Kërkesa për largimin e Qeverisë së drejtuar nga Edi Rama ka mbledhur në rrugët e Tiranës studentë, nxënës, profesorë dhe pensionistë. Për studentët, kostot e papërballueshme të shkollimit dhe korrupsioni qeveritar janë arsyet e protestës, ndërsa dorëheqja e ekzekutivit mbetet kërkesa e tyre kryesore.
Të lidhura
None found
Protesta studentore ka arritur në ditën e katërt dhe është shtrirë edhe jashtë kryeqytetit, në qytete të tjera të Shqipërisë. Universitetet në Tiranë dhe në disa qytete të tjera po përballen me bojkot të mësimit, të cilit i janë bashkuar edhe nxënës të disa gjimnazeve të kryeqytetit.
Në Tiranë, pasojat e përplasjeve duken në godinat publike të prekura nga flakët, vitrinat e thyera, dyqanet e plaçkitura dhe rrugët ku kanë mbetur gurë e kontejnerë të djegur mbeturinash. Gjatë protestës antiqeveritare të 15 tetorit 2026, përleshjet mes demonstruesve dhe policëve u shoqëruan edhe me djegien e një kioske, pranë së cilës kalonte një person.
Sipas autoriteteve, dhjetëra persona kanë pësuar lëndime nga përballjet e policisë me grupe protestuesish, shumica e të cilëve mbanin maska. Pjesa më e madhe e të lënduarve, sipas të njëjtave burime, janë punonjës policie. Për shpërndarjen e turmave janë përdorur gaz lotsjellës dhe topa uji.
Autoritetet raportojnë se vetëm gjatë mbrëmjes së 15 tetorit u ndaluan 160 protestues. Megjithatë, pas katër ditësh tubimesh dhe përplasjesh me policinë, studentët shprehen të vendosur të dalin sërish në rrugë.
Blerta, e cila studion në fakultetin Ekonomik në Tiranë, i thotë Radio Evropës së Lirë se studentëve nuk u është lënë asnjë mundësi tjetër. Ajo përshkruan vështirësitë e një të riu që, ndonëse punon, nuk arrin të mbulojë shpenzimet e jetesës dhe të arsimit, ndërsa shqetësimet e tij mbeten të padëgjuara dhe ai ndihet i nëpërkëmbur.
Sipas Blertës, diploma e humbet vlerën kur mungon meritokracia. Ajo thotë se mundësitë e punësimit u rezervohen fëmijëve të politikanëve, të njerëzve të administratës dhe të oligarkëve.
Pakënaqësia që i nxjerr qytetarët në protestë shtrihet përtej brezit studentor. Në mbështetje të të rinjve kanë dalë edhe pedagogë, mes të cilëve Lush Susaj, profesor në Universitetin Bujqësor të Tiranës. Ai thotë se pjesëmarrja e tij lidhet si me studentët që ka mësuar, ashtu edhe me të gjithë njerëzit që janë detyruar të ikin nga Shqipëria.
Për të ilustruar shqetësimin e tij, Susaj i tregon REL-it rastin e një studenteje që përfundoi masterin shkencor me rezultate të shkëlqyera dhe sot përgatit byrekë në një biznes të një lagjeje të Tiranës. Për profesorin, ky është një realitet i dhimbshëm.
Susaj e lidh këtë gjendje me ndikimin politik në shkolla e universitete dhe me përjashtimin e meritës nga punësimi. Sipas tij, pa mbështetjen e partisë që qeveris, është e pamundur të sigurosh një vend pune në këto institucione, sepse vendimmarrja kontrollohet prej saj.
Profesori shprehet se një student mund të diplomohet me rezultate të larta, por vendin e punës e merr patronazhisti i partisë, edhe kur i mungojnë aftësitë e nevojshme dhe formimi përkatës. Ai e konsideron gjendjen e tanishme produkt të keqqeverisjes, korrupsionit dhe nepotizmit, duke theksuar se përgjegjësia nuk është e studentëve. Sipas tij, të rinjtë kanë të drejtë të protestojnë dhe shpërthimi i zemërimit të tyre ishte i pritshëm.
Në të njëjtat protesta merr pjesë edhe pensionisti Syrja Xhani, dikur punonjës i trupës së Cirkut Kombëtar. Xhani, i cili ishte një nga organizatorët e kundërshtimit të shembjes së Teatrit Kombëtar në vitin 2020, thotë se ka 140 ditë që proteston kundër Qeverisë Rama.
Prej muajsh, kundërshtimi ndaj qeverisë ka nxjerrë qytetarë në rrugë. Në fillim, tubimet u nxitën nga projekti i debatueshëm turistik në Zvërnec të Vlorës, i lidhur me Jared Kushner. Në vlerësimin e protestuesve, ai dhe projekte të tjera dëshmojnë se politika u jep përparësi interesave të veta kundrejt atyre të qytetarëve, duke anashkaluar interesin publik.
Xhani i thotë REL-it se, ndërsa njerëzit në pushtet grumbullojnë pasuri përrallore, qytetarëve u duhet të llogarisin çdo shpenzim për të mbijetuar. Pas gjithë viteve të punës, ai shprehet i pakënaqur me pensionin që merr dhe thotë se përballet me zgjedhjen mes blerjes së ilaçeve dhe ushqimit.
Për Xhanin, kjo protestë duhej të kishte nisur më herët. Një pensionist tjetër që qëndron pranë tij, por nuk pranon të identifikohet, thotë se edhe brezi i tyre ka përgjegjësi për gjendjen ku ndodhet vendi dhe duhet t’u bashkohet studentëve çdo ditë.
Ai e sheh si gabim të brezit të vet faktin që nuk arriti ta përmbyste komunizmin dhe ta çrrënjoste atë. Sipas tij, edhe nëse u duhet të përballen me pasojat, ata duhet të qëndrojnë në shesh për fëmijët e tyre, pasi kthimi pas nuk është më një mundësi.
Për studentët dhe qytetarët e tjerë të përfshirë në tubime, përshkallëzimi mbeti e vetmja mënyrë për të tërhequr vëmendjen ndaj kërkesave të tyre. Aktivisti i kauzave studentore Aurel Kujtimi ia atribuon acarimin e situatës arrogancës së qeverisë.
Kujtimi thotë se qytetarët, në vend që të dëgjoheshin, u përballën me tallje dhe përçmim. Ai mban përgjegjëse qeverinë për përshkallëzimin dhe shprehet se dhuna e Policisë së Shtetit ndaj të rinjve ua shton edhe më shumë revoltën.
Aktivisti shpreh keqardhje për dëmet që kanë pësuar bizneset e vogla gjatë protestës. Të njëjtin qëndrim nuk e ka për bizneset e mëdha, të cilat, sipas tij, kanë lidhje me pushtetin dhe kanë përfituar nga taksat e qytetarëve.
Të premten, në rrjetet sociale u shpërndanë fotografi të bizneseve që kishin vendosur në hyrje fletë të bardha. Përmes mbishkrimeve në to, pronarët shprehnin mbështetjen për studentët dhe u kërkonin të mos i dëmtonin.
Kryeministri Edi Rama paraqiti një qëndrim tjetër në një video të publikuar të premten në Facebook. Ai tha se protestat nuk kanë lidhje me shqetësimet dhe aspiratat legjitime të qytetarëve për kushte më të mira jetese.
Pa identifikuar se kujt i referohej, Rama akuzoi faktorë të huaj për nxitjen e trazirave, me synimin, sipas tij, që të pengohet përparimi i Shqipërisë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Një ditë përpara publikimit të videos, ai i kishte deklaruar agjencisë Reuters se nuk do të dorëhiqej.
Protestat në kryeqytet vijuan edhe më 16 tetor. Pamjet e asaj dite përfshinin edhe një protestues që u drejtohej policëve gjatë tubimit antiqeveritar.
Lush Susaj mendon se mënyra e trajtimit të protestës ka ndikuar në përshkallëzimin e saj dhe akuzon policinë për ushtrim dhune ndaj pjesëmarrësve. Ai rrëfen se ditën e parë kur situata u acarua, ndodhej përpara Ministrisë së Arsimit.
Sipas profesorit, pas përdorimit të gazit lotsjellës, ai hyri me studentët e tij në një rrugicë për t’u ofruar ndihmë. Susaj thotë se policët shkuan për t’i goditur të rinjtë edhe pse ata ishin të shtrirë përtokë, por u tërhoqën pasi e panë dhe e njohën atë.
Sjelljen e policisë gjatë këtyre ditëve ai e cilëson joprofesionale. Në vlerësimin e tij, të rinjtë kanë grumbulluar shumë mllef ndaj qeverisë dhe dhuna policore ndaj tyre shpjegon reagimin që pason.
Delegacioni i BE-së në Shqipëri ka dënuar shtimin e dhunës dhe dëmtimin e pronës publike e private, ndërsa u ka kërkuar protestuesve vetëpërmbajtje. Për policinë, thirrja e tij ka qenë që përdorimi i forcës të jetë proporcional.
Delegacioni ka kërkuar gjithashtu hetimin me përparësi të pretendimeve për forcë të tepruar ndaj protestuesve dhe gazetarëve. Nga ana e saj, policia ka paralajmëruar përgjegjësi për çdo kapërcim të kompetencave, ndërsa Avokati i Popullit ka nisur të shqyrtojë nëse forca e ushtruar ndaj protestuesve ka qenë proporcionale.
Përveç pasojave në rrugë, përplasjet kanë sjellë shqetësim për fëmijët që ndjekin mësimin në shkolla pranë zonave ku zhvillohen protestat. Elona Gjylmi, gazetare me mbi 20 vjet përvojë dhe nënë e një fëmije që mëson afër Ministrisë së Arsimit, thotë se i mbështet protestat dhe e kupton zemërimin e të rinjve. Megjithatë, ekspozimi i nxënësve ndaj gazit lotsjellës e shqetëson.
Gjylmi shpjegon se shkolla e fëmijës së saj ndodhet rreth 100 metra nga Ministria e Arsimit, çka e bën veçanërisht të shqetësuar si prind. Ajo tregon se atë ditë në mësim kishin shkuar vetëm gjashtë fëmijë dhe se prindërit i kishin marrë përpara përfundimit të orëve.
Sipas saj, Ministria e Arsimit duhet të ndërpresë përkohësisht mësimin në shkollat që ndodhen pranë institucioneve të sulmuara gjatë protestës, pasi fëmijët po përballen me sasi të mëdha gazi dhe kimikatesh.
Protestuesit kërkojnë nisjen e dialogut politik dhe e lidhin daljen nga kriza me dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama. Ata kërkojnë gjithashtu ngritjen e një qeverie teknike dhe organizimin e zgjedhjeve të parakohshme.
