Nevoja për të rrëfyer gjithmonë një histori më mbresëlënëse, për të paraqitur një përvojë më të fuqishme ose për të thënë fjalën e fundit mund të lidhet me arsye që nuk dallohen menjëherë.
Të lidhura
None found
Kur i thoni se dita juaj ka qenë e vështirë, ai përgjigjet se e tija ishte edhe më e rëndë. Nëse përmendni një udhëtim, ju tregon se atë vend e ka vizituar më parë. Sapo tema kalon te shëndeti, puna ose dashuria, ai paraqet menjëherë përvojën e vet, jep këshilla dhe ofron një përfundim.
Thuajse të gjithë kemi njohur të paktën një njeri të tillë. Pavarësisht se çfarë ndani me të, ai pretendon se e ka parë, provuar ose kuptuar shumë kohë përpara jush. Lodheni ju, ai ka qenë më i rraskapitur; arrini një sukses, ai ka realizuar diçka më të madhe; hasni një vështirësi, ai është i bindur se e di zgjidhjen, megjithëse nuk i keni kërkuar mendim.
Komunikimi me këta persona mund të kthehet shpejt në një përvojë rraskapitëse, pasi biseda humbet karakterin e një shkëmbimi të ndërsjellë. Në vend që të dëgjojë çfarë po thoni, bashkëbiseduesi e merr rrëfimin tuaj si mundësi për ta zhvendosur vëmendjen te vetja.
Psikologjia e përkufizon këtë si një prirje për ta drejtuar komunikimin vazhdimisht drejt vetes. Sidoqoftë, fakti që dikush flet shpesh për veten nuk nënkupton automatikisht se ka çrregullim narcistik të personalitetit.
Shprehja “më ka ndodhur edhe mua” nuk tregon gjithmonë afërsi
Kur dëgjojmë dikë të flasë për një përjetim të bukur ose të vështirë, është e natyrshme të na vijë ndër mend një situatë e ngjashme nga jeta jonë. Duke e ndarë atë, zakonisht synojmë t’i përcjellim mesazhin: “Të kuptoj dhe nuk je vetëm.”
Ajo që e përcakton ndryshimin është mënyra se si vazhdon biseda.
Dikush që kërkon sinqerisht të krijojë lidhje me bashkëbiseduesin e përmend shkurtimisht përvojën personale, por më pas ia kthen sërish atij vëmendjen.
“Edhe mua më ka ndodhur diçka e ngjashme. Po ti, si ndihesh tani?”
Në të kundërt, personi që kërkon të marrë kontrollin e komunikimit nuk i rikthehet më historisë suaj. Ai kalon në një rrëfim të gjatë për veten, nis të bëjë krahasime dhe shpesh ia zvogëlon rëndësinë asaj që sapo keni ndarë. Në përfundim, në vend që të ndieni se dikush ju dëgjoi, ju krijohet përshtypja se shërbyet vetëm si publik, transmeton Telegrafi.
Çfarë i shtyn disa persona të sillen sikur dinë gjithçka?
Shkaqet e kësaj sjelljeje nuk janë të njëjta për të gjithë. Ka njerëz që nuk kanë mësuar si të dëgjojnë dhe mendojnë se të jesh bashkëbisedues i mirë do të thotë të përgjigjesh menjëherë me një histori personale ose me këshillë.
Disa të tjerë ndihen në siklet nga heshtja dhe mundohen ta shmangin atë duke folur vazhdimisht për veten.
Te një pjesë e njerëzve, megjithatë, ekziston një dëshirë e theksuar për t’u paraqitur si të aftë, me përvojë dhe me rëndësi. Të pranojnë se nuk dinë diçka, se nuk e kanë provuar një situatë ose se nuk kanë përgjigje, mund t’ua cenojë ndjenjën e vlerës personale.
Për këtë arsye, ata mund të shfaqin shpesh disa sjellje të caktuara:
• shprehen me bindje të madhe edhe kur nuk zotërojnë njohuri të mjaftueshme;
• nuk i pranojnë lehtë korrigjimet;
• ofrojnë këshilla pa ua kërkuar askush;
• ua presin fjalën të tjerëve për të rrëfyer përvojat personale;
• e kthejnë secilën temë në një garë krahasimesh;
• arritjet e një personi tjetër mund t’i shohin si kërcënim ndaj vlerës së tyre.
Hulumtimet që trajtojnë tiparet narcistike tregojnë se kërkesa e fuqishme për njohje dhe status mund të marrë forma të ndryshme të narcizmit. Disa njerëz e shprehin drejtpërdrejt bindjen se qëndrojnë mbi të tjerët, kurse disa të tjerë kërkojnë pa pushim miratim, sepse brenda vetes përjetojnë pasiguri.
A mund të jetë pasiguria burimi i mendjemadhësisë?
Termat “mendjemadhësi” dhe “sedër e tepruar” përdoren shpesh për të përshkruar persona që reagojnë fort ndaj kritikës, kërkojnë vlerësim dhe e përjetojnë me vështirësi faktin që një tjetër mund të dijë ose të arrijë më shumë.
Në raste të caktuara, pikërisht pasiguria mund të jetë në themel të një sjelljeje të tillë.
Kur vlerësimi për veten mbështetet së tepërmi te admirimi dhe miratimi nga të tjerët, një kundërshtim mund të ndihet si poshtërim, ndërsa dijet e një personi tjetër mund të interpretohen si rrezik.
Kjo e shtyn individin të përpiqet të dëshmojë se “e ka ditur gjithmonë”, se “e ka parë më herët” ose se “ka kaluar diçka edhe më të rëndë”.
Siguria që shfaqet nga jashtë nuk është medoemos dëshmi e një vetëbesimi të fortë dhe të qëndrueshëm. Herë pas here, ajo shërben si mekanizëm për ta mbrojtur vetëbesimin.
Sipas psikologëve, tiparet narcistike ndahen në grandioze dhe vulnerabile. Një person me tipare grandioze e demonstron haptazi ndjesinë e rëndësisë personale dhe kërkon admirim. Ndërkaq, tipi vulnerabil mund të paraqitet më i pasigurt, por mbetet jashtëzakonisht i ndjeshëm ndaj kritikës dhe mënyrës se si e vlerësojnë të tjerët.
Gjithsesi, nuk do të ishte e drejtë që çdo njeri llafazan, mendjemadh ose lodhës të etiketohej si narcist. Vetëm një profesionist mund ta diagnostikojë çrregullimin narcistik të personalitetit, i cili kërkon praninë e një modeli sjelljeje të vazhdueshëm dhe të përhapur, jo thjesht një shprehi të bezdisshme gjatë bisedave.
Përse komunikime të tilla na shterojnë energjinë?
Në një bashkëbisedim të shëndetshëm, vëmendja lëviz mes pjesëmarrësve. Fillimisht flet njëri, ndërsa tjetri dëgjon, pyet dhe përpiqet të kuptojë; më pas ata ndërrojnë rolet.
Kur fokusi mbetet pa ndërprerje vetëm te një person, bashkëbiseduesi tjetër nis të ndiejë sikur nuk shihet.
