Mojtaba Khamenei, djali i dytë i ajatollahut Ali Khamenei, është emëruar zyrtarisht lideri i ri suprem i Iran, sipas mediave shtetërore iraniane.
56-vjeçari merr drejtimin e vendit pasi babai i tij, lideri suprem për më shumë se tre dekada, u vra të shtunën (28 shkurt). Mojtaba Khamenei ka lindur në vitin 1969 në Mashhad, një nga qendrat më të rëndësishme fetare të vendit, rreth dhjetë vite para krijimit të Republika Islamike e Iranit në vitin 1979.
Lidhjet me Gardën Revolucionare
Mojtaba Khamenei njihet për lidhjet e tij të ngushta me Garda Revolucionare Islamike. Ai iu bashkua këtij formacioni ushtarak rreth vitit 1987, pasi përfundoi shkollën e mesme.
Ai shërbeu në fazën e fundit të Lufta Iran‑Irak, një nga konfliktet më të gjata dhe më të përgjakshme në Lindjen e Mesme.
Një vit më pas, babai i tij u bë lider suprem i Iranit, duke zëvendësuar ajatollahun Ruhollah Khomeini. Mojtaba Khamenei vazhdoi studimet fetare në qytetin e Qom dhe më vonë dha mësim në një seminar fetar, duke krijuar lidhje të forta me elitën klerikale të vendit.
Nga prapaskena në qendër të pushtetit
Për shumë vite, Mojtaba Khamenei ka qëndruar larg vëmendjes publike dhe ka vepruar kryesisht në prapaskenë. Në vitin 2005, pas zgjedhjes së kandidatit konservator Mahmoud Ahmadinejad si president, reformistët e akuzuan atë se kishte bashkëpunuar me klerikë dhe me Gardën Revolucionare për të ndihmuar në fitoren e tij.
Politikani reformist Mehdi Karroubi e kritikoi publikisht, duke e akuzuar për ndërhyrje në procesin zgjedhor. Në atë kohë, lideri suprem Ali Khamenei mbrojti djalin e tij nga këto akuza.
Në vitin 2024, Asambleja e Ekspertëve e Iranit zhvilloi një mbledhje për të diskutuar pasardhjen e liderit suprem. Në atë kohë, Ali Khamenei kishte deklaruar se djali i tij nuk duhet të ishte pjesë e procesit të pasardhjes.
Një zgjedhje me mesazh politik
Sipas analistëve, zgjedhja e Mojtaba Khameneit mund të shkaktojë debate brenda Iranit. Revolucioni Islamik i vitit 1979 rrëzoi shah-un Mohammad Reza Pahlavi dhe i dha fund sistemit monarkik, duke e zëvendësuar atë me një sistem të drejtuar nga klerikët.
Për disa analistë, emërimi i tij dërgon sinjalin se fraksionet e forta të lidhura me Gardën Revolucionare vazhdojnë të mbajnë pushtetin në vend dhe se ndryshimet politike në Iran nuk priten në një të ardhme të afërt.
Ndërkohë, qeveria iraniane bëri të ditur se bashkëshortja e Mojtaba Khameneit, Zahra Adel, nëna e tij Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh, si dhe një nga djemtë e tij, humbën jetën së bashku me Ali Khamenein gjatë sulmeve të së shtunës.
