Bilbao u përfshi të hënën në mbrëmje nga përplasje të dhunshme me policinë, pasi u anulua një aktivitet i organizuar nga aktivisti i ekstremit të djathtë, Vito Quiles.
Ngjarjet u shtrinë në disa pjesë të qytetit. Persona me fytyra të mbuluara bllokuan rrugët me kazanë mbeturinash, dogjën makina dhe kazanë, ndërsa u përleshën me forcat e rendit.
Të lidhura
None found
Rreth 20 persona janë arrestuar, sipas mediave spanjolle, ndërsa një pjesë e tyre janë të mitur. Zjarrfikësit ndërhynë për të shuar vatrat e zjarrit, kurse policia baske, Ertzaintza, vijoi kontrollet për identifikimin dhe ndalimin e pjesëmarrësve në trazira.
Përshkallëzimi nisi rreth orës 18:30 në Deusto, pranë universitetit me të njëjtin emër. Gjatë ditës, në këtë zonë ishin zhvilluar protesta kundër vizitës së Quiles, ndërsa pak minuta më vonë grupet e maskuara nisën të vendosnin pengesa në rrugë dhe t’u vinin flakën automjeteve të parkuara.
Mes mjeteve të përfshira nga zjarri ishte edhe një motoçikletë e Policisë Bashkiake të Bilbaos, e cila ishte përdorur për të bllokuar qarkullimin. Incidente të tjera, përfshirë zjarre dhe dëmtime pronash, u raportuan pranë kullës Iberdrola, në anën tjetër të lumit.
Raportimet flasin gjithashtu për sulme dhe grabitje në disa dyqane. Policia ndërhyri në zonat e prekura, ku arrestoi persona dhe u përpoq të shpërndante turmat.
Bilanci i ndalimeve u rrit gjatë mbrëmjes: në orën 20:15 ishin raportuar nëntë arrestime, në orën 21:00 numri shkoi në 14, ndërsa më vonë arriti në rreth 20 persona.
Mënyra e organizimit të forcave të policisë shkaktoi kritika, pasi një pjesë e efektivëve që ishin vendosur paraprakisht në qytet ishte tërhequr nga disa zona pak para se situata të bëhej më e rëndë.
Sindikata e policisë Erne e vlerësoi situatën si shqetësuese. Sipas saj, anulimi i një aktiviteti nuk do të thotë se rreziku zhduket, sidomos kur në qytet ka tensione dhe grumbullime të mëdha.
Sindikata kërkoi sqarime nga drejtuesit politikë dhe kritikoi faktin që efektivët e angazhuar në terren nuk kishin marrë në kohë informacionin e nevojshëm.
Ministria e Sigurisë e Vendit Bask deklaroi se grupet e përfshira në trazira ishin drejtuar në drejtim të komisariatit të policisë në Deusto. Sipas autoriteteve, ata hodhën gurë dhe dogjën një motoçikletë të policisë bashkiake.
Autoritetet thanë se mënyra e zhvillimit të ngjarjeve lë të kuptohet se incidentet ishin planifikuar dhe se qëllimi i personave të përfshirë ishte krijimi i trazirave.
Reagime të ashpra nga autoritetet
Imanol Pradales, presidenti i qeverisë autonome të Vendit Bask, dënoi dhunën dhe theksoi se qindra qytetarë kishin protestuar në mënyrë paqësore kundër vizitës së Quiles. Sipas tij, shkatërrimet u shkaktuan nga një grup personash të radikalizuar.
Pradales e cilësoi situatën të papranueshme dhe nënvizoi se dhuna nuk mund të arsyetohet në asnjë rrethanë.
Edhe kryetari i bashkisë së Bilbaos, Juan María Aburto, reagoi ndaj ngjarjeve. Ai i quajti pjesëmarrësit në aktet e dhunës “fashistë” dhe u kërkoi mbështetësve të mobilizimeve antifashiste që t’i dënonin publikisht incidentet.
Ministri i Sigurisë i Vendit Bask, Bingen Thupiria, tha se pamjet e dhunës i rikthyen në kujtesë periudha të errëta të historisë së rajonit. Ai theksoi se asnjë objektiv nuk mund të përdoret për të justifikuar dhunën.
Mijëra studentë protestuan kundër Quiles
Para përshkallëzimit të situatës, në Bilbao ishin zhvilluar protesta të mëdha kundër vizitës së planifikuar të Vito Quiles.
Demonstratat nisën gjatë paradites dhe u mbështetën nga studentë e grupe antifashiste. Këto grupe e akuzojnë aktivistin se promovon ide raciste, seksiste dhe klasiste.
Gjatë pasdites u organizua edhe një tubim tjetër, ndërsa organizatorët u bënë thirrje qytetarëve të mobilizoheshin kundër forcave të ekstremit të djathtë.
Universiteti i Deustos njoftoi se aktivitetet akademike do të pezulloheshin nga ora 14:00 dhe se ambientet do të mbylleshin për masa parandaluese në orën 15:00, pas rekomandimit të policisë. Institucioni sqaroi se nuk kishte lidhje me aktivitetin e Quiles dhe dënoi çdo veprim që nxit dhunën.
Mbyllja e universitetit shkaktoi debat edhe në politikë. Disa përfaqësues e konsideruan masën të tepruar, ndërsa të tjerë e mbështetën për shkak të rrezikut për sigurinë.
Vito Quiles e anuloi aktivitetin pas paralajmërimit të policisë
Vito Quiles njoftoi në platformën X se aktiviteti ishte anuluar, duke thënë se policia e kishte paralajmëruar për një rrezik shumë të lartë incidentesh.
Sipas autoriteteve, rreth orës 14:00 Quiles kishte komunikuar me policinë për mundësinë e zhvillimit të aktivitetit në një vend tjetër, por ishte informuar se zhvendosja nuk mund të realizohej. Në orën 16:06, ai bëri të ditur zyrtarisht anulimin e tubimit.
Megjithatë, vendimi nuk i ndaloi protestat dhe as tensionet në qytet. Quiles akuzoi kundërshtarët e tij se kishin përfshirë persona me precedentë kriminalë dhe ish-anëtarë të ETA-s, por nuk paraqiti prova për këto pretendime.
Ai deklaroi se do të rikthehej në Bilbao më 29 nëntor dhe e lidhi këtë paraqitje me zgjedhjet e përgjithshme të planifikuara.
Kush është Vito Quiles?
Vito Quiles është gazetar dhe aktivist spanjoll. Ai është bërë i njohur për videot që publikon në rrjetet sociale dhe për përplasjet e drejtpërdrejta me politikanë, veçanërisht me përfaqësues të së majtës dhe anëtarë të qeverisë së kryeministrit Pedro Sánchez.
Aktivisti ka fituar mbështetje në qarqet e së djathtës spanjolle. Kritikët e tij thonë se ai e ndërthur punën e gazetarit me aktivizmin politik dhe përdor provokimin për të tërhequr vëmendjen e publikut.
Quiles është përfshirë në disa polemika që lidhen me veprimtarinë e tij publike, si edhe me statusin e tij si gazetar i akredituar në Parlamentin spanjoll.
Sipas informacionit të publikuar më 26 tetor, një gjykatë në Madrid ka urdhëruar lokalizimin dhe arrestimin e tij për t’i njoftuar dërgimin në gjyq në lidhje me një çështje të vitit 2024. Prokuroria kërkon dy vjet burg për fyerje të dyshuar të dinjitetit të një gruaje me aftësi të kufizuara mendore. Çështja është ende në proces dhe nuk përbën një dënim të formës së prerë.
Ngjarjet në Bilbao kanë hapur një debat të gjerë politik dhe shoqëror në Spanjë. Ndërkohë, autoritetet po vijojnë hetimet për personat e përfshirë në trazira dhe për mënyrën e menaxhimit të operacionit policor.
