Policia e Kalifornisë krijoi një podkast mbi një krim kur Peter Chadwick, i dyshuar për vrasjen e bashkëshortes, ishte tashmë gati katër vjet i arratisur. Pas 10 muajsh e 20 ditësh, ai u arrestua në Meksikë.
Të lidhura
None found
Një rast tjetër i pazbardhur për më shumë se 40 vjet mori fund vitin e shkuar, kur një departament policie në Illinois publikoi episodin fillestar të një podkasti për zhdukjen e Karen Schepers. Brenda pak javësh, eshtrat e saj u zbuluan në fund të një lumi.
Tani, forcat e rendit në Kolorado synojnë të marrin informacione vendimtare për një vrasje 10-vjeçare që mbetet ende pa autor. Gjatë kësaj vere, Departamenti i Policisë së Auroras (APD) nisi podkastin e vet, me shpresën për të siguruar drejtësi për Chelsea Yasser, 21-vjeçaren e gjetur të vrarë me thikë në parkimin e një kompleksi tregtar në 2016-ën.
Meqë industria e përmbajtjes mbi krimet reale po përjeton një rritje të jashtëzakonshme, agjencitë ligjzbatuese në të gjithë Shtetet e Bashkuara dhe më tej po prodhojnë gjithnjë e më shumë podkaste, duke kërkuar ndihmë për të zgjidhur çështje të ndryshme hetimore dhe vrasje të pazbardhura.
Joe Moylan, zëdhënës i Departamentit të Policisë së Aurora-s, theksoi se zhanri i krimit të vërtetë, qoftë në televizion, podkaste apo libra, është tejet i pëlqyer. Ai shtoi se ata ishin plotësisht të vetëdijshëm dhe synonin të tërhiqnin atë audiencë të madhe.
Megjithëse ky fenomen është ende në fillimet e tij dhe mbart si avantazhe ashtu edhe sfida, specialistët mendojnë se tendenca do të forcohet.
Michael Alcazar, ish-detektiv i NYPD-së dhe profesor i asociuar në Kolegjin e Drejtësisë Penale John Jay, shprehet se ky është një instrument që në fund do të miratohet nga të gjithë. Ai vëren se megjithëse podkastet e krimit të vërtetë mund të shpërndajnë informacione të gabuara, në këtë formë, policia ka mundësi të kontrollojë narrativën dhe të kërkojë të dhëna të reja.
Është më pak e zakonshme që këto produksione të fokusohen pikërisht në raste të ftohta dhe të apelojnë për informacione, siç kanë bërë forcat e rendit në Kaliforni, Kolorado dhe Illinois.
Këto programe policore ndjekin një format episodik, duke detajuar krimet, viktimat dhe procesin hetimor me një stil tregimtar dhe hollësi magjepsëse, ngjashëm me atë që bëri podkasti pionier “Serial” pas debutimit të tij në 2014-ën.
Në Aurora, autoritetet shpresonin të krijonin një podkast po aq bindës, që t’i motivonte dëgjuesit të dilnin përpara me ndonjë informacion të rëndësishëm.
Vrasja e Chelsea Yasser është quajtur nga ata që merren me podkaste si “Balena e Bardhë”, një referencë për romanin Moby Dick, duke marrë parasysh përndjekjen e gjatë që u ka bërë hetuesve.
Yasser u godit me thikë për vdekje pasi hipi në një automjet që ishte ndalur në parkim; ajo u rrëzua vetëm pak çaste pasi doli prej tij. Pamjet jo të qarta të kamerave të sigurisë e filmuan furgonin teksa lëkundej gjatë sulmit, por imazhet nuk ishin mjaftueshëm të qarta për të identifikuar një person, dhe ADN-ja e zbuluar nën thonjtë e saj nuk përputhej me asnjë profil në sistem.
Në momentin që APD publikoi podkastin në qershor, detektivët po analizonin ADN-në me anë të teknikave të reja të gjenealogjisë mjeko-ligjore, dhe programi i mbante dëgjuesit në dijeni për shtigje të tjera të reja hetimore.
Moylan thotë se departamenti kishte kërkuar edhe më parë ndihmë për vrasjen e Yasser, por podkasti ofron një rrjet shumë më të shtrirë për të arritur tek dëshmitarët dhe ata që mund të kenë të dhëna.
Ai shtoi se nëse dikush nuk e kishte parë lajmin atë natë ose nuk kishte lexuar gazetën, mund të mos dinte asgjë për rastin, prandaj dëshironin të depërtonin tek një publik më i gjerë. Duke supozuar se autori i dyshuar është ende gjallë dhe i lirë, ai mund të ndodhet në çdo cep të vendit.
Sipas APD-së, deri në fund të korrikut, podkasti ishte shkarkuar 7,184 herë, duke sjellë disa të dhëna, përfshirë një që hetuesit vazhdojnë ta hetojnë. Shumica e departamenteve nuk kanë personelin, buxhetin apo kohën e duhur për të krijuar përmbajtje të tilla, si dhe mungojnë pajisjet dhe ekspertiza.
Ish-detektivi Alcazar thotë se të tjerë hezitojnë nga meraku për pasojat e mundshme, paditë dhe përgjegjësinë civile.
Në Kaliforni, për shembull, podkasti i Departamentit të Policisë së Newport Beach për të arratisurin Chadwick nuk ishte pa polemika. Milioneri iu prezantua audiencës në Episodin 1 si “një burrë që vrau gruan e tij në komunitetin paqësor bregdetar të Newport Beach, Kaliforni, në tetor 2012”.
Chadwick ishte paditur dhe ishte deklaruar i pafajshëm, por nuk ishte gjykuar ende; pavarësisht kësaj, podkasti nuk përdorte termin “i dyshuar” dhe e cilësonte milionerin “vrasës”.
Kritikët argumentuan se kjo përbënte shkelje të parimit të prezumimit të pafajësisë dhe se roli i policisë ishte të hetonte, jo të jepte verdikte.
Produksioni u drejtua nga oficerja e informacionit publik Jennifer Manzella, e cila e mbrojti atëherë vendimin, duke thënë se policia bën të njëjtat lloj deklaratash shpesh.
Ajo i shpjegoi BBC News se po mundohej të gjente një balancë midis tregimit tërheqës të historisë dhe mbrojtjes së hetimit.
Pas arrestimit të Chadwick në gusht 2019, ai pranoi fajësinë për vrasje të shkallës së dytë dhe u dënua me 15 vjet deri në burgim të përjetshëm, ku ndodhet edhe sot.
Manzella pohon se nuk ishte një informacion i ardhur drejtpërdrejt nga podkasti ai që solli kapjen e tij, por programi padyshim ndihmoi duke ushtruar presion mbi Chadwick gjatë arratisë, duke e bërë atë më të priTur për të gabuar.
Për më tepër, hetuesit siguruan urdhra arresti dhe ekstradimi në një kohë rekord falë ndërgjegjësimit të krijuar; podkasti arriti vendin e 24-të në listën e iTunes.
Pas suksesit të podkastit dhe arrestimit, ajo mori telefonata nga shumë departamente dhe agjenci të tjera të interesuara për të prodhuar diçka të ngjashme.
Megjithatë, teksa departamentet e tjera luftojnë me çështje fondesh dhe burimesh, ekziston një konsensus se përdorimi i podkasteve si mjet hetimor do të bëhet më i shpeshtë.
Janice Iwama, profesoreshë e asociuar në departamentin e drejtësisë, ligjit dhe kriminologjisë në Universitetin Amerikan, thotë se nëse forcat e rendit gjejnë stafin për ta mbështetur, podkastet mund të ndihmojnë si në rekrutim ashtu edhe në mbajtjen e punonjësve. Kjo u jep dëgjuesve mundësinë të kuptojnë më nga afër se si është në të vërtetë puna policore, drejtpërdrejtë nga oficerët në terren.
Ish-detektivi Alcazar thekson gjithashtu se ndryshimi i brezave mund ta fuqizojë këtë tendencë, pasi oficerët më të rinj janë më të hapur për të shfrytëzuar mundësitë që ofrojnë podkastet dhe rrjetet sociale.
“Kjo është bota e tyre. Kjo është ajo me të cilën ndihen më rehat”, përfundoi ai.
