Konsumimi i sasive të duhura të lëngjeve luan një rol jetik për mirëqenien e organizmit, sidomos në balancimin e tensionit të gjakut. Trupi i njeriut përmban një përqindje të lartë uji në përbërje të gjakut dhe kur nivelet e hidratimit bien, kjo ndikon padyshim në të gjithë aparatin qarkullues.
Të lidhura
None found
Ekspertja Jacinta Anyaoku shpjegon se gjatë dehidratimit, sasia e lëngut qarkullues në enët tkurret dhe rrjedhimisht ulet edhe shtypja e gjakut. Por ky ndryshim vë në lëvizje disa reagime zinxhir të trupit që me kalimin e kohës mund të kthehen në problem. Sistemi reagon duke ngushtuar enët dhe duke ruajtur natriumin për të ngritur sërish presionin. Kur dehidratimi bëhet i shpeshtë ose kronik, zemra dhe vazat mbingarkohen, duke e vështirësuar mbajtjen e presionit brenda parametrave normalë.
Nga ana tjetër, një gjendje e mirë hidrike ndihmon në ruajtjen e volumit të duhur të gjakut dhe të një qarkullimi të shëndetshëm. Efekti konkret i shtimit të marrjes së lëngjeve në tension varet nga pika fillestare e hidratimit dhe nëse kemi të bëjmë me një luhatje kalimtare apo një gjendje hipertensive kronike.
Mekanizmat e rregullimit të qarkullimit
Shtimi i ujit në dietë mund të ndihmojë në zbutjen e presionit të lartë, sidomos te personat që vuajnë nga mungesa e vazhdueshme e hidratimit. Kur trupi ka pak ujë, përqendrimi i kripës në gjak rritet, çka stimulon lëshimin e vazopresinës. Ky hormon i shtyn veshkat të mbajnë lëngjet, por njëkohësisht shtrëngon enët, duke shtuar forcën e gjakut mbi muret e tyre. Pirja e ujit e lehtëson këtë mekanizëm dhe ndihmon në normalizimin e shifrave.
Sipas Anyaokut, kur organizmi është i mirë-hidratuar, nuk ka nevojë të aktivizojë ato përgjigje kompensatore që shoqërojnë dehidratimin. Kjo bën të mundur që enët të qëndrojnë në një gjendje më të çliruar dhe si pasojë tensioni ulet.
Kur një individ është tashmë i hidratuar mjaftueshëm dhe ka presion normal, konsumi i rregullt i ujit shërben pikërisht për të mirëmbajtur këtë ekuilibër dhe për të siguruar një qarkullim të pandërprerë.
Më pak gjasa për të zhvilluar hipertension
Një tjetër përfitim i rëndësishëm i hidratimit të mjaftueshëm është se ai ul rrezikun e shfaqjes së hipertensionit. Një studim afatgjatë me përmasa të gjera, i botuar në revistën “Frontiers in Public Health”, gjurmoi një grup të rriturish për nëntë vite dhe nxori në pah se pjesëmarrësit që pinin gjashtë ose më shumë gota ujë në ditë kishin më pak probabilitet për t’u bërë hipertensivë sesa ata që kufizoheshin në një gotë apo më pak.
Megjithëse lidhja e saktë kërkon ende kërkime shtesë, të qëndruarit i hidratuar mbetet një rutinë e thjeshtë që mbron shëndetin e zemrës dhe enëve. Të dhëna të tjera lënë të kuptohet se personat me tension të lartë shpesh janë më pak të hidratuar, gjë që e bën edhe më të dukshëm rolin e ujit.
Nutricionistja Patricia Kolesa shton se në planin afatgjatë, rritja e sasisë së lëngjeve mund të nxisë eliminimin e natriumit përmes veshkave, duke kontribuar kështu në uljen e presionit arterial.
Kur uji shkakton një ngritje të shkurtër të tensionit
Ndonëse në përgjithësi uji ndihmon në mbajtjen nën kontroll të tensionit, ka situata të veçanta ku ai mund ta rrisë presionin për një periudhë të shkurtër, dhe kjo ndonjëherë është e dobishme. Fenomeni vërehet te personat që përjetojnë një ulje të menjëhershme të tensionit në çastin kur ngrihen në këmbë, shoqëruar shpesh me marramendje apo edhe humbje ndjenjash. Edhe pse kjo mund t’i ndodhë cilitdo, është më e theksuar te ata që diagnostikohen me hipotension ortostatik, pra kur presioni sistolik bie me të paktën 20 mm Hg dhe ai diastolik me 10 mm Hg brenda tri minutash pas marrjes së pozicionit vertikal.
Në raste të tilla, pirja e shpejtë e një sasie prej 300 deri 500 mililitra ujë, rreth dy gota, mund të ndihmojë në ngritjen e presionit. Ky efekt i përkohshëm manifestohet edhe në subjekte të shëndetshëm. Arsyeja ka dy drejtime: marrja e ujit zmadhon vëllimin e gjakut dhe stimulon në mënyrë të menjëhershme sistemin nervor simpatik, atë që njihet ndryshe si përgjigja “lufto ose ik”, e cila shkakton ngushtimin e enëve dhe rrjedhimisht rrit shtypjen.
Këshilla praktike për të mbajtur trupin të hidratuar
Të dish se duhet të pish më shumë ujë është një hap, por ta vësh në praktikë është krejt tjetër gjë. Specialistët japin disa rekomandime të dobishme. Jo e gjithë hidratimi vjen nga pirja e drejtpërdrejtë e ujit; konsumimi i ushqimeve të pasura me lëngje gjithashtu ka peshën e vet.
Anyaoku kujton se frutat dhe perimet si shalqiri, kastravecat, portokajtë dhe luleshtrydhet përmbajnë shumë ujë. Ato ofrojnë njëkohësisht kalium dhe lëndë të tjera ushqyese që ndihmojnë në ruajtjen e një tensioni të shëndetshëm.
Bëjeni zakon mbajtjen pranë të një shisheje me ujë dhe sigurohuni që në shtëpi të keni gjithmonë një gotë afër për të mos pritur derisa të shfaqet etja. Në fakt, ndjesia e etjes është tashmë një sinjal që trupi juaj po ju paralajmëron për fillimin e dehidratimit.
Nëse prireni ta harroni, programoni një alarm në telefon ose në orën inteligjente. Gllënjkat e vogla por të shpeshta gjatë gjithë ditës janë shumë më efektive sesa përpjekja për të pirë një sasi të madhe uji menjëherë.
Në disa rrethana specifike, është e nevojshme edhe rimbushja e elektroliteve. Mineralet si natriumi, magnezi, kaliumi dhe kalciumi e ndihmojnë trupin të mbajë lëngjet në ekuilibër. Kur stërviteni për një kohë të gjatë, qëndroni në temperatura të larta ose djersitni me bollëk, një pije e pasur me elektrolite mund të jetë shumë e dobishme. Personat me hipertension duhet t’i kushtojnë vëmendje sasisë së kripës që përmbajnë këto pije dhe të këshillohen me mjekun e tyre. Një dietë e pasur me kalium dhe magnez, po ashtu, luan një rol të rëndësishëm në ekuilibrin e tensionit arterial.
