Marrëveshja bërthamore e firmosur mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit ka nxitur reagime të forta në Izrael, ku qeveria e kryeministrit Benjamin Netanyahu e konsideron këtë zhvillim si një goditje të rëndë në planin politik dhe strategjik.
E shpallur nga presidenti amerikan Donald Trump, kjo marrëveshje vjen vetëm pak muaj përpara zgjedhjeve në Izrael, në një periudhë kur Netanyahu kishte premtuar një qasje të ashpër ndaj Teheranit. Raportimet tregojnë se kryeministri izraelit po mbetet gjithnjë e më i vetmuar në kundërshtimin ndaj saj, ndërsa pjesa më e madhe e aleatëve ndërkombëtarë kanë dalë në mbështetje të rrugës diplomatike.
Të lidhura
None found
Edhe në Uashington, rezistenca ndaj marrëveshjes duket e kufizuar. Aleatët tradicionalë të Izraelit në krahun konservator amerikan kanë shmangur sulmet e drejtpërdrejta ndaj një pakti që mban firmën e Trumpit.
Nëse në vitin 2015 Netanyahu u pozicionua hapur kundër marrëveshjes bërthamore me Iranin, këtë herë mundësia e tij për t’u përballur publikisht me Shtëpinë e Bardhë duket shumë më e ngushtë. Sidoqoftë, sipas mediave amerikane dhe izraelite, pakënaqësitë brenda qeverisë izraelite janë shfaqur jozyrtarisht përmes kontakteve me gazetarë dhe komenteve në media.
Mospajtimet janë thelluar edhe pas disa deklaratave të Trumpit, i cili, megjithëse ka vlerësuar bashkëpunimin me Netanyahun, ka shprehur publikisht rezerva për disa veprime të qeverisë izraelite. Presidenti amerikan ka nënvizuar se synon një zgjidhje afatgjatë për konfliktet në rajon dhe ka kërkuar shmangien e hapave që mund të vënë në rrezik procesin diplomatik.
Një prej çështjeve më të diskutueshme të marrëveshjes ka të bëjë me Libanin. Dokumenti parashikon që armëpushimi të përfshijë edhe vijën e përplasjes mes Izraelit dhe Hezbollahut, ndërsa në fazën pasuese synohet një zgjidhje politike që mund të sjellë tërheqjen e forcave izraelite nga disa zona të Libanit jugor.
Izraeli ka bërë të qartë se kundërshton këtë pjesë të marrëveshjes dhe insiston që çdo tërheqje të lidhet me çarmatimin e Hezbollahut. Në anën tjetër, administrata amerikane thekson se Izraeli do të vazhdojë të ketë të drejtën e vetëmbrojtjes në rast kërcënimesh apo sulmesh.
Sipas analistëve, kjo marrëveshje mund të sjellë ndryshime të ndjeshme në ekuilibrat e Lindjes së Mesme, si dhe të ndikojë drejtpërdrejt në klimën politike në Izrael. Për Benjamin Netanyahun, i cili prej vitesh e ka ndërtuar profilin e tij politik mbi kundërshtimin ndaj programit bërthamor iranian, ky zhvillim shihet si një nga sfidat më të mëdha politike të viteve të fundit.
