Kryeministri Albin Kurti foli në mbledhjen e 64-të të Këshillit të Përgjithshëm të Lëvizjes Vetëvendosje për rastin e Arlinda Zekajt, aktgjykimin ndaj ish-krerëve të UÇK-së, zhvillimet politike në Shqipëri e Serbi dhe buxhetin e Kosovës për vitin 2027.
Për vrasjen e Arlinda Zekajt në Pejë, Kurti tha se ajo kishte raportuar dhunën, kishte kërkuar mbrojtje nga institucionet dhe kishte paralajmëruar me shkrim se jeta e saj ishte në rrezik, por megjithatë u vra. Sipas tij, rasti tregon se zbatimi i hapave që institucionet u rekomandojnë grave nuk garanton gjithmonë sigurinë e tyre.
Të lidhura
None found
Kryeministri paralajmëroi se do të kërkohet përgjegjësi për çdo zyrtar që nuk i ka përmbushur detyrat, përfshirë përgjegjësinë disiplinore dhe penale. Ai tha se duhet të hetohet secila hallkë institucionale dhe se neglizhenca apo shkelja e detyrimeve ligjore duhet të pasohet me masa përkatëse. Kurti rikujtoi se një ditë më herët ishin bërë publike rrjedha e rastit, mangësitë e konstatuara dhe mungesa e bashkëpunimit ndërmjet institucioneve.
Ai u ndal edhe te ndikimi i mendësisë patriarkale, e cila, sipas tij, e trajton gruan si pronë dhe largimin e saj nga një marrëdhënie si sfidë ndaj autoritetit mashkullor. Për ta ndryshuar këtë qasje, Kurti kërkoi punë të vazhdueshme në familje, shkolla, institucione dhe subjekte politike.
Kurti tha se edukimi për barazinë, respektin dhe zgjidhjen pa dhunë të konflikteve duhet të nisë që në fëmijëri. Ai vuri në pikëpyetje modelet që i nxisin vajzat të jenë të bindura e të durueshme, ndërsa djemtë të jenë dominues, duke kërkuar shqyrtimin e tyre edhe në tekstet shkollore dhe në edukimin e fëmijëve.
Sipas kryeministrit, lufta kundër femicidit kërkon politika arsimore, ekonomike e sociale që fuqizojnë gratë dhe u mundësojnë pavarësi. Ai theksoi se barazia gjinore duhet të shihet në ndarjen e përgjegjësive familjare, garantimin e të drejtave pronësore, vendimmarrje dhe politikat që zbatohen, si dhe në mbrojtjen e grave kur jeta e tyre është e rrezikuar.
Kurti e cilësoi të padrejtë juridikisht dhe moralisht, si dhe të pasaktë historikisht e faktikisht, aktgjykimin ndaj Hashim Thaçit, Jakup Krasniqit, Kadri Veselit dhe Rexhep Selimit në Hagë. Ai kërkoi që vendimi të ndryshohet e të korrigjohet sa më shpejt në Shkallën e Apelit.
Qeveria, bëri të ditur ai, ka miratuar krijimin e një grupi punues për hartimin dhe harmonizimin e strategjisë shtetërore lidhur me procedurat e apelit në Dhomat e Specializuara në Hagë. Në grup marrin pjesë përfaqësues institucionesh dhe subjektesh politike parlamentare, ndërsa udhëheqës është zëvendëskryeministri i parë dhe ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca.
Duke folur për zgjedhjet, Kurti tha se pas votimeve të 9 shkurtit 2025, të cilat LVV-ja i fitoi bindshëm pas një mandati të plotë, bllokadat politike penguan stabilitetin e plotë institucional. Sipas tij, u pengua zgjedhja e kryeparlamentarit, më pas e kryeministrit dhe, së fundmi, edhe e presidentit. Ai shtoi se rezultatet e proceseve zgjedhore e kanë konfirmuar vazhdimisht LVV-në si subjektin më të madh politik në vend dhe në Kuvend, dhe falënderoi qytetarët në Kosovë e në mërgatë për mbështetjen.
Kurti përmendi edhe zgjedhjen e Presidentes më 6 tetor, duke falënderuar 62 deputetët e koalicionit të tij që morën pjesë dhe votuan për Justina Shiroka Pulën.
Projektligji për buxhetin e vitit 2027, sipas Kurtit, do të miratohet të hënën në mbledhjen e ardhshme të Qeverisë. Ai tha se shuma për investime kapitale do ta kalojë për herë të parë një miliard euro dhe se buxheti do të përqendrohet te projektet kapitale, përshpejtimi i rritjes ekonomike dhe krijimi i vendeve të punës me paga më të mira.
Investimet, tha ai, do të përfshijnë rrugë, hekurudha dhe diga. Për komunat janë paraparë gjithsej 908 milionë euro, që sipas Kurtit përbëjnë rritje prej 2/3 krahasuar me buxhetin e trashëguar.
Kryeministri foli edhe për integrimin evropian, duke thënë se Kosova i plotëson kushtet për statusin e vendit kandidat dhe për hapjen e negociatave të anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Për vitet 2026–2027 pritet që vendi të përfitojë 180.5 milionë euro nga fondet IPA të para-anëtarësimit. Këtë vit, sipas tij, Kosova ka siguruar gjithashtu 119 milionë euro grante nga Korniza Investuese për Ballkanin Perëndimor.
Kurti përmendi edhe 61.8 milionë euro parafinancim nga Plani i Rritjes dhe kërkesën për lirimin e 153 milionë eurove për reformat e zbatuara deri në qershor. Ai shtoi se ligji për SEPA-n, i miratuar më 15 tetor, pritet të kursejë rreth 55 milionë euro në vit nga transfertat bankare. Qeveria, tha ai, po negocion edhe për përfshirjen e Kosovës në zonën e roamingut të Bashkimit Evropian, çka do të ulte shpenzimet e telefonisë për qytetarët dhe bizneset që udhëtojnë në vendet e BE-së.
Për protestat në Shqipëri, Kurti mohoi se Lëvizja Vetëvendosje ka organizuar ose nxitur protestuesit. Ai tha se partia është në qeverisje dhe jo në opozitë protestuese, duke shtuar se edhe kur LVV-ja ka protestuar, ka dalë hapur në ballë të protestave. Sipas tij, subjekti nuk ka instrumentalizuar të tjerët dhe as nuk ka lejuar që të instrumentalizohet.
Kurti tha se Kosova nuk është dhe nuk do të bëhet rivale e Shqipërisë, të cilën e përshkroi si pjesë të pandashme të qenies kombëtare. Ai tha se zhvillimet atje ndiqen me shqetësim, kujdes, përgjegjësi e dashuri, ndërsa përparimi demokratik i Shqipërisë e cilësoi përgjegjësi historike kombëtare. Kryeministri u shpreh se gëzohet për përparimin e Shqipërisë drejt Bashkimit Evropian dhe për arritjet e saj në ekonomi e turizëm, si dhe shpreson që këto të zgjerohen përmes projekteve të përbashkëta.
Sipas Kurtit, protestat në Shqipëri kishin qenë paqësore për rreth katër muaj, ndërsa në tetor u shoqëruan edhe me përplasje më të forta mes protestuesve dhe forcave të rendit. Ai tha se lëndimet dhe dhuna janë shqetësuese, por vlerësoi se krahas përgjegjësisë penale duhet të analizohen edhe shkaqet dhe rrethanat që i kthejnë kundërshtitë në përplasje. Rendi publik dhe liria e protestës, theksoi ai, duhet të mbrohen njëkohësisht.
Kurti kërkoi gjithashtu përfshirjen e të rinjve në vendimmarrje dhe krijimin e mundësive që ata të ndërtojnë një të ardhme me dinjitet në Shqipëri. Ai tha se synimi duhet të jetë një vend ku demokracia u mbijeton qeverive, institucionet janë më të forta se forcat e padrejtësisë dhe drejtësia shoqërore i jep kuptim lirisë kombëtare.
Për zgjedhjet parlamentare në Serbi, Kurti e quajti historik rezultatin e Koalicionit Shqiptar, i cili mori 27.670 vota dhe fitoi dy mandate. Sipas tij, kjo shifër është 1.233 vota më shumë se në vitin 2020 dhe përbën rezultatin më të lartë të shqiptarëve që nga viti 2000. Ai ia atribuoi suksesin bashkimit të subjekteve politike shqiptare dhe vendosjes së interesit të përbashkët mbi atë partiak.
Duke përshkruar zhvillimet pas zgjedhjeve të 25 tetorit, Kurti tha se Lista Studentore doli e para, koalicioni i Aleksandar Vuçiqit humbi shumicën parlamentare, ndërsa lista e Ivica Daçiqit nuk hyri në Kuvend. Ai shtoi se, ndonëse tashmë dihet kush e humbi pushtetin, ende nuk është e qartë se kush do ta marrë atë.
Kryeministri shpresoi që ndryshimet politike në Serbi të shoqërohen me qasje pozitive të Beogradit zyrtar ndaj Kosovës dhe shqiptarëve në Preshevë, Bujanoc e Medvegjë. Për normalizimin e marrëdhënieve, ai tha se nevojiten ballafaqimi me të kaluarën, zbardhja e krimeve ndaj shqiptarëve, identifikimi i varrezave masive dhe sqarimi i fatit të personave të pagjetur.
Kurti përmendi gjithashtu denazifikimin e diskursit politik, dekriminalizimin institucional dhe demokratizimin e brendshëm si kushte për normalizimin e marrëdhënieve me fqinjët. Ai tha se pa të vërtetën për të kaluarën nuk mund të ndërtohet besimi për të ardhmen dhe se Kosova synon fqinjësi të mirë, paqe e bashkëpunim të bazuar në barazi dhe respekt të ndërsjellë. Si synim përfundimtar për Kosovën dhe Serbinë, ai përmendi normalizimin e plotë të marrëdhënieve përmes njohjes së ndërsjellë.
I pyetur nëse dy ministra do të jepnin dorëheqje pas vrasjes së Arlinda Zekajt, Kurti nuk dha përgjigje konkrete. Ai tha se mbledhja e Këshillit të Përgjithshëm të Vetëvendosjes kishte mjaftueshëm çështje për diskutim. Protestuesit kishin kërkuar dorëheqjen e ministres së Drejtësisë, Donika Gërvalla, dhe ministrit të Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla.
