Të mirëpresësh një fëmijë në Shqipëri përfaqëson një angazhim financiar tejet të rëndë, si për nga shuma absolute, ashtu edhe në proporcion me të ardhurat e familjes. Një studim i kryer nga Remitly tregon se produktet thelbësore për 12 muajt e parë të jetës arrijnë një vlerë prej rreth 5,532 euro, shifër kjo që përputhet me gati 66% të fitimeve mesatare vjetore në vend.
Me këtë përqindje, Shqipëria pozicionohet si ekonomia e dytë më e shtrenjtë e kontinentit kur matet raporti i kostove ndaj pagës mesatare. E vetmja që e tejkalon është Moldavia, ku prindërit detyrohen të shpenzojnë baras me 88.8% të të ardhurave të tyre vjetore. Për 36 shtetet e përfshira në analizë, ky tregues mesatar qëndron në vetëm 20.9%.
Të lidhura
None found
Edhe në terma nominalë, Shqipëria radhitet lart në listën e vendeve me kosto të larta. Duke u mbështetur në një faturë prej 5,532 euro për artikujt bazë të kujdesit për bebet, ajo zë vendin e nëntë midis 38 kombeve europiane të vëzhguara. Përpara saj ndodhen shtete si Spanja, Holanda, Finlanda, Suedia, Zvicra, Luksemburgu, Italia dhe Lituania.
Çelësi i ndryshimit qëndron te fuqia blerëse. Të gjitha vendet që e pararendin Shqipërinë në renditjen nominale gëzojnë paga dhe të ardhura thelbësisht më të larta. Rrjedhimisht, e njëjta shumë e shpenzuar për një të porsalindur zë një pjesë shumë më modeste të buxhetit familjar në ato ekonomi. Për ilustrim, në Zvicër, artikujt bazë përthithin vetëm 8% të pagës mesatare vjetore, në Holandë 9.4%, kurse në Shqipëri kjo shifër shkon në 66%.
Studimi, i cili u përpunua duke marrë çmimet e korrikut 2026, ka llogaritur shpenzimet vjetore për një sërë produktesh të domosdoshme gjatë vitit të parë të jetës. Ai përfshin 14 zëra të ndarë në gjashtë grupe: ndërrimi i pelenave (pelena, peceta të lagura, krem mbrojtës); shishet e ushqyerjes me kapakët e tyre; qumështi formulë; gjumi (krevat, shportë portative, dyshek, çarçafë me llastik, batanije); transporti (ndenjëse makine, karrocë); si dhe veshjet (trupa, komplete ose pantallona, çorape).
Në 38 vendet europiane, kostoja e përllogaritur për këto produkte bazë në vitin e parë luhatet ndjeshëm. Ajo fillon nga 2,813 euro në Britaninë e Madhe dhe arrin kulmin në 6,294 euro në Spanjë, teksa mesatarja e kontinentit shënon 4,727 euro. Shtete të tjera ku fatura vjetore i kalon 6,000 euro janë Holanda me 6,140 euro, Finlanda me 6,066 euro, Suedia me 6,025 euro dhe Zvicra me 6,018 euro.
Në grupin e vendeve me kosto midis 5,000 dhe 6,000 euro përfshihen Luksemburgu (5,665 euro), Italia (5,609 euro), Lituania (5,563 euro), Shqipëria (5,532 euro), Serbia (5,509 euro), Mali i Zi (5,500 euro), Portugalia (5,337 euro), Sllovakia (5,221 euro), Norvegjia (5,079 euro) dhe Islanda (5,004 euro). Ndër ekonomitë më të mëdha, Spanja kryeson për kosto, ndërsa Britania e Madhe ka faturën më të ulët. Gjermania (4,701 euro) dhe Franca (4,393 euro) qëndrojnë pranë mesatares europiane.
Në anën tjetër të spektrit, prindërit në Çeki (3,211 euro), Rumani (3,385 euro), Letoni (3,392 euro), Kroaci (3,661 euro), Bullgari (3,804 euro) dhe Bosnjë-Hercegovinë (3,844 euro) përballen me disa prej shpenzimeve më të pakta nominale. Në këto gjashtë vende, kostoja totale qëndron nën pragun e 4,000 eurove, ndërsa Turqia (4,023 euro), Belgjika (4,084 euro), Malta (4,118 euro) dhe Greqia (4,158 euro) e kalojnë këtë nivel për pak.
Mënyra sesi shpërndahen shpenzimet midis gjashtë kategorive tregon pabarazi të mëdha në të gjithë Europën. Mesatarisht, veshjet marrin 30.3% të totalit, qumështi formulë 25.7% dhe pelenat 24.5%. Këto tre zëra së bashku përbëjnë 81% të të gjitha shpenzimeve për vitin e parë. Në vlerë monetare, kjo do të thotë 1,465 euro për veshje, 1,187 euro për qumësht formulë dhe 1,152 euro për pelena, duke e cuar shumën e kombinuar në 3,804 euro.
Struktura e kostove ndryshon rrënjësisht nga njëri vend në tjetrin. Për shembull, veshjet përfaqësojnë vetëm 16% të totalit në Danimarkë, por zënë 52.5% në Suedi. Pesha e tyre është mbi 45% edhe në Holandë, Finlandë dhe Irlandë. Qumështi formulë, nga ana tjetër, llogaritet në 10.8% të shpenzimeve në Suedi dhe rritet deri në 41.3% në Letoni, me përqindje po ashtu të larta në Turqi, Danimarkë dhe Hungari. Sa u përket pelenave, ato përbëjnë 12.4% të kostos në Turqi, por më shumë se 36% në Zvicër dhe Belgjikë.
Për të matur barrën reale financiare, analiza e Remitly e ka vënë koston e produkteve përballë pagës mesatare në secilin shtet, duke përdorur të dhënat e Organizatës Ndërkombëtare të Punës për të ardhurat mujore të punonjësve, të rregulluara me inflacionin. Përballueshmëria varet gjithashtu nga faktorë si numri i prindërve që punojnë, sistemi i taksave dhe përfitimet për familjet, elementë që mund të krijojnë diferenca të konsiderueshme midis vendeve.
Në këtë këndvështrim, për 36 vendet e krahasuara, produktet bazë të foshnjës gëlltisin mesatarisht 20.9% të pagës vjetore. Ky raport lëkundet nga vetëm 5.4% në Belgjikë deri në 88.8% në Moldavi. Pas Shqipërisë, e cila shënon 66%, vijnë Turqia me 45.1%, Mali i Zi me 45%, Serbia me 41.4%, Bosnjë-Hercegovina me 36.1%, Portugalia me 35.7% dhe Hungaria me 34.7%. Në të gjitha këto vende, zërat bazë për bebet konsumojnë të paktën një të tretën e të ardhurave mesatare vjetore.
Në kontrast të plotë, ekzistojnë shtete ku këto shpenzime janë thuajse të papërfillshme në raport me pagën. Ato përbëjnë më pak se 10% në Luksemburg (6%), Danimarkë (6.7%), Britani të Madhe (7.5%), Norvegji (7.6%), Irlandë (8%), Zvicër (8%), Gjermani (8.1%), Austri (8.2%), Francë (8.5%), Maltë (8.9%) dhe Holandë (9.4%).
Vlen të theksohet se ky studim nuk përfshin tarifat për çerdhet dhe format e tjera të kujdesit për fëmijët, të cilat mund të shtojnë një peshë të konsiderueshme financiare mbi prindërit europianë. Si referencë, në vitin 2023, kostot bruto të kujdesit për dy fëmijë në Zvicër arritën në 64,211 euro, ndërsa Holanda shënoi nivelin më të lartë brenda Bashkimit Europian me 39,229 euro, sipas të dhënave të OECD-së. Në Gjermani, kjo shifër ishte vetëm 552 euro. Kur flitet për shpenzime neto, një familje zvicerane me një burim të ardhurash paguan 10,200 euro, ndërsa një çift me dy punonjës paguan 27,551 euro. Sidoqoftë, subvencionet shtetërore mund t’i reduktojnë në mënyrë drastike këto pagesa në disa vende, duke i zbritur shpenzimet neto nën nivelin e 5,000 eurove.
