Kompania amerikane Electra, me seli në Virxhinia, po zhvillon një avion hibrid-elektrik që mund të ngrihet dhe të ulet në vetëm 150 këmbë hapësirë, ose rreth 46 metra. Synimi është të ofrohet një mënyrë e re udhëtimi për distancat rajonale që janë të gjata për t’u përshkuar me makinë, por jo gjithmonë të përshtatshme për fluturimet tradicionale.
Modeli EL9 Ultra Short është projektuar të mbajë deri në nëntë pasagjerë ose 1,360 kilogramë ngarkesë dhe të përshkojë rreth 612 kilometra. Ai nuk ngrihet dhe nuk ulet vertikalisht si avionët elektrikë të kësaj kategorie: për lëvizjen përdor tetë motorë elektrikë dhe një turbogjenerator, që i mundësojnë të operojë në hapësira shumë të kufizuara.
Të lidhura
None found
Në qendër të projektit është ajo që Electra e quan shtytje elektrike e shpërndarë. Tetë helikat shtojnë shpejtësinë e ajrit që kalon mbi krahë, duke krijuar forcë ngritëse edhe kur avioni lëviz ngadalë. Krahët dhe mekanizma të posaçëm e përforcojnë më tej këtë aftësi.
Sipas CNN, kompania thotë se EL9 mund të ngrihet me vetëm 48 kilometra në orë. Gjatë ngritjes, zhurma arrin rreth 75 decibel, një nivel i përafërt me atë të një fshese me korrent.
Energjia elektrike për motorët prodhohet nga një turbogjenerator që punon me karburant standard aviacioni. Electra pohon se sistemi përdor 40% më pak karburant se avionë të ngjashëm dhe se kostot operative mund të jenë deri në 70% më të ulëta se ato të helikopterëve.
Me këtë projekt, kompania kërkon të ndërtojë një rrjet që e quan “aviacion i drejtpërdrejtë”. Në vend që fluturimet të kufizohen te aeroportet e zakonshme, për ngritje dhe ulje mund të shërbejnë edhe fusha, parkingje apo hapësira të tjera të përshtatshme.
Një personë ka kryer tashmë një demonstrim në një platformë lundruese 300-këmbëshe në Lower Manhattan, Nju Jork, e cila përdoret për parkimin e helikopterëve. Një studim i Electra-s vlerëson se rruga nga një parking në Uashington te një heliport në Nju Jork mund të përshkohet për rreth një orë e 45 minuta, më shpejt se me makinë ose me fluturimet e zakonshme.
Certifikimi dhe rregullat e fluturimit mbeten ndër pengesat kryesore për projektin. Aleksander Buczkowski, drejtor në PricewaterhouseCoopers, thekson se teknologjitë e reja në aviacion duhet të dëshmojnë edhe qëndrueshmërinë e tyre ekonomike, përmes kontrollit të çmimit të avionëve dhe përdorimit të tyre në operacionet e përditshme.
Electra deklaron se për EL9 ka marrë mbi 2,200 porosi paraprake nga më shumë se 60 operatorë ajrorë në mbarë botën. Vlera e përgjithshme e këtyre porosive është rreth 1.5 miliardë dollarë.
Shërbimet komerciale synohet të nisin në vitin 2030. Ndërkohë, testet e prototipit EL2 në pesë lokacione në Norvegji pritet të fillojnë në fund të vitit 2027. Kompania ka planifikuar gjithashtu një impiant prodhimi në Springfield të Ohajos, me vlerë 850 milionë dollarë dhe sipërfaqe rreth 36 hektarë.
Interes për projektin ka shfaqur edhe ushtria amerikane. Forcat Ajrore, Ushtria dhe Marina janë mes klientëve të kontraktuar, ndërsa drejtuesit e Electra-s mendojnë se teknologjia mund të shërbejë në të ardhmen për të dërguar pajisje ushtarake dhe furnizime në zona të largëta.
Megjithë mundësitë që ofron, çmimi i parashikuar prej rreth 10 milionë dollarësh për modelet komerciale nënkupton se avioni nuk pritet të jetë i përballueshëm për pilotët privatë në një të ardhme të afërt.
