Ndryshimi sezonal i orës vazhdon të jetë pjesë e kalendarit në shumë vende të botës, edhe pse prej vitesh diskutohet mundësia e braktisjes së kësaj praktike. Në vitin 2026, akrepat do të lëvizin sërish në disa data të përcaktuara.
Kur ndryshon ora në vitin 2026?
Të lidhura
None found
Në Irlandë, kalimi në orën verore u bë në orën 01:00 të së dielës së fundit të marsit, më 29 mars 2026, kur akrepat u zhvendosën një orë përpara.
Ndryshimi i radhës do të ndodhë në orën 02:00 të së dielës së fundit të tetorit, më 25 tetor 2026, kur ora do të kthehet një orë pas.
Pse përdoret ndryshimi i orës?
Qëllimi i kësaj praktike është përdorimi sa më efikas i dritës natyrore gjatë stinëve të ndryshme, pasi ekspozimi i Tokës ndaj Diellit ndryshon gjatë rrotullimit të saj.
Gjatë dimrit, kur errësira bie më herët, akrepat kthehen pas dhe njerëzit fitojnë një orë shtesë në mëngjes. Në verë, lëvizja e akrepave përpara zgjat dritën e mbrëmjes, dukuri që shpesh përshkruhet si “zgjatje e ditës në mbrëmje”.
Përfitimi nuk është i njëjtë në çdo vend. Zonat më larg ekuatorit, ku periudhat e errësirës janë më të gjata, përfitojnë më shumë nga ky sistem.
Si ndryshon ora në vende të tjera?
Sipas rregullave aktuale të Bashkimit Evropian, të gjitha shtetet anëtare e kalojnë orën në të njëjtën kohë. Shtetet kalojnë në orën verore të dielën e fundit të marsit dhe rikthehen në orën standarde, të njohur edhe si “ora dimërore”, të dielën e fundit të tetorit.
Në vitin 2019, Parlamenti Evropian votoi në favor të përfundimit të ndryshimeve sezonale të orës. Megjithatë, institucionet e BE-së nuk kanë avancuar në zbatimin e këtij vendimi, ndërsa Komisioni Evropian ka deklaruar se nuk planifikon t’i paraqesë Parlamentit një propozim të ri për këtë çështje.
Departamenti i Drejtësisë ka ngritur gjithashtu shqetësimin se, pas largimit të Mbretërisë së Bashkuar nga BE-ja, në ishullin e Irlandës mund të krijohen dy zona të ndryshme kohore.
Në Kanada, ora verore nis në orën 02:00 të së dielës së dytë të marsit dhe përfundon të dielën e parë të nëntorit, transmeton Klankosova.tv.
Saskatcheëan-i ka një rregullim të veçantë. Që prej vitit 1996, kur u miratua Ligji për Kohën (Time Act), kjo provincë qëndron gjatë gjithë vitit në orën standarde qendrore. Megjithatë, së fundmi janë shfaqur shenja se kjo situatë mund të ndryshojë.
Në mars 2026, Kolumbia Britanike njoftoi se do ta mbajë orën verore gjatë gjithë vitit. Si rrjedhojë, ndryshimi i 8 marsit 2026 do të ishte i fundit për këtë provincë perëndimore kanadeze.
“Ky vendim nuk ka të bëjë vetëm me orët. Bëhet fjalë për lehtësimin e jetës së familjeve, pakësimin e pengesave për bizneset dhe mbështetjen e një ekonomie të qëndrueshme e të begatë”, deklaroi David Eby, Kryeministër i Kolumbisë Britanike.
“Shpresoj se fqinjët tanë amerikanë do të na bashkohen së shpejti për t’i dhënë fund ndryshimeve të orës që shkaktojnë probleme.”
Pjesa më e madhe e Shteteve të Bashkuara vazhdon ta zbatojë kalimin në orën verore. Përjashtime janë një pjesë e Arizonës, Havai, si dhe territoret e huaja Samoa Amerikane, Guami, Ishujt Mariana Veriore, Porto Riko dhe Ishujt e Virgjër të Shteteve të Bashkuara.
Në Australi, Uellsi i Ri Jugor, Viktoria, Australia Jugore, Tasmania dhe Territori i Kryeqytetit Australian e shtyjnë orën një orë përpara në 02:00, sipas Orës Veriore Lindore Australiane, të dielën e parë të tetorit. Rikthimi një orë pas bëhet në 03:00 të dielën e parë të prillit.
Ndryshe veprojnë Queensland-i, Australia Perëndimore dhe Territori Verior, të cilat nuk e përdorin ndryshimin sezonal të orës. Në këto zona nuk shtohet dhe as nuk hiqet ndonjë orë.
Në Zelandën e Re, akrepat zhvendosen një orë përpara dhe vendi kalon në “Orën Veriore të Zelandës së Re” (NZDT). Në vjeshtë, ora kthehet pas dhe zbatohet “Ora Standarde e Zelandës së Re” (NZST). Ky proces nis në orën 02:00 të së dielës së fundit të shtatorit dhe mbyllet në orën 03:00 të së dielës së parë të prillit.
Në Brazil, ish-presidenti Jair Bolsonaro e pezulloi orën verore në vitin 2019, por kjo politikë mund të ndryshojë. Sipas gazetës The Ëashington Post, autoritetet braziliane pothuajse e bënë të detyrueshëm rikthimin e saj në vitin 2024, me synimin për të kursyer energji gjatë “një thatësire historike, e cila kishte kërcënuar prodhimin e energjisë hidroelektrike dhe kishte çuar në rritjen e faturave të energjisë elektrike”.
Operatori kombëtar i rrjetit elektrik, ONS, ka rekomanduar rikthimin e orës verore. Në momentin e shkrimit të këtij teksti, qeveria po e shqyrtonte këtë masë.
Si lindi ideja e ndryshimit të orës?
Në vitin 1895, George Hudson, një burrë nga Zelanda e Re, mendohet të ketë hedhur bazat e kësaj ideje. Ai kërkonte më shumë kohë pas punës për pasionet e tij dhe, duke propozuar ndryshimin e orës me dy orë, shpresonte të kalonte më gjatë jashtë duke kërkuar insekte.
Në Britani, Ëilliam Ëillett e mbështeti idenë e përdorimit më të mirë të dritës natyrore. Me mbështetjen e Ëinston Churchill, ai argumentoi se banorët e Londrës po humbnin një pjesë të konsiderueshme të dritës së verës duke fjetur dhe kërkoi më shumë kohë për aktivitetet në ambient të hapur gjatë mbrëmjes.
Qeveria britanike nuk e pranoi propozimin e Ëillett-it dhe ideja u rrëzua. Ajo u rikthye pas vdekjes së tij, kur shtetet kërkuan mënyra për të ulur përdorimin e qymyrit gjatë Luftës së Parë Botërore dhe për të përfituar më shumë orë me dritë dielli.
Gjermania ishte vendi i parë që e provoi këtë sistem në vitin 1916, me synimin për të pasur më shumë dritë gjatë orarit të punës. Më pas, praktika u përhap në vende të tjera evropiane, në Rusi dhe në Shtetet e Bashkuara.
Pas përfundimit të luftës, shumë vende e braktisën ndryshimin e orës. Megjithatë, ai vazhdoi të përdorej në Irlandë, në pjesë të ndryshme të Evropës, në Kanada dhe në SHBA.
A mund të zhduket ndryshimi i orës?
Më 26 mars 2019, Parlamenti Evropian votoi pro heqjes përfundimtare të kalimit nga ora verore në atë dimërore dhe anasjelltas, duke propozuar që kjo të niste nga viti 2021.
Vendimi u ndikua në masë të madhe nga një sondazh i zhvilluar në të gjithë Bashkimin Evropian, ku shumica dërrmuese e pjesëmarrësve u shprehën në favor të heqjes së këtij sistemi. Megjithatë, rezultati mund të ketë qenë i njëanshëm, pasi 70 për qind e përgjigjeve erdhën nga Gjermania, e ndjekur nga Franca dhe Austria.
Votimi dhe sondazhi nuk ishin përfundimtarë. Përpara se të shndërrohej në ligj të Bashkimit Evropian, propozimi duhej të diskutohej me shtetet anëtare.
Sipas projekt-direktivës, secili shtet anëtar do të mund të vendoste nëse do të qëndronte përgjithmonë në “orën verore” apo në “orën dimërore”.
Ndryshimi i fundit i orës ishte parashikuar për pranverën e vitit 2021, por nisma mbeti në plan të dytë ndërsa bota përballej me pandeminë e Covid-19.
Vitet e fundit, iniciativa “Time Use Initiative” i ka kërkuar Këshillit të BE-së të miratojë “zonat kohore natyrore”. Deri tani, megjithatë, nuk është marrë asnjë vendim, transmeton Klankosova.tv.
