimin e organizatave ndërkombëtare, sipas Gjykatës Themelore të Gjakovës.
Ndërkohë, gazetari Gëzim Olluri, e vlerëson se gjykime të kësaj natyre funksionojnë si mekanizma institucionalë për ruajtjen e kujtesës kolektive. Sipas tij, kalimi i provave nga terreni në sferën juridike u jep një trajtë ligjore dëshmive të luftës. “Megjithëse të vonuara, aktakuza të tilla bartin një rëndësi morale dhe historike për të shkuarën e Kosovës. Procese gjyqësore si ky shërbejnë si arkiva të pamohueshme për brezat e ardhshëm dhe sigurojnë që tragjedi të tilla të mos veniten. Përballja me të kaluarën nuk realizohet dot pa ndëshkimin e kriminelëve dhe pranimin e së vërtetës nga agresori,” ka pohuar Olluri për “Bota sot”.
Sipas tij, vënia para drejtësisë e autorëve dhe dënimi i tyre e zbut sado pak dhimbjen e familjeve të viktimave. Ai thekson se kjo aktakuzë nuk duhet parë si një proces i zakonshëm gjyqësor, por si një dëshmi e synimeve gjenocidale të Serbisë. “Peshë e këtyre gjykimeve i kapërcen kufijtë e një çështjeje të thjeshtë penale. Aktakuza për vrasjen e 107 civilëve shqiptarë në Gjakovë është njëkohësisht një nderim për viktimat. Përballja e shoqërive me të kaluarën është kusht për stabilitet politik dhe nuk mund të ketë negociata të sinqerta me Serbinë pa marrë ajo përgjegjësi për gjenocidin ndaj shqiptarëve,” ka përfunduar Olluri.
