Nxehtësia e fortë nuk dëmton vetëm organizmin, por mund të ndikojë edhe në shëndetin mendor, duke sjellë pasoja që variojnë nga nervozizmi dhe ankthi deri te shtimi i agresivitetit.
Teksa temperaturat ekstreme po rriten në mbarë Evropën, ndikimi i tyre nuk përjetohet njësoj nga të gjithë.
Të lidhura
None found
Pasojat e vapës dhe të ekspozimit në diell për shëndetin janë të njohura, nga dehidratimi deri te skuqjet dhe djegiet në lëkurë.
Por ekziston edhe një ndikim më pak i diskutuar i të nxehtit, që lidhet drejtpërdrejt me gjendjen mendore.
“Hulumtimet tregojnë se në ditët më të nxehta, shkalla e agresionit, tërbimit në rrugë, dhunës dhe madje edhe vizitave në urgjencë për shqetësime të shëndetit mendor kanë tendencë të rriten”, tha për Euronews Health Susan Albers, një psikologe klinike në Klinikën e Cleveland.
Përballja me një ndjesi të vazhdueshme parehatie është një nga arsyet pse nxehtësia ndikon te humori. Sipas Albers, kur njeriu nuk ndihet mirë fizikisht, ka më pak durim, irritohet më lehtë dhe reagon më shpejt emocionalisht.
Ajo theksoi se, kur truri është nën stresin e vapës dhe punon më shumë për ta mbajtur trupin të freskët, ka më pak kapacitet për të ruajtur qetësinë dhe përqendrimin.
Gjatë periudhave me temperatura të larta, masa më e rëndësishme është hidratimi. Ekspertët e shëndetit përsërisin vazhdimisht se duhet të konsumohen mjaftueshëm lëngje, një gotë ujë në orë dhe të paktën dy deri në tre litra në ditë, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë.
Kur trupi dehidratohet, ai e humbet aftësinë për të rregulluar temperaturën, gjë që mund të sjellë përgjumje, marramendje dhe dhimbje koke. Kjo gjendje ndikon edhe në funksionimin e trurit.
“Edhe dehidratimi i lehtë mund të ndikojë në pjesët e trurit përgjegjëse për vëmendjen, vendimmarrjen dhe emocionet. Mund të ndiheni më të shqetësuar, të turbullt ose të irrituar para se të kuptoni se keni etje”, tha Albers.
Disa mënyra të thjeshta për t’u lehtësuar përfshijnë konsumimin e diçkaje të ftohtë ose vendosjen e një lecke të freskët apo një pakete akulli në zonat ku enët e gjakut janë më afër sipërfaqes së lëkurës, si qafa, kyçet e duarve dhe kyçet e këmbëve.
“Mbinxehja mund ta bëjë trurin tuaj të ndihet i mbistimuluar. Nëse vini re se po bëheni nervozë, të shqetësuar ose të mbingarkuar, ndryshoni mjedisin tuaj”, rekomandoi Albers.
Një faktor tjetër me peshë është gjumi cilësor gjatë natës, i cili është thelbësor për funksionimin normal të trupit gjatë ditës.
Valët e të nxehtit shpesh shoqërohen me net tropikale, të cilat përkufizohen si net kur temperatura nuk zbret nën 20°C. Edhe pse ky fenomen është më i zakonshëm në zonat me klimë të ngrohtë, edhe vendet më të ftohta po e përjetojnë gjithnjë e më shpesh.
Nata është periudha kur trupi duhet të rikuperohet. Nëse temperaturat mbeten të larta edhe gjatë saj, ky rikuperim pengohet dhe organizmi vazhdon të mbetet nën ngarkesë.
Sipas Armel Castellan, këshilltar teknik i shërbimeve të nxehtësisë ekstreme në Organizatën Botërore Meteorologjike dhe OBSH-në, gjatë gjumit temperatura bazë e trupit bie, sistemi kardiovaskular pushon dhe stresi i grumbulluar nga një ditë e nxehtë nis të zbutet.
Sanders gjithashtu e identifikoi gjumin e dobët gjatë natës si një nxitës të ndryshimeve të humorit dhe të çrregullimit emocional.
Edhe një natë e keqe gjumi mund t’ju bëjë më reaktivë emocionalisht, më të paduruar dhe më pak të aftë për t’u përballur me frustrimet e përditshme, vuri në dukje ajo.
Njerëzit që kanë probleme ekzistuese të shëndetit mendor rezultojnë të jenë edhe më të ndjeshëm ndaj vapës ekstreme.
Studimet e mëparshme kanë treguar se mund të shfaqen pasoja të menjëhershme dhe të vonuara, përfshirë rritjen e rrezikut të vetëvrasjes, simptomave të skizofrenisë, ankthit, depresionit dhe çrregullimeve të përdorimit të substancave.
“Njerëzit me ankth mund ta vënë re më shumë nxehtësinë sepse shumë nga ndjesitë fizike të mbinxehjes, si rrahjet e shpejta të zemrës, djersitja dhe gulçimi, ndihen të ngjashme me ankthin, të cilat mund të krijojnë një cikël ku secila e përkeqëson tjetrën”, tha Albers.
Ajo shtoi se disa medikamente, përfshirë disa antidepresivë, stimulues, antihistaminikë dhe ilaçe për tensionin e gjakut, mund ta vështirësojnë ftohjen e trupit ose të rrisin rrezikun e dehidratimit.
Disa trajtime gjithashtu mund të bëhen më pak efektive ose të shtojnë rrezikun e efekteve anësore kur trupi mbinxehet ose dehidrohet. /Klankosova.tv
