Në një laborator të madh për testimin e aksidenteve dhe sigurisë, i vendosur në një park biznesi pranë Newbury, nën drita të forta dhe në një ambient të nxehtë, zhvillohen prova që synojnë të zbulojnë arsyet pse automjetet elektrike sigurohen më shtrenjtë.
Të lidhura
None found
Një sirenë dëgjohet, ndërsa një zë mekanik nis numërimin mbrapsht: “Tre, dy, një”, transmeton Telegrafi.
Më pas, një makinë e vogël e bardhë del përpara, lëviz nëpër dysheme dhe godet një barrierë të vendosur në mur.
Për një test përplasjeje, skena duket fare e zakonshme. Nuk ka pjesë metali të copëtuara dhe as xhama që fluturojnë. Me një shpejtësi prej vetëm 10 kmh, simulimi i ngjan një goditjeje të vogël, si ato që mund të ndodhin në një parkim apo pranë një semafori.
Megjithatë, kur ngrihet kofanoja paksa e deformuar dhe shihet çfarë ka poshtë saj, tabloja ndryshon.
Automjeti në fjalë është një EV, konkretisht një Dacia Spring, dhe dëmet e padukshme nga jashtë rezultojnë të jenë të mëdha.
Inxhinieri i lartë i testimit, Sean Hoad, shpjegon se porta e karikimit me tension të lartë, e vendosur në pjesën ballore të mjetit, është dëmtuar rëndë, bashkë me pjesët ku ajo lidhet.
“E gjithë kjo është një njësi e madhe, që do të thotë se nuk mund ta zëvendësojmë vetëm portën e përparme të karikimit. Duhet ta zëvendësojmë vetë karikuesin, invertorin dhe disa nga kabllot”, shpjegon ai.
Sipas tij, vetëm rikthimi në gjendje i këtyre elementeve do të kushtonte rreth 4,000 funte, pa llogaritur dëmtimet e tjera që duhen marrë parasysh, ndaj një kompani sigurimesh me shumë gjasa nuk do të zgjidhte riparimin.
“Ka shumë të ngjarë që kjo makinë të shlyhet nga përdorimi”, shtoi ai.
Thatcham Research, që vepron për llogari të industrisë së sigurimeve, po realizon prova të këtij lloji për të kuptuar arsyet pse automjetet elektrike zakonisht kanë prime më të larta sigurimi.
Sipas vlerësimeve mesatare, riparimi i automjeteve elektrike kushton 30% më shumë sesa ai i modeleve me benzinë ose naftë, ndërsa koha e nevojshme për t’i rregulluar është 14% më e gjatë.
Kjo reflektohet drejtpërdrejt në sigurim. Në varësi të markës dhe modelit, sigurimi i një automjeti elektrik mund të kushtojë 10-25% më shumë se ai i një makine me benzinë ose naftë.
Sipas të dhënave më të fundit të Shoqatës së Prodhuesve dhe Tregtarëve të Motorëve (SMMT), shitjet e automjeteve elektrike janë rritur deri në atë shkallë sa në qershor ato përbënin pothuajse një në çdo tre makina të reja të shitura në Mbretërinë e Bashkuar.
Ian Plummer, drejtor i klientëve në faqen e shitjes së makinave Autotrader, thotë se kjo rritje e kërkesës për automjete elektrike është “e nxitur nga intensifikimi i konkurrencës dhe interesi në rritje i konsumatorëve për makinat plug-in”.
Megjithatë, ai thekson se “konteksti më i gjerë mbetet i brishtë, me pasiguri të vazhdueshme rreth politikave, stimujve dhe presioneve më të gjera të jashtme”.
Një nga pengesat që mund të stepë blerësit potencialë është pikërisht kostoja e sigurimit.
“Është absolutisht e rëndësishme që automjetet elektrike të bëhen më të lira për t’u siguruar”, këmbëngul Steve Fowler, bashkëthemelues i faqes së internetit të rishikimit të makinave Carblah.
“Ato janë të shtrenjta – megjithëse jo aq të shtrenjta sa mund të mendojnë disa njerëz – por duke i bërë ato më të lehta për t’u riparuar dhe më të lira për t’u siguruar, më shumë njerëz do t’i blejnë ato”, shtoi Fowler.
Sipas ekspertëve, një pjesë e problemit lidhet me mënyrën se si janë ndërtuar shumë automjete elektrike.
“Ka një fokus të vërtetë në mbajtjen e peshës të ulët, sepse automjetet elektrike janë të rënda”, thotë inxhinieri kryesor i teknologjive të përparuara Dan Harrowell.
“Për të kursyer pak peshë, ka shumë integrim të komponentëve. Ato janë ngjitur së bashku, në vend që të përdoren elementë fiksues, gjë që është shumë e mirë për të ulur peshën, por jo shumë e mirë për riparim, sepse duhet të zëvendësosh sisteme të tëra në vend të komponentëve individualë”, shtoi ai.
Në një punishte aty pranë, një model pothuajse i ri nga një prodhues kryesor ndodhet i ngritur në një rampë.
Automjeti ishte sjellë aty pas një aksidenti relativisht të lehtë, ndërsa Harrowell tregon disa gërvishtje në mbulesën mbrojtëse të baterisë, poshtë makinës.
Pjesa kryesore e baterisë, ku ndodhen qelizat që furnizojnë makinën me energji, nuk ka pësuar dëmtim. Por, duke qenë se i gjithë montimi ofrohet si një njësi e vetme, një riparim i plotë do të kërkonte zëvendësimin e të gjithë saj.
Duke qenë se bateria përfaqëson rreth 40% të vlerës totale të makinës, kostoja e një ndërrimi të tillë do të ishte shumë e lartë.
“Dëmtimi i baterisë është shumë më pak i zakonshëm, por vetë vlera e tij do të thotë që çdo dëmtim, nëse përfshin një zëvendësim, rrezikon nxjerrjen jashtë loje të automjetit”, thotë ai.
Një mënyrë për të zbutur këtë problem do të ishte bërja më e lehtë e riparimit të baterive, ndonëse burime nga industria sugjerojnë se vetë siguruesit kanë treguar rezistencë ndaj kësaj ideje.
Harrowell thotë gjithashtu se hyrja në tregun britanik e një numri në rritje prodhuesish kinezë të automjeteve elektrike ka sjellë edhe vështirësi të tjera.
Në Kinë, kostot e punës janë shumë më të ulëta, prandaj ka pak shtysë për të reduktuar sasinë e punës që kërkon riparimi i një makine. Në Evropë, përkundrazi, puna kushton më shumë dhe për këtë arsye riparimi duhet të jetë sa më i thjeshtë.
“Na është dashur të punojmë me ta për t’i ndihmuar vërtet të kuptojnë ndryshimin në tregun tonë”, shpjegon ai.
Stuart Masson, redaktor i The Car Expert, thotë se automjetet elektrike “kanë më pak përbërës sesa makinat me benzinë ose naftë, por shumë nga ato përbërës që kanë janë mjaft të shtrenjtë”.
Sipas tij, një problem tjetër mbetet mungesa e pjesëve të këmbimit dhe e teknikëve të specializuar.
“Pra, makinat duhet të presin më gjatë në punishte, që do të thotë se kompania e sigurimeve duhet t’ju japë një makinë hua për më gjatë, gjë që rrit koston e riparimeve, gjë që rrit koston e sigurimit dhe primeve për të gjithë”, shtoi ai.
Megjithatë, ai vlerëson se situata po përmirësohet, ndërsa kostot e përgjithshme të blerjes dhe përdorimit të automjeteve elektrike po bien, edhe pse sigurimi vazhdon të mbetet i kushtueshëm.
Në të njëjtën kohë, puna që po bën Thatcham ka për qëllim të identifikojë mënyra që automjetet elektrike të riparohen më lehtë dhe me më pak kosto.
Kjo mund të nënkuptojë, për shembull, zhvendosjen e komponentëve si porta e karikimit në pozicione më pak të ekspozuara ndaj goditjeve.
Po ashtu, mund të kërkohet edhe ridizajnimi i pjesëve të caktuara, si mbulesat e baterive, në mënyrë që ato të zëvendësohen veçmas dhe bateria të mos hidhet pas një përplasjeje të vogël.
Organizata ka përgatitur një plan për prodhuesit, që përfshin një listë rekomandimesh për t’i mbajtur riparimet sa më të thjeshta dhe të përballueshme, si dhe për të shmangur humbjet e panevojshme.
Renault, që zotëron Dacia dhe është një nga prodhuesit e mëdhenj të automjeteve elektrike edhe me markën e vet, thotë se po shqyrton mënyra për t’i ulur kostot e riparimit.
Kjo përfshin “punën për mënyrat për t’i bërë riparimet e baterive më të realizueshme teknikisht, duke respektuar protokollet e sigurisë… si dhe duke përmbushur kërkesat e siguruesve”.
Përparimi në këtë drejtim tashmë është i dukshëm në të gjithë sektorin. Modelet më të reja të automjeteve elektrike kanë kosto mesatare riparimi vetëm 18% më të larta se homologët e tyre tradicionalë.
Kjo pritet që me kalimin e kohës të reflektohet në prime sigurimi më të përballueshme, duke ndihmuar njëkohësisht edhe në shtimin e shitjeve të makinave elektrike. /Telegrafi/
