Testi i ri i gjakut mund të ndihmojë në vlerësimin e rrezikut për Alzheimer

Një studim i ri ka gjetur se të moshuarit pa probleme njohëse, por me nivele të larta në gjak të biomarkerit p-tau217, kishin 38% më shumë gjasa të shfaqnin shenja të hershme të demencës brenda pesë viteve. Pas 10 vitesh, rreziku rezultoi 78% më i lartë, ndonëse provat për këtë periudhë ishin më pak të qëndrueshme.

“Ajo që më tregon kjo është se ne me të vërtetë mund të përdorim testet e gjakut p-tau217 në të ardhmen për të qenë në gjendje të kuptojmë rrezikun individual të dikujt për dëmtim njohës”, u shpreh autorja kryesore e studimit, Rachel Buckley, profesoreshë e asociuar e neurologjisë në Shkollën Mjekësore të Harvardit, shkruan CNN, transmeton Klankosova.tv.

Deri tani, diagnostikimi i Alzheimerit zakonisht është mbështetur në metoda të kushtueshme dhe invazive, përfshirë skanimet PET ose pulsimet kurrizore. Sipas Buckley, analizat e gjakut që përcaktojnë nivelin e tau 217 të fosforiluar, të njohur si p-tau217, “parashikojnë fuqimisht” akumulimin në tru të pllakave ngjitëse beta-amiloide.

Këto pllaka amiloide mund të nisin të mblidhen në tru disa dekada përpara se të shfaqen humbja e kujtesës apo rënia njohëse, përfshirë kur individët janë ende në të 30-at dhe 40-at e tyre. Ato shkaktojnë inflamacion dhe pengojnë komunikimin mes neuroneve.

Me shtimin e beta-amiloidit në tru, brenda qelizave të trurit nisin të krijohen grumbullime të proteinave tau. Këto gërsheta çojnë në shembjen dhe vdekjen e neuroneve. Në disa sëmundje, si demenca e lobit frontal, që prek funksionin ekzekutiv dhe jo kujtesën, grumbullimet e tilla mund të shfaqen edhe pa praninë e amiloidit.

Buckley theksoi se niveli i lartë i amiloidit nuk do të thotë domosdoshmërisht se çdo person do të zhvillojë demencë. Po ashtu, prania e tau në tru nuk e përcakton patjetër shfaqjen e dëmtimit njohës në vitet e mëvonshme të jetës.

Analizat e gjakut kanë nevojë për studime shtesë

Gjetjet, që pritet të paraqiten të mërkurën në Konferencën Ndërkombëtare të Shoqatës së Alzheimerit dhe të publikohen në revistën JAMA, bazohen në rianalizimin e rezultateve nga gjashtë studime vëzhguese dhe klinike të zhvilluara në Australi, Amerikën e Veriut dhe Japoni. Pothuajse 2,700 të rritur të moshuar, pa shenja të rënies njohëse, kryen në fillim të studimeve skanime PET të trurit dhe teste p-tau217, ndërsa më pas u monitoruan deri në 21 vjet.

Megjithatë, Buckley vlerësoi se hulumtimi ndodhet ende në një fazë të hershme. Ajo tha se rezultatet duhet të konfirmohen përmes studimeve më të mëdha, ku përfshihen persona nga “të gjitha sferat e jetës dhe me nivele të ndryshme të sëmundjes”.