Rreth 9.9 miliardë paund nga paratë publike u shpenzuan për pajisje mbrojtëse personale (PPE) që nuk u përdorën, dolën nga afati ose rezultuan të papërshtatshme, sipas gjetjeve të hetimit zyrtar për pandeminë e Covid-19 në Mbretërinë e Bashkuar.
Të lidhura
None found
Gjatë periudhës nga janari 2020 deri në qershor 2022, Mbretëria e Bashkuar dhe qeveritë e decentralizuara shpenzuan në total 14.9 miliardë paund për PPE. Ndërkohë, kostoja e përgjithshme për pajisje mbrojtëse, teste dhe mjete të tjera, përfshirë ventilatorët, kaloi 42 miliardë paund.
Raporti vëren se vendi hyri në pandemi pa përgatitjen e nevojshme, ndërsa mungesa e pajisjeve të përshtatshme ekspozoi ndaj rrezikut si punonjësit e NHS-së, ashtu edhe pacientët.
Kryetarja e hetimit, Baronesha Hallett, tha se rezervat kombëtare të pajisjeve mbrojtëse ndodheshin në një “gjendje të rrezikshme” para nisjes së pandemisë. Kjo e la vendin pa mundësi për të konkurruar në tregun ndërkombëtar për furnizime të reja. Hetimi zbuloi se vetëm një e treta e maskave të ruajtura në Angli mund të përdoreshin, ndërsa Skocia nuk dispononte rezerva të mjaftueshme të maskave mbrojtëse të nivelit të lartë.
Dokumenti kritikon edhe mekanizmin e quajtur “korsia VIP”, ku propozimet për furnizim me PPE nga kompani me lidhje politike trajtoheshin me përparësi. Sipas hetimit, kjo metodë dëmtoi besimin e publikut, por nuk u gjetën prova për korrupsion ose favorizim të paligjshëm nga ministrat apo zyrtarët në dhënien e kontratave.
Azilet e kujdesit, klinikat e mjekëve të përgjithshëm dhe farmacitë u detyruan të siguronin vetë pajisjet mbrojtëse. Hetimi e përshkruan këtë si një “dështim të madh në planifikim”.
Raporti rendit edhe humbje të tjera: 157 milionë paund për pajisje shëndetësore që mbetën të papërdorura dhe 143 milionë paund të shpenzuara për programin e zhvillimit të ventilatorëve, projektet e të cilit nuk arritën kurrë në fazën e prodhimit. Humbje prej dhjetëra milionë paundësh për pajisje të papërdorura ose të skaduara u regjistruan edhe në Skoci, Uells dhe Irlandën e Veriut.
Në përmbyllje, hetimi thekson se gjatë një pandemie është e preferueshme të ketë tepricë pajisjesh sesa mungesë, por se një planifikim më i mirë do të kishte sjellë vendime më të shpejta, më efikase dhe me kosto dukshëm më të ulët për taksapaguesit.
