Ruud Gullit mbetet një prej futbollistëve më të pazakontë në historinë e këtij sporti. Në një epokë kur rolet në fushë ishin shumë më të përcaktuara, holandezi mund të aktivizohej pothuajse kudo dhe të kishte të njëjtin ndikim. Trupi i gjatë, atletizmi i jashtëzakonshëm, shpejtësia e një sprinteri, teknika dhe eleganca e kthyen në një prej ikonave më të mëdha të futbollit evropian.
Të lidhura
None found
Gulliti mund të luante si libero, mbrojtës qendre, mesfushor defensiv, mesfushor ofensiv, anësor apo sulmues. Edhe pasi u shndërrua në një nga mesfushorët ofensivë më të mirë në botë dhe fitoi gjithçka me Milanin e Holandën, ai vazhdonte të ndihmonte ekipin edhe në repartin e mbrojtjes.
Roberto Donadoni, ish-bashkëlojtari i tij te Milani, ka treguar se Gulliti ishte në gjendje të luante në çdo rol: “Ai kishte aq shumë fuqi fizike sa mund të luante kudo. Herën e parë që e pashë, ishte në një turne në Barcelonë dhe luante si libero. Pastaj e pashë në krahun e djathtë, në mesfushë, si sulmues të dytë dhe në çdo pozitë tjetër”.
Edhe René van der Gijp, që kishte luajtur me të te PSV-ja, e konsideronte Gullitin të jashtëzakonshëm: “Mendoj se ai është i vetmi lojtar në botë që ishte më i miri në çdo pozitë. Mbrojtës i djathtë, qendre, libero, mbrojtës i majtë, mesfushor defensiv, mesfushor ofensiv, sulmues, anësor i djathtë – nuk kishte rëndësi”.
Holandezi solli në futbollin profesionist frymën e rrugëve të Amsterdamit, ku improvizimi, guximi dhe talenti kishin po aq peshë sa edhe organizimi taktik. Kombinimi i forcës fizike me aftësitë teknike e çoi deri në majën e futbollit evropian.
George Best e admironte pikërisht mënyrën se si Gulliti e përjetonte lojën. Në vitin 1990, Best e përshkroi atë si një futbollist që nuk ngurronte të provonte gjithçka me topin dhe që dukej se shijonte çdo çast në fushë. Sipas Bestit, kjo e bënte Gullitin edhe më të mirë se Diego Maradona.
Ronald Koeman ka deklaruar gjithashtu se, në fundin e viteve ’80, Gulliti ishte në konkurrencë me Maradonën për statusin e futbollistit më të mirë në botë, ndërsa kishte aftësinë të paraqitej si mbrojtës qendre, anësor, mesfushor ose sulmues.
Megjithatë, përpara Topit të Artë, trofeve me Milanin dhe shiritit të kapitenit të Holandës, ai ishte vetëm një 16-vjeçar nga Amsterdami që priste një mundësi nga Ajaxi.
Në vitin 1977, trajneri uellsian Barry Hughes shkoi në shtëpinë e familjes Gullit për t’i bindur prindërit që ta lejonin djalin të bashkohej me Haarlem. Babai i tij shpresonte që një ditë në derë të shfaqej Rinus Michels për ta marrë te Ajaxi, ndërsa nëna ishte më e shqetësuar për arsimimin e të birit.
Hughes e kuptoi këtë shqetësim dhe i premtoi familjes se Haarlem do t’i garantonte shkollimin. Ai u rikthye pikërisht në ditën dhe në orën që kishte premtuar një vit më parë, duke bërë të mundur kalimin e Gullitit te klubi.
Afërsisht një vit më vonë, Gulliti debutoi në moshën 16 vjeç e 245 ditë dhe u bë në atë kohë lojtari më i ri në historinë e Eredivisies. Në fillim ai luante si mbrojtës qendre, një rol krejtësisht i ndryshëm nga ai që do ta bënte të famshëm.
Gjatë sezonit të dytë, Haarlem vendosi ta avanconte në një detyrë më sulmuese. Vetë Gulliti e ka pranuar se ky ndryshim nuk i erdhi natyrshëm: “Unë nuk jam sulmues natyral, jam mbrojtës. Si mbrojtës, e di se çfarë dëshiron një mbrojtës që sulmuesi të bëjë”.
Pas stërvitjeve të zakonshme, ai qëndronte çdo ditë për të punuar më shumë. Ushtrimet ishin të thjeshta: ta merrte topin, ta prekte vetëm një herë dhe të godiste. Më pas kuptoi se nuk ishte e domosdoshme të gjuante me forcë. “E kuptova se nuk ishte e nevojshme ta godisja fort. Mjaftonte ta vendosja topin. Majtas, djathtas”.
Gulliti nisi të shënonte rregullisht, realizoi 14 gola dhe u shpall lojtari më i mirë i Eerste Divisie, ndërsa Haarlem u kthye në elitë. Në sezonin pasues, ai shënoi përsëri 14 gola, kësaj here nga mesfusha ofensive dhe krahu, duke krijuar njëkohësisht raste për shokët e skuadrës.
Haarlem e mbylli kampionatin në vendin e katërt, por tashmë ishte e dukshme se niveli i Gullitit e kishte kaluar atë të klubit.
Në vend të Ajaxit, ai vendosi të transferohej te Feyenoordi, që kishte përfunduar vetëm në vendin e gjashtë. Zgjedhja shkaktoi habi dhe ai u pyet edhe në televizion pse po i bashkohej një ekipi që shihej si më i dobët se Ajaxi. Përgjigjja e Gullitit ishte e prerë: nëse Feyenoordi shpallej kampion, ai do të rikthehej në atë emision.
Pak më vonë ndodhi e papritura. Johan Cruyff u largua nga Ajaxi pas një mosmarrëveshjeje për kontratën dhe, në moshën 36-vjeçare, zgjodhi Feyenoordin. Shumëkush mendonte se Cruyff ishte tepër i vjetër për të udhëhequr ekipin, ndërsa të tjerë nuk besonin se Feyenoordi mund ta sfidonte Ajaxin. Ata nuk e parashikuan ndikimin e dyshes Cruyff-Gullit.
Gulliti ka kujtuar: “Isha më shumë kureshtar se çdo gjë tjetër. Ai ishte 36 vjeç kur erdhi te Feyenoordi. Kishte momente kur mendoja: ‘Tani do t’ia marr topin’. Por nuk mundesha. Mendova: 36 vjeç? Imagjinoni sa i mirë duhet të ketë qenë në moshën 24-vjeçare?”.
Cruyff mori një rol të madh në funksionimin e skuadrës. Ai udhëzonte lojtarët gjatë ndeshjeve, përcaktonte ushtrimet e stërvitjes dhe ndikonte në formacion. Mbi të gjitha, vazhdonte të ishte i pakapshëm me topin. Përballë kundërshtarëve, përvoja e tij dhe energjia e Gullitit të ri krijuan një partneritet kërcënues.
Feyenoordi u mposht 8-2 nga Ajaxi, por disfata e rëndë nuk e shkatërroi skuadrën. Përkundrazi, ajo u kthye në një pikë kthese. “Cruyff tha pas ndeshjes: ‘Djem, janë vetëm dy pikë’”, ka rrëfyer Gulliti.
Pas kësaj humbjeje, Feyenoordi filloi të fitonte thuajse çdo ndeshje. Në një tjetër përballje me Ajaxin, Gulliti shënoi nga goditja e lirë, ndërsa Cruyff realizoi golin e dytë në suksesin 4-1.
Ekipi humbi vetëm një takim tjetër në Eredivisie dhe fitoi titullin për herë të parë pas dhjetë vjetësh. Gulliti shënoi dhe asistoi kundër Ajaxit në të dyja ndeshjet e Kupës, duke e mbyllur garën si golashënuesi më i mirë.
Në përfundim të sezonit, lojtarët e zgjodhën Futbollistin holandez të Vitit. Cruyff i dha atij edhe një këshillë që Gulliti do ta kuptonte plotësisht vetëm disa vite më vonë: “Ruud, klubi i ardhshëm ku do të shkosh, përgatitu që njerëzit të mos të duan më. Dhe duhet t’i bësh lojtarët përreth teje të luajnë më mirë”.
Fillimisht Gulliti nuk e kuptoi mesazhin. Por pas kalimit te PSV-ja dhe më pas te Milani, ai e kuptoi domethënien e fjalëve të Cruyffit.
Te PSV-ja, Gulliti vazhdoi të zhvillohej dhe pozita e tij ndryshonte shpesh. Kjo nuk e pengoi të shënonte. Në një ndeshje me Ajaxin, ai lexoi një pasim të gabuar në mesfushë, u nis drejt portës dhe realizoi pas një aksioni individual. Më pas dha një asistim dhe shënoi përsëri në fitoren 4-2.
Edhe kur rikthehej në mbrojtje, Gulliti gjente mënyra për të dalë përpara dhe për të shënuar. PSV-ja fitoi kampionatin me tetë pikë më shumë se Ajaxi, ndërsa ai, në moshën 23-vjeçare, u shpall për herë të dytë Futbollisti holandez i Vitit.
Sezoni 1986/87 ishte edhe më produktiv. Gulliti realizoi 22 gola në 34 ndeshje dhe PSV-ja fitoi sërish titullin. Në të njëjtën kohë, marrëdhënia e tij me trajnerin Hans Kraay u përkeqësua.
Gulliti ishte lodhur nga lëvizjet e vazhdueshme mes pozicioneve, ndërsa vendimi për ta përdorur përsëri si mbrojtës shkaktoi një përplasje të fortë. Përfundimisht, kjo situatë ndikoi në hapjen e rrugës drejt transferimit te AC Milan.
Në dhjetor të vitit 1987, pasi kishte shkëlqyer me PSV-në dhe në fillimin e aventurës milaneze, Gulliti fitoi Topin e Artë. France Football e përshkroi si një fenomen që bashkonte teknikën, forcën, krijimtarinë, spektaklin dhe përkushtimin ndaj ekipit.
Te Milani, ai u takua me Marco van Bastenin dhe mes dy holandezëve u krijua një raport i veçantë. Gulliti e përshkruante kështu rolin e tij: “Kisha një lidhje të jashtëzakonshme me Marcon në fushë. Shikoni ndeshjen kundër Anglisë dhe do të shihni se vazhdimisht po e kërkoj atë. Unë isha i dobët, ai ishte i fortë dhe unë luaja për të”.
Në Kampionatin Evropian të vitit 1988, Holanda eliminoi Anglinë, Irlandën dhe Gjermaninë Perëndimore, duke siguruar një vend në finale kundër Bashkimit Sovjetik.
Gulliti e zhbllokoi finalen me një goditje me kokë pas asistimit të Van Bastenit. Më pas, Van Basten shënoi një nga golat më të famshëm të futbollit evropian. Holanda fitoi 2-0 dhe Gulliti, si kapiten, u bë holandezi i parë që ngriti një trofe të madh ndërkombëtar.
Një sezon më vonë, në Milano mbërriti edhe Frank Rijkaard dhe kështu u formua treshja e famshme holandeze Gullit–Van Basten–Rijkaard. Gulliti dhe Rijkaardi njiheshin që nga ekipet e të rinjve dhe kishin një lidhje të fortë. Sipas Gullitit, Rijkaard ishte elementi që i mungonte Milanit.
Me të tre në përbërje, Milani nisi pushtimin e Evropës. Në gjysmëfinalen e Kupës së Evropës, skuadra italiane barazoi 1-1 me Real Madridin në Spanjë. Në kthim, Milani zhvilloi një prej ndeshjeve më të mëdha në historinë e klubit dhe fitoi 5-0. Gulliti shënoi një gol dhe asistoi për Van Bastenin.
Në finalen kundër Steaua Bukureshtit, të luajtur në Camp Nou, ai ishte sërish vendimtar. Gulliti shënoi golin e parë dhe më pas realizoi edhe të tretin, ndërsa Milani triumfoi 4-0 dhe u shpall kampion i Evropës.
Më pas, një dëmtim i rëndë ndryshoi ecurinë e karrierës së tij. Gulliti luajti vetëm dy ndeshje në Serie A dhe një në Kupën e Evropës, pikërisht finalen, duke munguar pothuajse gjatë gjithë sezonit pasues.
Pas rikthimit, ai nuk ishte më i njëjti futbollist. “Pas dëmtimit, nuk isha më Ruud Gulliti që isha më parë. M’u desh ta përshtatja mënyrën time të lojës”, pranoi holandezi.
Edhe pse vazhdoi të fitonte trofe me Milanin, rëndësia e tij në ekip filloi të zvogëlohej. Në huazim te Sampdoria, ai tregoi se cilësia nuk ishte zhdukur. Gulliti shënoi 15 gola dhe e ndihmoi skuadrën ta përfundonte kampionatin në vendin e katërt. Në vitin 1995, ai u transferua te Chelsea.
Në Londër, skenari u përsërit. Në fillim u përdor në mbrojtje, por prirja e tij për të sulmuar nuk mund të kufizohej. Ai avanconte me topin, krijonte raste dhe kërkonte vazhdimisht të ndikonte në lojë.
Trajneri Glenn Hoddle vendosi se Gulliti do të ishte më i dobishëm në mesfushë. Edhe pse nuk ishte më dominuesi i viteve te Milani, ai mbeti një futbollist i klasit botëror. Më vonë u emërua trajner-lojtar i Chelseat dhe e drejtoi klubin drejt fitimit të një trofeu të FA Cup.
Gulliti e fitoi trofeun në sezonin e parë si trajner, por karriera e tij në pankinë nuk pati të njëjtin sukses si ajo në fushë. Ai drejtoi më pas edhe Newcastle United, me të cilin arriti në finalen e FA Cup, përpara aventurave të shkurtra si trajner te Feyenoordi, LA Galaxy dhe Terek Grozny.
Në fund, ajo që mbeti ishte profili i një lojtari që nuk mund të kufizohej në një pozicion të vetëm. Ruud Gullit ishte mbrojtës që u shndërrua në sulmues, mesfushor që luante edhe si libero, kapiten që fitoi Kampionatin Evropian, fitues i Topit të Artë dhe lider i një Milani që sundoi Evropën. Pikërisht për këtë arsye, është kaq e vështirë të përcaktohet se cili ishte pozicioni i tij më i mirë.
