Ura e Ibrit drejt hapjes pas dy dekadash ndarje? Profesori bën thirrje për kujdes

Pas vendimit të KFOR-it për të filluar kalimin gradual nga prania e përhershme ushtarake në urën kryesore mbi lumin Ibër në Mitrovicë, Bashkimi Evropian ka konfirmuar se kriteret e nevojshme për hapjen e saj janë plotësuar. Ky zhvillim konsiderohet me peshë për veriun e Kosovës dhe për përpjekjet që synojnë normalizimin e jetës në Mitrovicë.

Për vite të tëra, Ura e Ibrit ka përfaqësuar një prej simboleve më të dukshme të ndarjes së qytetit në dy pjesë. Për këtë arsye, çdo ndryshim i statusit të saj shoqërohet me ndikime politike, shoqërore dhe të sigurisë. Megjithatë, ende mbetet e paqartë nëse qëndrimi i BE-së e bën hapjen vetëm çështje kohe dhe se çfarë efekti mund të ketë tranzicioni i pranisë së KFOR-it mbi qëndrueshmërinë e zonës.

Profesori Nijazi Halili, duke folur për “Bota sot”, e cilësoi konfirmimin e Bashkimit Evropian si një hap të rëndësishëm, por paralajmëroi se ai nuk duhet kuptuar automatikisht si sinjal se ura do të hapet së shpejti.

Sipas Halilit, Ura e Ibrit prej kohësh nuk është thjesht një objekt infrastrukture, pasi ajo është kthyer në shenjë të ndarjes politike dhe shoqërore në Mitrovicë. Për këtë arsye, ai vlerëson se vendimmarrja për hapjen duhet të jetë e kujdesshme dhe të zhvillohet në bashkërendim të plotë me mekanizmat ndërkombëtarë dhe ata të sigurisë.

Duke komentuar ndryshimin gradual të pranisë së përhershme të KFOR-it në këtë pikë, profesori tha se procesi nuk duhet parë si largim nga përgjegjësitë për ruajtjen e sigurisë. Ai e përshkroi atë si një tranzicion të planifikuar dhe të koordinuar.

Halili nënvizoi se stabiliteti në veri vazhdon të jetë thelbësor, ndaj çdo ndryshim në terren duhet zbatuar me maturi, në mënyrë që të shmanget krijimi i tensioneve të reja.

Sipas profesorit, një hapje e realizuar në kushte të sigurta dhe përmes koordinimit mund të ndikojë ndjeshëm në garantimin e lëvizjes së lirë dhe në kthimin e jetës së qytetarëve të Mitrovicës drejt normalitetit.

Megjithatë, ai theksoi se vetëm largimi i pengesave fizike në urë nuk mjafton për të kapërcyer ndarjet shumëvjeçare mes komuniteteve. Ky veprim, sipas tij, duhet të shoqërohet edhe me masa të tjera që ndihmojnë në krijimin e besimit të ndërsjellë.

Në përmbyllje të prononcimit për “Bota sot”, Nijazi Halili deklaroi se synimi duhet të jetë transformimi i urës nga një vijë ndarëse në një vend që afron qytetarët. Ai shtoi se normalizimi në Mitrovicë nuk mund të arrihet vetëm me hapjen e saj, por kërkon gjithashtu siguri, dialog, liri të lëvizjes dhe vullnet politik për tejkalimin e ndasive.