Nevoja për të treguar gjithmonë një histori më mbresëlënëse, një përjetim më të fortë ose për të thënë fjalën e fundit mund të ketë shkaqe që nuk dallohen menjëherë.
Të lidhura
None found
Pothuajse secili prej nesh njeh të paktën një njeri të tillë. Nëse i thoni se dita juaj ka qenë e vështirë, e tija ka qenë edhe më e rëndë. Kur përmendni një udhëtim, ai ju tregon se ka qenë më parë në atë vend. Nëse tema është puna, dashuria apo një sëmundje, ai ka menjëherë një përvojë për të rrëfyer, një këshillë për të dhënë dhe një përgjigje përfundimtare.
Pavarësisht se çfarë ndani me të, ky person pretendon se e ka parë, përjetuar ose kuptuar shumë kohë para jush. Kur jeni të lodhur, ai ka qenë më i rraskapitur. Nëse keni shënuar një arritje të bukur, suksesi i tij paraqitet si më i madh. Kur po kaloni një vështirësi, ai mendon se e di me saktësi se si duhet të veproni, ndonëse nuk i keni kërkuar mendim.
Komunikimi në këto rrethana bëhet shpejt rraskapitës, pasi pushon së qeni një shkëmbim i mirëfilltë. Në vend që të përqendrohet tek ajo që po i thoni, bashkëbiseduesi e shfrytëzon rrëfimin tuaj si mundësi për ta zhvendosur vëmendjen drejt vetes.
Psikologjia e përshkruan këtë model si një prirje për ta drejtuar bisedën nga vetja. Sidoqoftë, fakti që dikush flet shpesh për veten nuk nënkupton automatikisht se ai ka çrregullim narcistik të personalitetit.
Kur shprehja “edhe mua më ka ndodhur” nuk krijon afërsi
Është plotësisht e natyrshme që, kur dëgjojmë dikë të rrëfejë një përvojë të bukur ose të vështirë, të na vijë ndër mend një ngjarje e ngjashme nga jeta jonë. Duke e ndarë atë, zakonisht përpiqemi t’i përcjellim mesazhin: “Të kuptoj, nuk je vetëm.”
Ajo që e përcakton ndryshimin është mënyra se si vazhdon më pas biseda.
Dikush që kërkon të krijojë një lidhje të sinqertë do ta përmendë shkurtimisht përvojën personale, por më pas do ta kthejë sërish vëmendjen te tjetri.
“Edhe mua më ka ndodhur diçka e ngjashme. Po ti, si ndihesh tani?”
Në të kundërt, personi që dëshiron ta dominojë komunikimin nuk rikthehet më te rrëfimi juaj. Ai nis të japë hollësi për veten, i vë përballë përvojat dhe, jo rrallë, ia zvogëlon rëndësinë asaj që sapo keni treguar. Si rezultat, nuk ndiheni të dëgjuar, por sikur keni shërbyer vetëm si publik, transmeton Telegrafi.
Çfarë i shtyn disa njerëz të sillen sikur dinë gjithçka?
Arsyet pas këtij qëndrimi nuk janë të njëjta për të gjithë. Disa persona nuk e kanë mësuar aftësinë e të dëgjuarit dhe mendojnë se të jesh bashkëbisedues i mirë do të thotë të përgjigjesh menjëherë me historinë apo këshillën tënde.
Për disa të tjerë, heshtja është e vështirë për t’u përballuar, ndaj përpiqen ta shmangin duke folur vazhdimisht për veten.
Në raste të tjera, në themel qëndron një dëshirë e fortë për t’u perceptuar si të aftë, të rëndësishëm dhe me përvojë. Pranimi se nuk dinë diçka, se nuk e kanë provuar ose se nuk e kanë një përgjigje mund t’ua dobësojë ndjenjën e vlerës personale.
Për këtë arsye, ata mund të flasin me bindje të madhe edhe kur njohuritë e tyre nuk janë të mjaftueshme.
E pranojnë me vështirësi kur dikush i korrigjon.
Ofrojnë këshilla edhe pa ua kërkuar askush.
I ndërpresin të tjerët për të rrëfyer përvojat e veta.
Pothuajse çdo temë e kthejnë në një krahasim.
Arritjet e një personi tjetër mund t’i shohin si kërcënim ndaj vlerës së tyre.
Sipas studimeve që trajtojnë tiparet narcistike, nevoja e theksuar për njohje dhe status mund të paraqitet në forma të ndryshme të narcizmit. Disa e shprehin haptazi bindjen se qëndrojnë mbi të tjerët, kurse disa të tjerë kërkojnë pa pushim miratim, sepse thellë brenda vetes ndihen të pasigurt.
A mund të jetë pasiguria ajo që fshihet pas mendjemadhësisë?
Termat “mendjemadhësi” dhe “sedër e tepruar” përdoren shpesh për të përshkruar njerëz që reagojnë me ndjeshmëri të madhe ndaj kritikave, kanë nevojë për miratim dhe nuk e përballojnë lehtë faktin se dikush tjetër mund të dijë ose të arrijë më shumë se ata.
Në disa situata, burimi i kësaj sjelljeje është pikërisht pasiguria.
Kur vlerësimi që një person ka për veten mbështetet shumë tek admirimi dhe miratimi nga të tjerët, një kundërshtim mund të ndihet si poshtërim. Në të njëjtën mënyrë, njohuritë e një personi tjetër mund të perceptohen si kërcënim.
Kjo e shtyn individin të këmbëngulë se “e ka ditur gjithmonë”, se “e ka parë më herët” ose se “ka kaluar diçka edhe më të rëndë”.
Shfaqja e jashtme e sigurisë nuk dëshmon medoemos një vetëbesim të fortë dhe të qëndrueshëm. Në disa raste, ajo funksionon si një mekanizëm për ta mbrojtur vetëbesimin.
Psikologët bëjnë dallimin mes tipareve narcistike grandioze dhe atyre vulnerabile. Tipi grandioz e shpreh hapur ndjenjën e rëndësisë së vet dhe kërkon admirim. Ndërkaq, personi me tipare vulnerabile mund të duket më i pasigurt, por mbetet shumë i ndjeshëm ndaj kritikës dhe mënyrës se si e vlerësojnë të tjerët.
Megjithatë, nuk do të ishte e drejtë që çdo njeri llafazan, mendjemadh ose i lodhshëm në komunikim të etiketohej si narcist. Vetëm një profesionist mund ta diagnostikojë çrregullimin narcistik të personalitetit, i cili kërkon praninë e një modeli të qëndrueshëm dhe të përhapur sjelljeje, jo thjesht të një zakoni të bezdisshëm gjatë bisedës.
Përse komunikime të tilla na shterojnë kaq shumë?
Në një bisedë të shëndetshme, vëmendja lëviz në mënyrë të natyrshme mes pjesëmarrësve. Njëri shprehet, ndërsa tjetri dëgjon, pyet dhe mundohet ta kuptojë. Më pas, rolet shkëmbehen.
Kur e gjithë vëmendja mbetet vazhdimisht e përqendruar vetëm te njëri, personi tjetër nis të ndihet sikur nuk shihet.
