Këshilli i Lartë Gjyqësor, ka filluar një seancë të jashtëzakonshme, e cila u thirr për të trajtuar bllokimin e krijuar me shpërblimin e magjistratëve.
Prej tri ditësh, një numër i konsiderueshëm gjykatash në të gjithë vendin e kanë pezulluar veprimtarinë si formë proteste ndaj kësaj gjendjeje.
Të lidhura
None found
Ky bllokim, erdhi si pasojë e një veprimi të ndërmarrë nga KLGJ dhe Këshilli i Lartë i Prokurorisë, të cilët morën përsipër të përcaktojnë vetë pagat e gjyqtarëve dhe prokurorëve, përballë mungesës së një zgjidhjeje nga Kuvendi për rillogaritjen e tyre, të urdhëruar nga Gjykata Kushtetuese.
Gjatë hapjes së kësaj mbledhjeje, kreu i KLGJ-së, Sokol Sadushi, theksoi karakterin e pazakontë të situatës dhe nënvizoi se për herë të parë, si rrjedhojë e një vendimmarrjeje të Kushtetueses, janë pezulluar pagesat për gjyqtarët dhe stafin administrativ të gjykatave. Ai sqaroi se çështja nuk përfshin vetëm një konflikt financiar, por cënon marrëdhëniet kushtetuese mes pushteteve.
“Seanca është e jashtëzakonshme sepse i tillë është edhe momenti që po jetojmë. Për herë të parë pas një vendimi të Gjykatës Kushtetuese janë bllokuar pagat e gjyqtarëve dhe të administratës, një pengesë kjo për mbarëvajtjen e punës nëpër gjykata. Nuk bëhet fjalë vetëm për një mosmarrëveshje financiare, por për një problem që prek raportet kushtetuese mes pushteteve“, deklaroi ai.
Sadushi shpjegoi se thirrja e Mbledhjes së Përgjithshme në këtë mënyrë urgjente u bë e domosdoshme nga gjendja e rëndë që po kalon pushteti gjyqësor.
Ai theksoi se bllokimi i pagave nuk përbën më thjesht një sfidë administrative, por një pengesë reale për funksionimin e gjykatave dhe një çështje që cenon rendin kushtetues.
Për këtë arsye, reagimi nuk mund të mbetej i izoluar në një gjykatë apo këshill të vetëm, por kërkonte një qëndrim të përbashkët nga i gjithë sistemi.
Ai vuri në dukje se problemi nuk kufizohet te shifrat në listëpagesa, por vë në provë zbatimin e vendimeve përfundimtare kushtetuese edhe kur kjo sjell vështirësi financiare apo institucionale.
Kryetari i KLGJ-së kritikoi përpjekjet për ta paraqitur këtë si një përplasje mes gjyqësorit dhe ekzekutivit, duke theksuar se thelbi është detyrimi për të zbatuar një vendim të Kushtetueses. Ai shtoi se kjo nuk është një garë force, por një provë e forcës së Kushtetutës mbi çdo pushtet.
Sadushi sqaroi se gjyqësori nuk kërkon privilegje. Gjyqtarët, theksoi ai, nuk e kanë vendosur vetë as masën e pagës, as rritjen e saj dhe as mënyrën e përllogaritjes. Statusi i tyre përcaktohet nga Kushtetuta, paga dhe garancitë nga ligji dhe për kushtetutshmërinë e këtij rregullimi është shprehur tashmë Gjykata Kushtetuese.
Ai shtroi pyetjen se si mund t’i kërkohet një institucioni të zbatojë një formulë, që Gjykata Kushtetuese e ka shfuqizuar si antikushtetuese, duke nënvizuar se një normë e shfuqizuar nuk mund të mbahet gjallë përmes mosveprimit administrativ.
Ai e shtjelloi më tej argumentin se mosveprimi i Kuvendit nuk mund të çojë në mungesën e një page të përcaktuar për gjyqtarin. Deri në hyrjen në fuqi të ligjit të ri, garancia e nenit 138 të Kushtetutës mbetet plotësisht efektive.
Sadushi këmbënguli se në një shtet të së drejtës, paga e një funksionari nuk është një akt bujarie dhe buxheti i shtetit duhet të shërbejë për të bërë të mundur zbatimin e detyrimeve kushtetuese, e jo të kundërtën.
Ai theksoi se paga e gjyqtarit është pjesë e statusit të tij kushtetues dhe një garanci konkrete për pavarësinë në ushtrimin e detyrës, duke mbrojtur jo vetëm magjistratin, por edhe qytetarin që pret një gjykim të paanshëm.
Një dimension tjetër i rëndësishëm i fjalës së tij ishte edhe situata e rënduar e administratës gjyqësore. Sadushi e cilësoi të papranueshme që sekretarët, kancelarët dhe nëpunësit e tjerë, të cilët nuk kanë asnjë përgjegjësi në këtë ngërç, të mbeten pa të ardhura.
Ai theksoi se pasojat e kësaj mosmarrëveshjeje nuk mund të shkarkohen mbi ekonominë familjare të këtyre njerëzve dhe kërkoi zhbllokimin e menjëhershëm të pagave të tyre, duke e cilësuar këtë si një detyrim njerëzor dhe institucional.
Kreu i KLGJ-së pranoi se gjyqtarët janë mësuar të flasin përmes vendimeve dhe të heshtin edhe kur sulmohen, por theksoi se ka një kufi përtej të cilit heshtja nuk është më maturi, por cenim i garancive të pavarësisë. Ai u shpreh se nuk mund t’i kërkosh drejtësisë të jetë e fortë, ndërsa në të njëjtën kohë dobësohen institucionet e saj dhe lihet administrata pa pagë.
Sadushi bëri thirrje për një kulturë institucionale evropiane në trajtimin e kësaj çështjeje, duke theksuar se integrimi në BE nuk është vetëm një proces ligjor, por edhe një çështje e respektimit të ndarjes së pushteteve dhe zbatimit të vendimeve të gjykatave, edhe kur ato nuk pëlqehen.
Ai i bëri thirrje gjithashtu gjyqësorit të qëndrojë i bashkuar, duke përdorur forcën që i jep ligji dhe jo mjete politike, për t’iu kundërvënë kësaj situate.
Çdo veprim administrativ, tha ai, mund t’i nënshtrohet kontrollit gjyqësor dhe kjo nuk do të ishte përshkallëzim konflikti, por kthim i çështjes në territorin e ligjit. Në fund, ai theksoi se qëndrimi i KLGJ-së nuk synon përplasjen, por zgjidhjen, duke kërkuar zhbllokimin e pagave, ekzekutimin e detyrimeve të prapambetura dhe rikthimin e dialogut institucional mbi bazën e respektit reciprok.
Ai e mbylli fjalën e tij me një reflektim personal, duke thënë se asnjë gjyqtar nuk duhet të ndihet borxhli ndaj askujt për pagën që i takon me ligj dhe se e vetmja përgjegjësi e tyre është ndaj Kushtetutës, ligjit dhe qytetarëve. Mbrojtja e pavarësisë së drejtësisë, përfundoi ai, është në të njëjtën kohë mbrojtja e së drejtës së çdo qytetari për të jetuar në një shtet, ku asnjë pushtet nuk qëndron mbi Kushtetutën.
