Një analizë gjaku mund të parashikojë rrezikun e sëmundjes Alzheimer

Një studim i ri ka zbuluar se të moshuarit që gëzojnë shëndet të mirë njohës, por që kanë përqendrime të larta të biomarkerit p-tau217 në gjak, kanë 38% më shumë gjasa të shfaqin shenja të hershme të demencës në harkun e pesë viteve të ardhshme. Kur periudha e ndjekjes zgjerohet në dhjetë vjet, rreziku është 78% më i lartë, ndonëse provat për këtë interval kohor janë më pak të fuqishme.

Sipas autores kryesore të studimit, Rachel Buckley, e cila është profesoreshë e asociuar e neurologjisë në Shkollën Mjekësore të Harvardit, këto gjetje tregojnë se në të ardhmen testet e gjakut për p-tau217 mund të përdoren realisht për të vlerësuar rrezikun individual të dëmtimit njohës, raporton CNN, transmeton Klankosova.tv.

Më parë, për të diagnostikuar Alzheimerin nevojiteshin procedura të shtrenjta dhe invazive, si tomografia PET ose punksioni kurrizor. Sipas Buckley, analizat e gjakut që përcaktojnë nivelin e tau 217 të fosforiluar (p-tau217) “parashikojnë fuqimisht” formimin e depozitave ngjitëse të beta-amiloidit në tru.

Këto pllaka amiloide provokojnë inflamacion dhe prishin lidhjen ndërmjet neuroneve, dhe mund të akumulohen në tru shumë dekada përpara se të shfaqen humbje të kujtesës ose rënie njohëse – madje që kur personat janë në të 30-at ose 40-at e tyre.

Teksa sasia e beta-amiloidit rritet në tru, në brendësi të qelizave nervore fillojnë të formohen gërsheta të proteinës tau, të cilat shkaktojnë shpërbërjen dhe vdekjen e neuroneve. Në disa patologji, si demenca e lobit frontal që prek funksionet ekzekutive dhe jo kujtesën, këto gërsheta mund të krijohen edhe pa praninë e amiloidit.

Megjithatë, Buckley theksoi se jo çdo person me përqendrime të larta të amiloidit do të zhvillojë domosdoshmërisht demencë, ashtu si prania e tau në tru nuk përcakton me siguri dëmtime njohëse në të ardhmen.

Analizat e gjakut ende kërkojnë vërtetim përmes studimeve shtesë.

Rezultatet e këtij hulumtimi, të cilat do të prezantohen të mërkurën në Konferencën Ndërkombëtare të Shoqatës së Alzheimerit dhe do të botohen njëkohësisht në revistën JAMA, u përftuan nga rianalizimi i të dhënave të gjashtë provave vëzhguese dhe klinike të realizuara në Australi, Amerikën e Veriut dhe Japoni. Rreth 2,700 të moshuar pa shenja të rënies njohëse iu nënshtruan skanimeve PET të trurit dhe analizave të gjakut për p-tau217 që në fillim të periudhës studimore dhe u ndoqën për deri në 21 vjet.

Sidoqoftë, Buckley paralajmëroi se ky studim ndodhet ende në faza fillestare dhe duhet të replikohet në kërkime më gjithëpërfshirëse, që të përfshijnë popullata nga të gjitha sferat e jetës dhe me shkallë të ndryshme të avancimit të sëmundjes.