Pas muajsh përplasjesh politike dhe bllokimesh institucionale, Kosova tashmë ka një Presidente të re. Justina Shiroka-Pula u zgjodh në Kuvend me 81 vota, falë një dakordimi politik që bëri bashkë deputetët e Lëvizjes Vetëvendosje dhe të Partisë Demokratike të Kosovës.
Të lidhura
None found
Ky vendim u mor në një periudhë kritike, kur vendi rrezikonte të hynte sërish në krizë institucionale dhe të shkonte drejt zgjedhjeve të reja.
Votimi nisi në orët e vona të 6 tetorit dhe përfundoi në minutat e para të 7 tetorit. Pjesë e marrëveshjes ishte edhe miratimi i ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara.
Zhvillimi i fundit shihet si një kapitull i ri për politikën kosovare, por ka nxitur gjithashtu diskutime nëse ky bashkëpunim mund të shndërrohet në bazë për një koordinim më të gjerë mes partive.
Për këtë çështje, për “Bota sot” kanë dhënë vlerësimet e tyre analisti Gani Qarri dhe publicisti Lis Bukuroca.
Bukuroca: Mandati i Shiroka-Pulës mund të jetë fillimi i një bashkëpunimi të ri institucional
Publicisti Lis Bukuroca e sheh zgjedhjen e Justina Shiroka-Pulës si një kthesë të mundshme drejt stabilitetit institucional, të cilin, sipas tij, Kosova nuk e ka pasur për rreth dy vjet.
Ai ka theksuar se periudha e kaluar u shoqërua me tensione politike, bllokada, paragjykime, insinuata dhe mungesë kompromisi. Sipas Bukurocës, zgjedhja e Presidentes mund t’u krijojë institucioneve hapësirën për t’iu rikthyer punës dhe dialogut politik, nëse procesi arrin të konsolidohet edhe në aspektin ligjor.
Bukuroca ka rikujtuar se pas mesnatës kishte paralajmëruar mundësinë që Lista Serbe ta dërgonte çështjen në Gjykatën Kushtetuese, pasi procedura nisi më 6 tetor dhe përfundoi më 7 tetor. Ai ka përmendur edhe ankesën e paraqitur nga Arianit Koci, duke vlerësuar se Kosovës nuk i nevojitej një situatë e tillë dhe se tashmë duhet pritur interpretimi i Gjykatës Kushtetuese, pasi çështja juridike mbetet e hapur.
Sipas tij, bashkimi i votave në Kuvend përcolli mesazhin se ekziston një shumicë e gjerë parlamentare, edhe pse ajo u krijua në rrethana ankthi politik. Bukuroca konsideron se partitë, pas një përplasjeje të gjatë, gjetën një mundësi për marrëveshje.
Ai ka deklaruar se propozimin e bëri Kurti dhe jo Hamza, ndërsa projektligjin, të cilin e sheh me pak gjasa të prodhojë efekte juridike, e ka cilësuar si pretekst. Sipas tij, qëndrimi fillestar se do të votohej çdo kandidat nëse miratohej projektligji u zëvendësua me pretendimin se njëri prej tyre nuk kishte pranuar asnjë opsion. Bukuroca mendon se opozita kishte frikë nga Byroja e konfiskimit dhe se Hamza u vu në vështirësi, pasi nuk dinte si ta refuzonte zonjën Shiroka-Pula.
Publicisti ka vlerësuar edhe faktin që në krye të shtetit u zgjodh një grua me përvojë të gjatë në arsim, shkencë dhe politikë. Ai shpreson se kjo do të hapë një fazë të re të bashkëpunimit institucional dhe thekson se seksizmi e mizogjinia luftohen më mirë kur gratë marrin poste të barabarta dhe përfaqësohen edhe në nivelet më të larta të shtetit.
Bukuroca i ka uruar sukses Presidentes Shiroka-Pula, duke shpresuar se zgjedhja e saj do të shënojë nisjen e një periudhe më të qetë, funksionale dhe bashkëpunuese për Kosovën.
Qarri: Zgjedhja e Presidentes i dha fund bllokadës dhe pasigurisë disamujore
Analisti Gani Qarri e ka cilësuar zgjedhjen e Justina Shiroka-Pulës si një ngjarje me peshë të madhe politike dhe institucionale. Sipas tij, Kosova ishte shumë pranë një krize të re për shkak të ngërçit të zgjatur.
Qarri ka thënë se, nëse çështja nuk do të zgjidhej natën e 6 tetorit 2026, do të vihej në dyshim edhe në planin ndërkombëtar aftësia e Kosovës për të udhëhequr dhe ndërtuar shtetin. Ai ka nënvizuar se Presidenca nuk është mandat partiak apo privilegj personal, por institucion që përfaqëson unitetin e qytetarëve dhe dinjitetin e Republikës.
Sipas analistit, zgjedhja e Presidentes ishte një moment i jashtëzakonshëm politik, që dëshmoi pjekuri dhe i dha fund pasigurisë disamujore, si dhe ngërçit gati dyvjeçar të krijuar nga mosmarrëveshjet e pazakonta mes partive kryesore.
Qarri ka vlerësuar se Kosova ishte pranë zgjedhjeve të parakohshme për herë të katërt në më pak se dy vjet. Ai ka shtuar se mungesa e konsensusit dhe e bashkëpunimit u kishte përcjellë miqve e partnerëve ndërkombëtarë një imazh negativ, sikur klasa politike nuk ishte në gjendje të zgjidhte çështjet themelore shtetërore dhe institucionale.
Ai ka kujtuar se Justina Shiroka-Pula, akademike e dalluar, kryetare e Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës dhe ish-ministre e Ekonomisë, ishte kundërshtuar formalisht nga PDK-ja, e cila kishte propozuar Eliza Hoxhën. Megjithatë, ajo u zgjodh me 81 vota.
Sipas Qarrit, marrëdhënia e saj kolegjiale, njerëzore dhe morale me përfaqësuesit e partive të tjera e bëri kandidaturën të pranueshme për të gjithë. Ai i ka uruar sukses Presidentes dhe ka shprehur shpresën që detyrën ta ushtrojë me dinjitet, në shërbim të shtetndërtimit dhe integrimit euroatlantik.
Analisti ka deklaruar se diskutimet për orën e votimit dhe afatet nuk duhet ta errësojnë rëndësinë e rezultatit. Ai u është referuar qëndrimeve të profesorit të së drejtës Flamur Hyseni dhe ish-kryetarit të Gjykatës Kushtetuese, Enver Hasani, të cilët kanë vlerësuar se procedura ishte brenda afateve dhe se marrëveshjet politike mund të arrihen edhe në fund të tyre.
Qarri nuk sheh shkelje kushtetuese në këtë proces dhe mendon se zgjedhja e Presidentes shmangu një tjetër krizë politike e institucionale, duke ndërprerë përsëritjen e problemeve të njëjta. Ai ka theksuar se Justina Shiroka-Pula është gruaja e tretë që merr këtë detyrë në Kosovë, pas Atifete Jahjagës dhe Vjosa Osmanit.
Sipas tij, zgjedhja e saj krijon mundësi për trajtimin e çështjeve jetike të vendit dhe të marrëveshjeve ndërkombëtare, si dhe për t’i dhënë fund mosmarrëveshjeve politike dhe çrregullimit institucional.
Qarri e konsideron këtë zhvillim dëshmi se bashkëpunimi i sinqertë mes partive mund të zgjidhë edhe çështje që duken të pamundura. Ai beson se marrëveshja mund të shërbejë si bazë për afrimin e qëndrimeve mes subjekteve parlamentare dhe për zhvillime pozitive në të ardhmen.
Ai ka thënë se kritikët që kërkojnë anë negative në çdo zhvillim duhet të shpërfillen, pasi zgjedhja e Presidentes dëshmon se problemet e mëdha mund të kapërcehen përmes bashkëpunimit ndërpartiak.
