Categories: shëndetësi

Testi i gjakut që mund të zbulojë herët rrezikun nga Alzheimeri

Një hulumtim i ri ka nxjerrë në pah se të moshuarit me aftësi të paprekura njohëse, por me përqendrim të lartë të biomarkerit p-tau217 në gjak, përballen me një probabilitet 38% më të lartë për të shfaqur shenjat fillestare të demencës brenda një periudhe pesëvjeçare. Kur afati kohor zgjerohej në 10 vjet, rreziku rritej në 78%, ndonëse bazuar në të dhëna më pak të qëndrueshme.

Të lidhura

None found

Rachel Buckley, autorja kryesore e studimit dhe profesoreshë e asociuar e neurologjisë në Shkollën Mjekësore të Harvardit, theksoi se ky zbulim tregon potencialin e analizave të gjakut p-tau217 për të vlerësuar rrezikun individual të dëmtimit njohës në të ardhmen. Deklarata u bë gjatë një interviste për CNN, përcjell Klankosova.tv.

Më parë, konfirmimi i sëmundjes Alzheimer kërkonte ndërhyrje të shtrenjta dhe invazive si tomografia me emetim pozitronesh (PET) apo punksioni lumbal. Sot, testet e gjakut që përcaktojnë sasinë e tau 217 të fosforiluar ofrojnë një alternativë premtuese, duke parashikuar me saktësi akumulimin e pllakave ngjitëse të beta-amiloidit në tru, shpjegoi Buckley.

Këto depozita amiloide, të cilat nxisin inflamacion dhe prishin komunikimin ndërmjet neuroneve, mund të fillojnë të grumbullohen në tru dekada përpara se të shfaqen humbja e kujtesës apo rënia njohëse, madje që kur individët janë në të tridhjetat apo të dyzetat e tyre.

Me rritjen e përqendrimit të beta-amiloidit në tru, lëmshet e proteinës tau nisin të formohen brenda qelizave nervore, duke çuar gradualisht në shkatërrimin dhe vdekjen e neuroneve. Në patologji të tjera, si demenca frontotemporale që prek funksionet ekzekutive dhe jo kujtesën, lëmshet e tau mund të zhvillohen edhe pa praninë e amiloidit.

Buckley sqaroi se prania e niveleve të larta të amiloidit nuk çon domosdoshmërisht në demencë, ashtu si ekzistenca e tau në tru nuk përcakton me siguri dëmtimin njohës në të ardhmen.

Analizat e gjakut kërkojnë më shumë kërkime

Rezultatet, të cilat do të prezantohen të mërkurën në Konferencën Ndërkombëtare të Shoqatës së Alzheimerit dhe janë botuar paralelisht në revistën JAMA, u përftuan nga rishqyrtimi i gjashtë provave vëzhguese dhe klinike të zhvilluara në Australi, Amerikën e Veriut dhe Japoni. Në to morën pjesë afro 2,700 të moshuar pa simptoma të rënies njohëse, të cilët iu nënshtruan si skanimeve PET të trurit, ashtu edhe testeve p-tau217 në fillim të studimeve, dhe më pas u monitoruan për një periudhë deri në 21 vjet.

Megjithatë, studiuesja Buckley pranoi se kërkimi ndodhet ende në hapat e parë dhe ka nevojë të verifikohet në hulumtime më të gjera, të cilat duhet të përfshijnë pjesëmarrës nga të gjitha shtresat shoqërore dhe me faza të ndryshme të sëmundjes.

të fundit

Parashikimi i motit 22 Nëntor 2026, rikthehen reshjet e shiut!

Dita e diel, 22 nëntor, pritet të sjellë mot të paqëndrueshëm në Shqipëri, me alternime kthjellimesh dhe vranësirash, ndërsa gjatë…

6 minutes ago

Parashikimet astrologjike për 22 nëntor 2026

Dashi Mund të ketë një aspekt të natyrës suaj që e injoroni. Gjithmonë dëshironi të jeni ju ai që ka…

21 minutes ago

New details from the suspicious death of the 38-year-old on the Skopje ring road – what was found on his body?

Një plagë me armë zjarri në zonën e këmbës është vërejtur te 38-vjeçari i cili mëngjesin e sotëm u gjet…

1 hour ago

How much the price of electricity is expected to rise from January 2027

Rryma për amvisëritë nga 1 janari në Maqedoninë e Veriut mund të shtrenjtohet për 2 deri në 3 për qind,…

1 hour ago

Detaje të reja nga vdekja e dyshimtë e 38-vjeçarit në unazën e Shkupit – çfarë u konstatua në trupin e tij?

Një plagë me armë zjarri në zonën e këmbës është vërejtur te 38-vjeçari i cili mëngjesin e sotëm u gjet…

1 hour ago

Sa pritet të rritet çmimi i energjisë elektrike nga janari 2027

Rryma për amvisëritë nga 1 janari në Maqedoninë e Veriut mund të shtrenjtohet për 2 deri në 3 për qind,…

1 hour ago