Lajmi për arritjen e një dakordësie paraprake mes Shqipërisë dhe Serbisë për hapjen e zyrave konsullore në Shkodër dhe Bujanoc u bë publik të enjten.
Të lidhura
None found
Njoftimin e dha shefi i diplomacisë serbe, Marko Gjuriç, i cili bëri të ditur se marrëveshja u arrit gjatë bisedimeve me ministrin e Jashtëm shqiptar, Ferit Hoxha.
Në një deklaratë për Radio Beogradin, Gjuriç theksoi se ky zhvillim shënon një avancim në forcimin e lidhjeve dypalëshe.
Ai u shpreh i kënaqur për diskutimet konstruktive me homologun e ri shqiptar, duke shtuar se palët ranë dakord në parim për të ngritur konsullata në të dyja shtetet.
Ndërkohë, pala shqiptare ende nuk ka konfirmuar zyrtarisht këtë marrëveshje. Deputetja Marjana Koçeku reagoi ashpër, duke e quajtur të pazakontë vendimin për një konsullatë serbe në Shkodër dhe ngriti pyetjen se interesave të kujt i shërben kjo lëvizje. Ajo kërkoi që ministri Hoxha të japë shpjegime të shpejta nëse lajmi konfirmohet.
Koçeku theksoi gjithashtu se Beogradi nuk mund të shihet si një aleat i ngushtë politik, për sa kohë vijon të mbajë qëndrime dhe të ndjekë politika që përplasen me interesat e shqiptarëve dhe të Kosovës.
Ajo argumentoi se Serbia ka ende shumë probleme të pazgjidhura me Kosovën, veçanërisht pas deklaratave të fundit të ministres Paunoviq, të cilat provokuan reagime të ashpra. Sipas saj, Tirana duhej të kishte mbajtur një qëndrim më të prerë, por zgjodhi një politikë të butë ndaj Serbisë, çka ajo e konsideron të habitshme.
Duke iu referuar eksperiencës historike, Koçeku theksoi se çdo zhvillim në raportet me Serbinë kërkon kujdes maksimal dhe vlerësim të thellë të pasojave. Për këtë arsye, ajo këmbënguli se një hap i tillë diplomatik meriton transparencë të plotë, debat publik dhe analizë serioze në funksion të interesit kombëtar.
Sipas saj, një konsullatë serbe në Shkodër nuk do t’u shërbente interesave shqiptare, por do t’i forconte pozitat rajonale të Serbisë, në kundërshtim me interesat kombëtare dhe aspiratat euroatlantike të Shqipërisë.
Deputetja përsëriti se Serbia nuk mund të trajtohet si partnere e besueshme derisa vazhdon të mbështesë politika në dëm të shqiptarëve dhe Kosovës. Ajo apeloi që Shqipëria të veprojë me maturi në çdo hap që prek balancat rajonale, duke u udhëhequr gjithmonë nga interesi kombëtar dhe mbështetja për Kosovën.
Nga ana tjetër, analistët në Shqipëri e shohin me shqetësim këtë zhvillim, duke vlerësuar se Tirana po tregohet dorëlëshuar me Beogradin dhe se Prishtina duhet të rishikojë komunikimin me Partinë Socialiste. Ata e konsiderojnë pozitive hapjen e konsullatës në Bujanoc, e cila do t’u hapte rrugën shqiptarëve të atjeshëm të përfitojnë fonde nga buxheti i shtetit shqiptar.
Analisti politik Milaim Nela e cilësoi si një lajm negativ për shqiptarët vendosjen e një konsullate serbe në Shkodër. Sipas tij, në vend që të distancohet nga një Serbi me qasje militariste që kërcënon vazhdimisht Kosovën, Tirana po bën koncesione për një numër të vogël familjesh në Vrakë, që ai i identifikon si malazeze dhe jo serbe.
Nela argumenton se Shqipëria mund të kishte një rol tjetër në rajon duke ushtruar trysni mbi Serbinë për të njohur Kosovën dhe për të braktisur ambiciet për rianeksim. Ai shkoi më tej duke sugjeruar që institucionet e Kosovës të ndërpresin çdo marrëdhënie me Partinë Socialiste dhe t’i trajtojnë përfaqësuesit e saj si zyrtarë serbë, madje të shkojnë deri në dëbimin e ambasadorit shqiptar derisa të revokohet ky vendim që ai e quan skandaloz.
Analisti Ilir Vata e konsideron konsullatën serbe në Shkodër si një avantazh taktik për Serbinë në veri të Shqipërisë, me më shumë ndikim drejt Malit të Zi sesa për numrin e kufizuar të serbëve atje. Sipas tij, qëllimi kryesor i diplomacisë shqiptare ka qenë hapja e konsullatës në Bujanoc dhe për këtë i ofroi Serbisë mundësinë për të pasur një zyrë në Shqipëri.
Vata thekson se prania zyrtare e Tiranës në Luginën e Preshevës është e rëndësishme dhe qeveria duhet të financojë shqiptarët e asaj zone nga buxheti i shtetit. Ai e sheh marrëveshjen si një veprim pozitiv diplomatik, por thekson se efekti i saj do të matet nga angazhimi konkret.
I pyetur nëse Serbia duhej të mbyllte çështjet me Kosovën përpara kësaj marrëveshjeje dhe nëse Shqipëria mund ta kishte bllokuar procesin, Vata ra dakord, duke shtuar se Beogradi përfiton më shumë nga kjo lëvizje, pasi largon fokusin nga problemi kryesor që është Kosova. Sipas tij, me këtë veprim, presidenti Vuçiç synon të zbusë qëndrimin e aleatëve ndërkombëtarë dhe të fitojë kohë për të mbajtur kontrollin mbi çështjen e Kosovës, ndërsa thekson mungesën e koordinimit mes shqiptarëve të Tiranës dhe Prishtinës.
