Teksti zyrtar i memorandumit të mirëkuptimit të arritur gjatë fundjavës mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit është bërë publik nga pala amerikane.
Dokumenti, i lexuar nga një zyrtar i lartë i administratës amerikane, përmban 14 pika dhe përcakton kuadrin për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, lehtësimin e disa kufizimeve financiare ndaj Iranit dhe pritshmëritë për trajtimin e programit bërthamor iranian në bisedimet teknike që do të pasojnë.
Të lidhura
None found
I emërtuar “Memorandumi i Mirëkuptimit i Islamabadit midis Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Republikës Islamike të Iranit”, dokumenti u publikua pasi kishte pasur polemika lidhur me faktin se përmbajtja e tij nuk ishte bërë publike më herët.
Sipas zyrtarit të lartë amerikan, marrëveshja synon të mundësojë hapjen e menjëhershme të Ngushticës së Hormuzit, të angazhojë Iranin për të shkatërruar pluhurin bërthamor dhe të krijojë mundësinë që, nëse Teherani ndryshon sjellje, SHBA të përgjigjet me më shumë lehtësim ekonomik dhe sanksionesh që mund ta bëjnë Iranin një vend më të begatë.
Memorandumi pritet të firmoset zyrtarisht të premten, çka do të hapë një afat 60-ditor për negociimin e kushteve përfundimtare të marrëveshjes. CNN kishte raportuar më herët për një draft që përshkruante këto kushte, ndërsa versioni zyrtar i publikuar nga SHBA është i ngjashëm, megjithëse përmban disa ndryshime.
Teksti i plotë:
Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika Islamike e Iranit kanë rënë dakord bashkërisht me mirëbesim për sa vijon:
1 — Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika Islamike e Iranit dhe aleatët e tyre në luftën aktuale po nënshkruajnë këtë Memorandum Mirëkuptimi për të shpallur ndërprerjen e menjëhershme dhe të përhershme të operacioneve ushtarake në të gjitha frontet, përfshirë Libanin, dhe zotohen që tani e tutje të mos fillojnë asnjë luftë ose asnjë operacion ushtarak kundër njëri-tjetrit, dhe të përmbahen nga kërcënimi ose përdorimi i forcës kundër njëri-tjetrit, dhe të sigurojnë integritetin territorial dhe sovranitetin e Libanit. Marrëveshja përfundimtare do të konfirmojë ndërprerjen e përhershme të luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin dhe dispozita të tjera të këtij paragrafi.
2 — Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika Islamike e Iranit zotohen të respektojnë sovranitetin dhe integritetin territorial të njëri-tjetrit dhe të përmbahen nga ndërhyrja në punët e brendshme të njëri-tjetrit.
3 — Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika Islamike e Iranit angazhohen të negociojnë dhe të arrijnë marrëveshjen përfundimtare brenda një afati maksimal prej 60 ditësh, i cili mund të zgjatet me pëlqim të ndërsjellë.
4 — Menjëherë pas nënshkrimit të këtij Memorandumi Mirëkuptimi, Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të fillojnë heqjen e bllokadës detare dhe çdo shqetësimi apo pengese kundër Republikës Islamike të Iranit, dhe do ta përfundojnë plotësisht bllokadën detare brenda 30 ditëve. Gjatë kësaj periudhe, trafiku i anijeve do të jetë në përpjesëtim me numrin e trafikut të paraluftës që po rivendoset nga Republika Islamike e Iranit. Shtetet e Bashkuara të Amerikës angazhohen gjithashtu të largojnë forcat e tyre nga afërsia e Republikës Islamike të Iranit brenda 30 ditëve pas marrëveshjes përfundimtare.
5 — Me nënshkrimin e këtij Memorandumi Mirëkuptimi, Republika Islamike e Iranit do të bëjë rregullime duke përdorur përpjekjet e saj më të mira për kalimin e sigurt të anijeve tregtare pa pagesë, vetëm për 60 ditë, nga Gjiri Persik në Detin e Omanit dhe anasjelltas. Trafiku i anijeve tregtare do të fillojë menjëherë, dhe duke marrë në konsideratë nevojën për heqjen e pengesave teknike dhe ushtarake dhe çminimin nga Republika Islamike e Iranit do të fillojë brenda 30 ditëve. Republika Islamike e Iranit do të zhvillojë dialog me Sulltanatin e Omanit për të përcaktuar administrimin e ardhshëm dhe shërbimet detare në Ngushticën e Hormuzit në diskutim me shtetet e tjera bregdetare të Gjirit Persik në përputhje me ligjin ndërkombëtar në fuqi dhe të drejtat sovrane të shteteve bregdetare të Ngushticës së Hormuzit.
6 — Shtetet e Bashkuara të Amerikës angazhohen me partnerët rajonalë të zhvillojnë një plan përfundimtar, të dakordësuar reciprokisht, me të paktën 300 miliardë dollarë amerikanë për rindërtimin dhe zhvillimin ekonomik të Republikës Islamike të Iranit. Mekanizmi për zbatimin e këtij plani do të finalizohet si pjesë e një marrëveshjeje përfundimtare brenda 60 ditëve. Të gjitha licencat, heqjet dorë dhe lejet e kërkuara për transaksionet financiare përkatëse do të jepen nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
7 — Shtetet e Bashkuara të Amerikës marrin përsipër të ndërpresin të gjitha llojet e sanksioneve kundër Republikës Islamike të Iranit, duke përfshirë rezolutat e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, rezolutat e Bordit të Guvernatorëve të IAEA-së, të gjitha sanksionet e njëanshme të SHBA-së, parësore dhe dytësore, në një orar të dakorduar si pjesë e marrëveshjes përfundimtare. Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës pranojnë rëndësinë kritike të çështjes së ndërprerjes së sanksioneve të përmendur më sipër dhe shprehën qëllimet e tyre për t’i adresuar menjëherë këto çështje në negociata me qëllim arritjen e një marrëveshjeje të ndërsjellë mbi to.
8 — Republika Islamike e Iranit riafirmon se nuk do të sigurojë ose zhvillojë armë bërthamore. Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika Islamike e Iranit kanë rënë dakord të zgjidhin asgjësimin e materialit të pasuruar të rezervave në përputhje me një mekanizëm që do të miratohet reciprokisht në përputhje me orarin e përmendur në paragrafin shtatë, me metodologjinë minimale që do të përpunohet në vend nën mbikëqyrjen e IAEA-s. Të dy palët ranë dakord gjithashtu të diskutojnë çështjen e pasurimit dhe çështje të tjera të dakorduara reciprokisht në lidhje me nevojat bërthamore të Republikës Islamike të Iranit, bazuar në një kornizë të kënaqshme që do të miratohet në marrëveshjen përfundimtare. Marrëveshja përfundimtare do të konfirmojë dispozitat e këtij paragrafi dhe Republika Islamike e Iranit pranon rëndësinë kritike të çështjeve bërthamore të misioneve të mësipërme. Ato shprehin qëllimin e tyre për t’i adresuar menjëherë këto çështje në negociata me qëllim arritjen e një marrëveshjeje të ndërsjellë mbi to.
9 — Në pritje të marrëveshjes përfundimtare, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika Islamike e Iranit bien dakord të ruajnë status quo-në. Republika Islamike e Iranit do të ruajë status quo-në aktuale të programit të saj bërthamor, dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk do të vendosin sanksione të reja dhe nuk do të vendosin forca shtesë në rajon.
10 — Shtetet e Bashkuara të Amerikës marrin përsipër që menjëherë pas nënshkrimit të këtij Memorandumi Mirëkuptimi dhe deri në përfundimin e sanksioneve, Departamenti i Thesarit i SHBA-së do të lëshojë përjashtime për eksportin e naftës bruto iraniane, produkteve të naftës dhe derivateve të saj, si dhe të gjitha shërbimeve të lidhura me të, duke përfshirë transaksionet bankare, sigurimet, transportin, etj.
11 — Shtetet e Bashkuara të Amerikës marrin përsipër të vënë plotësisht në dispozicion për përdorim fondet dhe asetet e ngrira ose të kufizuara të Republikës Islamike të Iranit pas zbatimit të këtij Memorandumi Mirëkuptimi. Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika Islamike e Iranit do të bien dakord reciprokisht mbi procedurat që lidhen me lirimin e këtyre fondeve gjatë negociatave. Fonde të tilla, pavarësisht nëse merren nga llogaria origjinale apo transferohen, do të bëhen plotësisht të përdorshme për pagesë për çdo përfitues përfundimtar të përcaktuar nga Banka Qendrore, më falni, përfitues përfundimtar i caktuar nga Banka Qendrore e Republikës Islamike të Iranit. Shtetet e Bashkuara të Amerikës marrin përsipër të lëshojnë të gjitha licencat dhe autorizimet e nevojshme në përputhje me rrethanat.
12 — Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika Islamike e Iranit bien dakord që do të krijohet një mekanizëm ekzekutiv për të monitoruar zbatimin me sukses të këtij Memorandumi Mirëkuptimi dhe përputhshmërinë e ardhshme të marrëveshjes përfundimtare.
13 — Pas nënshkrimit të këtij Memorandumi Mirëkuptimi, dhe në varësi të fillimit të zbatimit të paragrafëve 1, 4, 5, 10 dhe 11 të këtij Memorandumi Mirëkuptimi, dhe zbatimit të vazhdueshëm të këtyre masave, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika Islamike e Iranit do të fillojnë negociatat në lidhje me marrëveshjen përfundimtare ekskluzivisht mbi paragrafët e tjerë.
14 — Marrëveshja përfundimtare do të miratohet nga një rezolutë detyruese e KS të OKB-së.
