Individët që shmangin marrjen e përgjegjësisë shpesh e shndërrojnë mosmarrëveshjen në një betejë për kontroll dhe fajësim.
Të lidhura
None found
Një lidhje e shëndoshë duhet të krijojë ndjesinë e sigurisë, mbështetjes dhe vlerësimit. Por kur një individ nuk është i ndërgjegjshëm për sjelljen e tij, debati mund të bëhet shpejt rraskapitës, i ngatërruar dhe i vështirë emocionalisht.
Personat me vetëdije të ulët për veten e tyre e kanë të vështirë të marrin përsipër gabimet, të dëgjojnë bashkëbiseduesin dhe ta analizojnë situatën nga një perspektivë më e gjerë. Në vend që të synojnë zgjidhjen e problemit, ata mund ta devijojnë temën, të mbrohen ashpër ose t’ju bëjnë të ndiheni fajtorë.
Në pamje të parë mund të shfaqen të qetë, logjikë apo edhe shumë bindës. Por sapo përfshiheni në një diskutim me ta, zbuloni shpejt se sa sfiduese është të zhvillosh një bisedë të ndershme dhe të balancuar.
Këtu janë disa nga sjelljet tipike që shfaqin gjatë një konflikti personat me mungesë të theksuar vetëdijeje, siç raporton Telegrafi.
1. Marrin rolin e viktimës, edhe kur realiteti nuk e justifikon
Një nga shenjat më frustruese është tendenca e vazhdueshme për ta paraqitur veten si viktimë, pavarësisht se situata nuk e mbështet këtë. Në vend që të dëgjojë këndvështrimin tuaj, personi tenton ta ridrejtojë bisedën drejt vetes.
Për shembull, mund ta nënvlerësojë vuajtjen apo mundin tuaj duke pretenduar se “e di shumë mirë çfarë po kaloni”, edhe kur e vërteta është krejtësisht ndryshe. Kështu, jo vetëm që injoron përvojën tuaj, por edhe e monopolizon hapësirën emocionale të debatit për vete.
Në vend që të thotë: “E pranoj se kjo të ka lënduar”, mund të reagojë me: “Edhe unë kam hequr shumë”, duke e zhvendosur vëmendjen nga çështja thelbësore.
2. Ndryshimet e befasishme të humorit
Gjatë një përplasjeje, një njeri pa vetëdije për veprimet e tij mund të kalojë me shpejtësi nga një gjendje qetësie në sulm të drejtpërdrejtë. Një minutë duket i arsyeshëm, e në tjetrën bëhet i ashpër, ofendues ose akuzues.
Mund të shprehë pendesë dhe pastaj menjëherë të rikthehet tek sulmi. Mund t’ju drejtohet me butësi për pak çaste dhe më pas ta përdorë atë bisedë për t’ju fajësuar.
Kjo ndodh pasi qëllimi i tyre nuk është domosdoshmërisht zgjidhja e problemit, por kontrolli i versionit të historisë. Ata dëshirojnë të dalin fitimtarë në fund të debatit, edhe nëse kjo kërkon shtrembërim të fakteve ose ndryshim të menjëhershëm të qëndrimeve.
3. Komunikojnë me përçmim dhe ju bëjnë të ndiheni inferiorë
Një tjetër karakteristikë e shpeshtë është toni përçmues. Këta individë shpesh përpiqen të ruajnë një paraqitje të shtirur qetësie për t’ju folur nga lart.
Zakonisht përdorin shprehje të tilla si: “Ti s’po kupton gjë”, “Po e bën çështje nga hiçi”, “Je jashtëzakonisht i/e ndjeshëm” ose “S’ka kuptim të flas me ty në këtë gjendje”.
Këto togfjalësha nuk kontribuojnë në zgjidhjen e konfliktit. Përkundrazi, e bëjnë bashkëbiseduesin të ndihet i zhvlerësuar dhe i poshtëruar. Në këtë mënyrë, debati zhvishet nga synimi për mirëkuptim dhe shndërrohet në një garë për epërsi.
Kur dikush ju drejtohet me përçmim, synimi i tij shpesh nuk është të kuptojë çfarë ndodhi, por ta vendosë veten në pozitën “racionale” dhe juve në atë “problematike”.
4. Refuzojnë kategorikisht të pranojnë gabimin
Për personat pa vetëdije mbi sjelljen e tyre, është tejet e vështirë të artikulojnë: “E pashë gabim” ose “Më vjen keq që të lëndova”. Edhe përballë fakteve të pamohueshme, ata arrijnë ta devijojnë fajin tek të tjerët.
Nëse bëjnë një gabim, mund të pretendojnë se i kanë provokuar. Nëse ju lëndojnë, mund të këmbëngulin se ju e keni keqinterpretuar. Nëse sillen padrejtësisht, mund të ngulin këmbë se kishin një justifikim të fortë.
Si pasojë, përgjegjësia nuk bie asnjëherë mbi ta. Fajin e ka gjithmonë dikush tjetër: ju, rrethanat, stresi, e shkuara apo “mënyra si e shprehët”.
Në një marrëdhënie të shëndetshme, pranimi i fajit është pjesë e zhvillimit personal. Por te njerëzit që nuk aftësohen dot ta shohin veten me ndershmëri, çdo gabim përjetohet si një rrezik për egon.
5. Ju atribuojnë juve problemet e tyre
Në mosmarrëveshjet më të ashpra, këta persona ju fajësojnë shpesh për pikërisht ato sjellje që i shfaqin vetë. Nëse janë të vrazhdë, mund t’ju quajnë agresivë. Nëse manipulojnë, mund t’ju akuzojnë për manipulim. Nëse nuk po dëgjojnë, mund të këmbëngulin se ju nuk po i kuptoni.
Ky fenomen njihet si projeksion: kur dikush i mvesh tjetrit emocionet, frikërat ose sjelljet që nuk pranon t’i shohë tek vetja.
Debati me një person që projekton pandërprerë mund të jetë jashtëzakonisht rraskapitës, sepse ju detyron të mbroni veten nga faje që nuk ju takojnë. Në vend që të trajtohet problemi i vërtetë, biseda kthehet në një luftë për të dëshmuar se nuk jeni “i çmendur”, “i padrejtë” apo “fajtori”.
Çfarë duhet të keni parasysh
Jo çdo individ që sillet keq në një debat është medoemos manipulues ose i pandreqshëm. Të gjithë kalojmë momente kur mbrohemi së tepërmi, flasim pa vend ose ngurrojmë të pranojmë një gabim.
Sidoqoftë, nëse këto sjellje bëhen të përsëritura, nëse çdo mosmarrëveshje ju lë të rraskapitur, të hutuar dhe me ndjesinë se ju bie e gjithë faji, atëherë është thelbësore të vendosni kufij.
Në një debat të shëndetshëm, të dyja palët duhet të kenë mundësi të shprehen, të dëgjohen dhe të marrin pjesën e vet të përgjegjësisë. Kur dikush nuk e bën asnjëherë këtë, problemi nuk është te debati në vetvete, por te mënyra se si ai e percepton veten, ju dhe marrëdhënien.
Në fund, mos harroni: nuk jeni të detyruar të dilni fitues në çdo diskutim. Herë pas here, alternativa më e shëndetshme është të mos hyni fare në lojën e dikujt që nuk kërkon mirëkuptim, por vetëm kontroll mbi versionin e tij të realitetit.
