Gazetarja Daphne Caruana Galizia po hetonte dyshime për korrupsion ku përfshiheshin biznesmeni Yorgen Fenech dhe zyrtarë të lartë të qeverisë së Maltës, përpara se të vritej në tetor të vitit 2017 nga shpërthimi i një makine-bombë. Këtë e deklaroi në gjykatë djali i saj, Matthew Caruana Galizia.
Të lidhura
None found
Fenech, i cili po gjykohet për këtë çështje, ka mohuar se ka urdhëruar apo financuar vrasjen e gazetares.
Matthew Caruana Galizia, inxhinier softuerësh dhe anëtar i ekipit që fitoi Çmimin Pulitzer për hetimin e Panama Papers, tregoi se kishte ndihmuar nënën e tij të shqyrtonte dokumente konfidenciale. Sipas tij, këto materiale lidhnin Maltën me kompani offshore dhe me projektin energjetik Electrogas, ndërsa përmbajtjen e tyre e cilësoi si tronditëse.
“Ishte sikur u hap një portë dhe mund të shihja drejt ferrit”, u shpreh ai përpara jurisë, duke folur për mijëra email-e të rrjedhura nga Electrogas, kompani në të cilën Yorgen Fenech kishte një pjesë të pronësisë.
Sipas dëshmisë së Matthew, dokumentet e Panama Papers dhe informacionet e siguruara nga burimet e gazetares tregonin se ministri i atëhershëm i Energjisë, Konrad Mizzi, si edhe shefi i kabinetit të kryeministrit, Keith Schembri, kishin hapur kompani offshore menjëherë pasi kishin marrë detyrat. Ai deklaroi se një firmë kontabiliteti i ndihmonte ata për krijimin e llogarive bankare të këtyre kompanive.
Në periudhën kur u vra, Daphne Caruana Galizia po merrej me një rrjedhje të re të dhënash, ku përfshiheshin mijëra email-e të Electrogas. Matthew tha se, pasi i sistemoi dokumentet në një format të kërkueshëm, vuri re se emri i Yorgen Fenech përsëritej vazhdimisht në komunikimet e kompanisë.
Prokuroria e pyeti se çfarë i kishte thënë nëna për procedurën e tenderimit të projektit energjetik. Ai u përgjigj se gazetarja e konsideronte atë të korruptuar. Gjykatësi ndërhyri për të sqaruar se ky ishte vlerësimi i Daphne Caruana Galizias dhe jo një fakt i provuar në gjykatë.
Matthew dëshmoi gjithashtu se nëna e tij kishte menduar të krijonte një grup ndërkombëtar gazetarësh për të hetuar dokumentet e Electrogas, sipas një modeli të ngjashëm me bashkëpunimin e Panama Papers. Ai tha se kishte komunikuar me gazetën The Guardian për nisjen e këtij projekti, por vetëm disa muaj më vonë Daphne u vra.
Djali i gazetares së vrarë.
Pas atentatit, Matthew krijoi Daphne Project, një bashkëpunim ndërkombëtar mes mediave ku morën pjesë edhe The Guardian dhe Reuters. Projekti synonte të vijonte hetimet për Electrogas dhe të ndihmonte në identifikimin e personave përgjegjës për vrasjen.
Hetimet e zhvilluara nga ky projekt, sipas dëshmisë së tij, zbuluan prova që sugjeronin se Fenech kishte planifikuar pagesa ryshfeti për të siguruar koncesionin e termocentralit. Fenech, Konrad Mizzi dhe Keith Schembri i kanë mohuar vazhdimisht akuzat për korrupsion. Gjatë seancës, gjykatësi kërkoi që dëshmia të kufizohej te faktet e mbështetura nga dokumentet e depozituara në gjykatë.
Në pjesën përmbyllëse të dëshmisë, Matthew u rikthye te çastet e sulmit. Ai tha se ndodhej duke punuar në shtëpi kur dëgjoi shpërthimin dhe menjëherë u nis drejt vendit të ngjarjes.
“Pashë rrugën në flakë, copa metali dhe trupi. Boria e makinës nuk ndalonte. Brenda pashë një hije dhe kuptova se ishte mamaja ime”, rrëfeu ai.
Pas vrasjes së nënës, ai tha se e braktisi karrierën për t’iu kushtuar përpjekjeve për drejtësi.
“Lashë punën dhe u ktheva në Maltë. Ishte misioni ynë të siguronim që përgjegjësit të mbaheshin përgjegjës. Kjo pati një kosto të madhe personale”, deklaroi Matthew.
Procesi gjyqësor ndaj Yorgen Fenech, i akuzuar për bashkëpunim në vrasjen e Daphne Caruana Galizias, vijon. Fenech vazhdon të deklarojë se është i pafajshëm.
