Për herë të parë, Shtetet e Bashkuara kanë pranuar publikisht se zotërojnë armë të dislokuara në orbitë, të projektuara për mbrojtjen dhe kontrollin e hapësirës.
Të lidhura
None found
Konfirmimi erdhi nga U.S. Space Force, sipas së cilës kapacitetet amerikane të vendosura në hapësirë mund të aktivizohen për të mbrojtur forcat e SHBA-së përballë veprimeve armiqësore të kundërshtarëve.
Një zëdhënës i Space Force deklaroi se “Shtetet e Bashkuara posedojnë armë në orbitë për kontrollin e hapësirës, të afta të mbrojnë Forcat e Përbashkëta nga veprimet armiqësore të kundërshtarëve”, por nuk bëri të ditur as llojin dhe as numrin e tyre.
Rusia dhe Kina vlerësohen si kërcënimet kryesore
Në përkufizimin e Space Force, kontrolli hapësinor përmbledh një sërë kapacitetesh ushtarake, që kanë për qëllim t’i japin SHBA-së mundësinë për të konkurruar dhe për të siguruar epërsi në këtë fushë.
Në këtë kategori mund të hyjnë mjete kinetike dhe jo-kinetike, të përdorshme për të kufizuar ose dëmtuar kapacitetet hapësinore të palës kundërshtare.
Uashingtoni nënvizon se sistemet në fjalë mund të shërbejnë si në operacione mbrojtëse, ashtu edhe në ato sulmuese.
Kina dhe Rusia, dy rivalët kryesorë strategjikë të Uashingtonit, shihen si ndër rreziqet më serioze për interesat amerikane në hapësirë.
Space Force vlerëson se Kina, si pjesë e modernizimit të forcave të saj ushtarake, po zhvillon dhe përdor një spektër të gjerë kapacitetesh hapësinore dhe kundër-hapësinore.
Nga ana tjetër, Rusia e trajton hapësirën si një arenë të mundshme për luftime dhe mendon se sigurimi i epërsisë atje mund të jetë vendimtar në konfliktet e së ardhmes.
Prania ushtarake në hapësirë ka nisur prej dekadash
Përdorimi ushtarak i hapësirës nuk përbën një dukuri të re, pasi fillimet e tij përkojnë praktikisht me garën hapësinore ndërmjet SHBA-së dhe Bashkimit Sovjetik.
Lëshimi i satelitit Sputnik në vitin 1957 nxiti të dyja superfuqitë të shqyrtonin jo vetëm mënyrat për mbrojtjen e satelitëve të tyre, por edhe teknikat për dëmtimin ose asgjësimin e sistemeve hapësinore të kundërshtarit.
Për shumë dekada, ndër shqetësimet kryesore renditej mundësia që armët bërthamore të vendoseshin në orbitë.
SHBA-ja, Bashkimi Sovjetik dhe shtete të tjera firmosën në vitin 1967 Traktatin për Hapësirën e Jashtme, i cili ndalon dislokimin në orbitë të armëve të shkatërrimit në masë.
Sidoqoftë, dispozitat e këtij traktati nuk ndalojnë çdo kategori arme apo sistemi ushtarak në hapësirë.
Satelitët marrin rëndësi strategjike
Përgjatë viteve, fuqitë e mëdha kanë krijuar teknologji të ndryshme, të cilat mund të vihen në përdorim gjatë konflikteve në hapësirë.
Për ushtritë bashkëkohore, satelitët kanë një rol veçanërisht të rëndësishëm, sepse mundësojnë komunikimin, navigimin, zbulimin, mbikëqyrjen dhe përcjelljen e të dhënave.
Si rrjedhojë, po fiton gjithnjë e më shumë peshë aftësia për të garantuar sigurinë e satelitëve të një vendi dhe, në rast përplasjeje, për të dëmtuar ose ndërprerë kapacitetet hapësinore të kundërshtarit.
Deklarata e fundit e U.S. Space Force dëshmon se gara ushtarake tashmë nuk zhvillohet vetëm në tokë, det, ajër dhe hapësirën kibernetike. Edhe hapësira është shndërruar në një front të rëndësishëm të rivalitetit strategjik ndërmjet fuqive të mëdha.
