Monarkia norvegjeze ka hyrë në një epokë të re me ngjitjen në fron të Haakon VIII. Pasuesi i babait të tij, Harald V, është mbreti i katërt i vendit që prej rivendosjes së monarkisë moderne më 1905, kur Norvegjia fitoi pavarësinë nga Suedia.
Të lidhura
None found
Ndër detyrat e para që kreu si sovran ishte drejtimi i një takimi të jashtëzakonshëm të kabinetit, gjatë të cilit bëri të ditur titullin e tij mbretëror. Haakon vendosi të vijojë edhe me moton e përdorur nga i ati: “Gjithçka për Norvegjinë”.
Fronin ai e merr në një kohë kur institucioni i monarkisë vazhdon të ketë përkrahje të konsiderueshme mes norvegjezëve. Megjithatë, bashkë me kurorën, Haakon trashëgon edhe pasojat e polemikave dhe skandaleve që kanë përfshirë familjen mbretërore gjatë viteve të fundit.
Harald V gëzonte dashuri të jashtëzakonshme në Norvegji, siç u dëshmua nga reagimi i fortë emocional i qytetarëve si përpara, ashtu edhe pas vdekjes së tij. Për këtë arsye, mbrojtja e besimit të publikut pritet të jetë një nga sprovat kryesore për mbretin e ri.
Përgatitja e Haakonit për këtë rol kishte nisur prej vitesh përkrah të atit. Në periudhën e fundit ai mori përsipër një numër gjithnjë e më të madh detyrash dhe shërbeu shpesh si regjent kur gjendja shëndetësore e Haraldit ose rrethana të tjera e pengonin mbretin të ushtronte funksionet e tij. Edhe vetë Harald V e shihte të birin si njeriun e përshtatshëm për të çuar përpara punën e nisur prej tij.
Sipas historianit norvegjez Trond Noren Isaksen, Haakon ka një natyrë më të përmbajtur krahasuar me babain. Ndërsa Harald spikaste për karizmën dhe humorin e tij, Haakon karakterizohet nga qetësia dhe prirja analitike. Sidoqoftë, në vitet e fundit ai është paraqitur më i hapur dhe ka zbuluar më shumë anë të personalitetit të vet.
I lindur në vitin 1973, Haakon është fëmija më i vogël i mbretit Harald V dhe mbretëreshës Sonja. Ai mori titullin e princit të kurorës në moshën 17-vjeçare, pas ndarjes nga jeta të gjyshit të tij, mbretit Olav V, më 1991.
Rruga e tij arsimore ndryshoi nga ajo e shumë pjesëtarëve të familjeve mbretërore të Evropës, pasi vitet e para të shkollimit i kreu në institucione publike norvegjeze. Më vonë shërbeu katër vjet në marinën e Norvegjisë, ndërsa në vitin 1995 përfundoi Akademinë Detare Norvegjeze.
Haakon nuk zgjodhi Oksfordin, ku kishin studiuar babai dhe gjyshi i tij, por u drejtua për në Kaliforni. Atje ndoqi studimet për shkenca politike në Universitetin e Berkeley-t.
Edhe historia e tij private ndikoi ndjeshëm në krijimin e një imazhi më bashkëkohor për monarkinë. Në vitin 1999, gjatë një festivali muzikor në Kristiansand, Haakon u njoh me Mette-Marit Tjessem Hoiby. Lidhja e tyre nxiti debat të gjerë në vend, sepse ajo ishte nënë beqare dhe e kaluara e saj konsiderohej jo e zakonshme për gruan që mund të bëhej bashkëshortja e mbretit të ardhshëm.
Kritikat ndaj çiftit u shtuan edhe për shkak të vendimit të tyre për të jetuar së bashku përpara martesës. Disa zëra paralajmëruan se kjo marrëdhënie mund t’i shkaktonte dëme serioze monarkisë. Me kalimin e kohës, megjithatë, Mette-Marit arriti të fitonte simpatinë e qytetarëve.
Kur Haakon dhe Mette-Marit u martuan në vitin 2001, bashkimi i tyre u pa si shenjë e transformimit të kurorës norvegjeze dhe e përshtatjes së saj me realitetin e një shoqërie moderne.
Nga martesa e tyre kanë lindur dy fëmijë: princesha Ingrid Alexandra dhe princi Sverre Magnus. Tashmë, Ingrid Alexandra, 22 vjeçe, merr pozitën e princeshës së kurorës dhe bëhet trashëgimtarja e fronit.
Mbretërimi i Haakon VIII nis, megjithatë, në rrethana të ndërlikuara për familjen mbretërore. Mette-Marit është vënë në shënjestër të kritikave për kontaktet që ka pasur në të kaluarën me Jeffrey Epstein. Ndërkohë, Marius Borg Hoiby, djali i saj nga një lidhje e mëparshme, është shpallur fajtor për përdhunim pas një procesi që mori vëmendje të madhe publike. Høiby e ka ankimuar vendimin.
Ndjeshmëria e çështjes është shtuar edhe nga fakti se njëra prej grave të përfshira në procesin gjyqësor u përdhunua në pronën e Haakonit në Skaugum, pranë Oslos. Pallati ka përsëritur vazhdimisht se Hoiby nuk bën pjesë në familjen mbretërore dhe nuk gëzon status mbretëror.
Dokumente të publikuara pak përpara fillimit të gjyqit ndaj Hoiby-t zbuluan se Mette-Marit kishte pasur kontakte të shpeshta me Jeffrey Epstein. Më pas ajo kërkoi ndjesë, pranoi se kishte bërë një vlerësim të gabuar dhe deklaroi se do të dëshironte të mos e kishte takuar asnjëherë.
Këtyre vështirësive iu shtua edhe problemi shëndetësor i Mette-Marit. Ajo ishte diagnostikuar me fibrozë pulmonare në vitin 2018 dhe kreu një transplant të mushkërive vetëm dy ditë pasi përfundoi gjyqi i të birit. Sipas mjekëve, duhet të kalojë një vit nga ndërhyrja përpara se të mund të vlerësohet plotësisht stabiliteti i gjendjes së saj.
Për Haakonin, kjo periudhë pritet të jetë veçanërisht e rëndë. Krahas mbështetjes që duhet t’i japë bashkëshortes, atij i takon tashmë të mbajë të gjithë përgjegjësinë për monarkinë dhe të punojë për të mos humbur besimin e qytetarëve.
Ekspertët e çështjeve mbretërore në Norvegji vlerësojnë se vendimtare do të jetë mënyra se si Haakon dhe familja e tij do të përballen me këto zhvillime. Për të kufizuar spekulimet, rëndësi të veçantë mund të kenë transparenca dhe një komunikim i drejtpërdrejtë me publikun.
Pavarësisht polemikave, përkrahja ndaj monarkisë norvegjeze vazhdon të jetë përgjithësisht e lartë. Haakon është përgatitur për pjesën më të madhe të jetës për marrjen e fronit, ndërsa vitet e fundit ka ushtruar në mënyrë graduale një numër gjithnjë e më të madh përgjegjësish.
