Nëntë shtete anëtare të Bashkimit Evropian, përfshirë Francën, Greqinë, Italinë dhe Portugalinë, kanë kërkuar më shumë kohë për ta zbatuar në mënyrë të plotë sistemin e ri të hyrje-daljeve EES. Vështirësitë lidhen kryesisht me regjistrimin e gjurmëve të gishtërinjve dhe të dhënave biometrike të shtetasve nga vendet jashtë BE-së.
Të lidhura
None found
Edhe Gjermania, Malta, Holanda, Zvicra dhe Belgjika bëjnë pjesë në grupin e vendeve që kanë kërkuar zgjatje të afatit për përfundimin e zbatimit. Sistemi synon të modernizojë kontrollet në kufijtë e zonës Shengen, por në aeroporte dhe pika kufitare me fluks të lartë janë shfaqur pengesa praktike.
EES ishte parashikuar të funksiononte plotësisht më 6 shtator, pas disa shtyrjeve të mëparshme. Bashkimi Evropian e miratoi sistemin në vitin 2017, ndërsa ai u lançua zyrtarisht në tetor të vitit të kaluar dhe fillimisht ishte planifikuar të bëhej tërësisht funksional në prill.
Problemet teknike, së bashku me frikën për krijimin e pritjeve të gjata në aeroportet që presin shumë turistë, kanë bërë që disa qeveri të kërkojnë një kalim më të ngadaltë drejt zbatimit të plotë. Spanja, e cila pati vështirësi në fazat e para, tashmë e ka vënë sistemin në funksionim të plotë.
Të dhënat e burimeve të BE-së tregojnë se deri tani sistemi ka regjistruar rreth 200 milionë hyrje. Në të njëjtën kohë, rreth 70 mijë persona janë penguar të hyjnë në zonën Shengen, një shifër që është rritur nga rreth 43,700 persona në qershor.
Sistemi EES mbledh të dhënat biometrike të udhëtarëve që nuk kanë shtetësi të një vendi të BE-së dhe përdoret për të evidentuar rastet kur tejkalohet periudha e lejuar e qëndrimit. Për shtetasit britanikë, kjo nënkupton respektimin e kufirit prej 90 ditësh qëndrimi brenda një periudhe prej 180 ditësh.
Autoritetet evropiane vlerësojnë se EES ka ndihmuar edhe në zbulimin e personave që udhëtojnë me dokumente të falsifikuara. Përmes krahasimit të gjurmëve të gishtërinjve me imazhet e fytyrës, autoritetet mund të identifikojnë individë që tentojnë të kalojnë kufirin duke përdorur pasaporta të ndryshme.
Megjithatë, procesi nuk po zhvillohet në të njëjtën mënyrë në të gjitha pikat kufitare. Regjistrimi biometrik ka nisur në terminalin e Eurostar në Bruksel dhe në portin e Antverpës, ndërsa disa aeroporte ende nuk e kanë mbyllur fazën e instalimit dhe të zbatimit.
Qendra të mëdha ndërkombëtare, mes tyre aeroporti i Frankfurtit dhe Schipholi, tashmë po marrin të dhënat biometrike të udhëtarëve. Në të kundërt, aeroportet më të vogla po hasin pengesa për shkak të burimeve dhe kapaciteteve të kufizuara.
Sipas burimeve të BE-së, probleme të konsiderueshme me zbatimin vijojnë të raportohen vetëm në 12 nga rreth 1,500 pika kufitare.
Shqetësim të veçantë paraqesin aeroportet e vogla, ku fluksi i pasagjerëve mund të rritet ndjeshëm gjatë sezonit turistik. Në një prej rasteve të përmendura nga BE-ja, rreth 3,000 pasagjerë mund të mbërrijnë brenda një ore, ndërsa pika kufitare ka në dispozicion vetëm katër kabina për regjistrimin e të dhënave biometrike.
Paralajmërime kanë ardhur edhe nga sektori i aviacionit. Shoqata Ndërkombëtare e Transportit Ajror ka kërkuar më herët pezullimin e plotë të sistemit, duke thënë se vonesat kanë bërë që udhëtarët të humbin fluturimet lidhëse në Spanjë, Itali, Greqi dhe Belgjikë.
Ryanair ka shprehur gjithashtu shqetësimin për pritje të gjata dhe kaos të mundshëm në aeroporte, duke përmendur veçanërisht Malagën dhe Palmën.
Franca ka një problem specifik në portin e Doverit, ku kontrollet kufitare franceze kryhen në territorin britanik përpara nisjes së udhëtarëve drejt Francës. Në këtë pikë, regjistrimi i të dhënave biometrike ende nuk ka nisur.
