Një komponent i raketës Falcon 9 të SpaceX, i cili kishte qëndruar në orbitën e Hënës që prej vitit të kaluar, ka përfunduar duke u përplasur me sipërfaqen hënore.
Të lidhura
None found
Impaktimi ende pritet të konfirmohet përfundimisht përmes analizave të mëtejshme, por ngjarja ka rihapur diskutimet mbi shtimin e pakontrolluar të mbetjeve në hapësirë.
Faza e dytë e raketës kishte përmasa të përafërta me një autobus shkolle dhe peshonte rreth katër tonë. Ajo ishte pjesë e Falcon 9 që, në janar të vitit 2025, dërgoi drejt Hënës një pajisje të kompanisë Firefly Aerospace.
Vlerësimet e specialistëve tregojnë se objekti goditi kraterin Ajnshtajn, i vendosur në anën e largët të Hënës, duke lëvizur me një shpejtësi prej rreth 8.690 kilometrash në orë.
Krateri ndodhet larg pikës së famshme të uljes së Apollo 11, ku Neil Armstrong dhe Edwin “Buzz” Aldrin u bënë njerëzit e parë që shkelën në Hënë. Aktualisht nuk ka mjete orbitale në pozicionin e duhur për ta filmuar drejtpërdrejt përplasjen, ndaj shkencëtarët po shqyrtojnë pamjet e teleskopëve të specializuar për të gjetur renë e pluhurit të krijuar nga goditja.
SpaceX deklaroi se ngjarja nuk ishte e planifikuar. Në misionet që përfundojnë me kthimin në Tokë, fazat e raketave shkatërrohen gjatë hyrjes në atmosferë, ndërsa fluturimi drejt Hënës kërkonte shtytje më të madhe dhe bëri që ky komponent të mbetej në hapësirë si mbetje orbitale.
Që në fillim të këtij viti, astronomët kishin parashikuar se trajektorja e pjesës së raketës do ta çonte atë në mënyrë të pashmangshme drejt Hënës. Julianna Simon, menaxhere programi në SpaceX, tha se ndikimi i forcave gravitacionale, së bashku me aktivitetin diellor, ndryshoi rrugën e objektit deri në përplasjen me sipërfaqen hënore.
Ngjarje të tilla ndodhin rrallë. Ndër rastet e mëparshme përfshihen përplasja e një rakete kineze në vitin 2022 dhe impaktet e realizuara qëllimisht nga NASA për nevoja shkencore. Megjithatë, incidenti i fundit ka rikthyer debatin mbi mënyrën e administrimit të mbeturinave hapësinore.
Debati merr rëndësi të veçantë ndërsa NASA po përgatitet të krijojë një bazë në Hënë dhe të dërgojë sërish astronautë në sipërfaqen e saj përmes programit Artemis. Në këtë kuadër, mbrojtja e infrastrukturës hapësinore nga mbetjet orbitale po shihet gjithnjë e më shumë si një përparësi.
