Gjatë gjashtë muajve të parë të këtij viti, Policia e Kosovës ka evidentuar 51 raste të armëmbajtjes pa leje në komunat veriore. Zbulimi i armëve, kryesisht në objekte të braktisura, vazhdon të jetë pjesë e operacioneve policore në këtë pjesë të vendit.
Të lidhura
None found
Sipas zëvendëskomandantit të Policisë për rajonin e veriut, Veton Elshani, në këto 51 raste janë identifikuar 18 persona të dyshuar, ndërsa për personat e tjerë hetimet janë ende në proces. Ai vlerësoi se shifrat nuk dëshmojnë rritje të rrezikshmërisë, por pasqyrojnë bashkëpunimin e përmirësuar të qytetarëve të veriut me Policinë.
Elshani tha se largimi i çdo arme nga veriu nënkupton më shumë siguri për këtë zonë. Sipas tij, armatimi i zbuluar në shtëpi të braktisura nuk duket se lidhet me ndonjë grup të organizuar, ndërsa rëndësi të veçantë ka që këto armë të mos përdoren në raste të dhunës në familje, grabitjeve apo lëndimeve të lehta dhe të rënda trupore.
Policia nuk e përjashton që në veriun e Kosovës të gjenden edhe sasi të tjera armësh. Elshani theksoi se institucionet e sigurisë reagojnë sa herë që pranojnë informacione për armatim dhe se nuk ekziston asnjë zonë në veri ku Policia nuk mund të ndërhyjë ose ku nuk ka qasje.
Ai shtoi se bashkëpunimi me qytetarët është rritur krahasuar me vitin 2023, çka, sipas tij, e ndihmon Policinë të veprojë dhe të gjejë armë në çdo vend për të cilin ka informacione.
Për disa prej rasteve, pronarët e armëve ose të dyshuarit janë identifikuar, ndërsa në rastet e tjera hetimet vijojnë. Elshani sqaroi se personat e kërkuar mund të vendosen në listat e Policisë së Kosovës për intervistim dhe se procedurat hetimore nuk ndërpriten derisa të gjenden personat përgjegjës. Shumica e 51 rasteve, sipas tij, kanë të bëjnë me shtëpi të braktisura ku nuk ka pasur persona të pranishëm.
Në aksionet e zhvilluara në veri janë zbuluar armë të llojeve të ndryshme, nga armët e shkurtra dhe të gjata te pushkët e gjuetisë, pushkët M48 dhe kallashnikovët. Elshani tha se në këtë pjesë të vendit ka pasur shumë armatim, ndërsa origjina e tij nuk është gjithmonë e qartë, pasi një pjesë mund të ketë mbetur nga lufta ose të ketë hyrë më vonë në Kosovë.
Ai përmendi se Policia ka gjetur edhe armë të prodhuara në vitet 2020/2021. Për Policinë, sipas Elshanit, prioritet mbetet ruajtja e rendit dhe qetësisë publike, si dhe ofrimi i shërbimeve për të gjithë qytetarët e veriut.
Trajtimi i personave që gjenden me armë varet edhe nga vendimi i prokurorit. Në rastet kur një qytetar e lajmëron vetë armën dhe bashkëpunon me Policinë, prokurori njoftohet dhe personi mund të lirohet në procedurë të rregullt. Po ashtu, janë evidentuar raste me armë gjuetie me leje të skaduara ose jo valide, të cilat nuk janë vlerësuar si rrezik për sigurinë e përgjithshme nëse personi mbetet i lirë.
Në rastet e dhunës në familje, personat arrestohen pavarësisht nëse arma gjendet tek ata. Arrestimi mund të ndodhë edhe në raste të lëndimeve të lehta apo të rënda trupore, kur vlerësohet se ekziston mundësia e përsëritjes së veprës. Elshani theksoi se ligji përcakton rastet kur një person duhet të mbahet, ndërsa vendimin përfundimtar e merr prokurori.
Gazetari serb Branislav Krstiq vlerësoi se problemi i armatimit në veri duhet trajtuar në një kuadër më të gjerë. Ai ngriti çështjen se kush i armatosi serbët, nëse ky proces ka pasur miratim nga KFOR-i apo forcat ndërkombëtare të sigurisë, si dhe si ka kaluar një sasi e madhe armatimi përmes pikave kufitare, përkatësisht administrative.
Sipas Krstiqit, do të kishte qenë vendimtare që në një moment të merrej një vendim i përbashkët, përmes të cilit pala që i armatosi serbët do të obligohej t’i çarmatoste ata brenda një ose dy muajsh. Ai tha se, në vend të kësaj, rastet e veçuara kanë mbetur për t’u trajtuar nga shteti i Kosovës dhe aparati i tij policor.
Krstiq konsideroi se sasi të vogla të armëve individuale ose municionit mund të jenë mbetje të ish-veteranëve të luftës dhe të zhvillimeve të dekadave të fundit në Ballkan. Megjithatë, sipas tij, shqetësim mund të paraqesë ekzistenca e bunkerëve ose depove me sasi më të mëdha armësh.
Ai tha se Kosova është e armatosur dhe se një aksion për dorëzimin vullnetar të armëve mund të sillte rezultate. Krstiq kujtoi se KFOR-i, që nga ardhja e misionit ndërkombëtar paqeruajtës, ka organizuar në disa raste nisma për dorëzim armësh, të cilave u janë përgjigjur qytetarët e Kosovës. Sipas tij, nuk dihet nëse një nismë e tillë do të kishte efekt në veri, pasi serbët nuk e kanë pasur këtë mundësi.
Ai përmendi gjithashtu nivelin e armatosjes së qytetarëve shqiptarë në rajonin e Metohisë, përkatësisht në Rrafshin e Dukagjinit, në Drenicë dhe në Podujevë. Krstiq tha se shteti i Kosovës duket se fillimisht ka orientuar kërkimin dhe konfiskimin e armëve drejt personave që potencialisht mund ta cenojnë stabilitetin e vendit në një periudhë të afërt. Sidoqoftë, ai vlerësoi se edhe armatimi në jug të lumit Ibër mund të shndërrohet në një problem serioz afatgjatë për sigurinë e të gjithë qytetarëve të Kosovës.
Sipas Krstiqit, qytetarët në veri nuk kanë arsye të ndihen më pak të sigurt për shkak të armëve të zbuluara ose armëve që mund të ekzistojnë ende. Ai iu referua raporteve të Policisë së Kosovës, duke thënë se në veri nuk ka pasur asnjë vrasje mes qytetarëve dhe asnjë incident të armatosur.
Në të njëjtën kohë, ai theksoi se në Prishtinë, Gjilan dhe Ferizaj ndodhin pothuajse çdo muaj incidente të armatosura. Krstiq tha se fokusi i forcave policore në veri është i arsyeshëm, duke marrë parasysh incidentin në kanal (Ibër-Lepenc) dhe ngjarjet në Banjskë. Sipas tij, sasitë e armëve në veri nuk mund të rrezikojnë stabilitetin as të shtetit dhe as të qytetarëve në këtë pjesë të Kosovës.
Krstiq vlerësoi se armatimi i gjetur mund të ketë prejardhje të ndryshme. Një pjesë, sipas tij, mund të jenë pajisje të mbetura nga policia ose ushtria e Jugosllavisë, përkatësisht e Serbisë, dhe trashëgimi e civilëve të mobilizuar gjatë bombardimeve të Jugosllavisë.
Ai theksoi se ekzistenca e armëve dhe pajisjeve më të reja është veçanërisht shqetësuese. Në këtë rast, tha Krstiq, Policia duhet të hetojë nëse armatimi mund të jetë pjesë e ndonjë plani për aksione destabilizuese brenda Kosovës, apo nëse bëhet fjalë për pajisje të një projekti të vjetruar që, me konsolidimin e sovranitetit të Kosovës në veri, ka mbetur pa pronarë dhe pa përdorim real.
Zbulimi i armëve në veriun e Kosovës vijon të trajtohet nga institucionet e sigurisë. Policia e Kosovës deklaron se ndërhyn për çdo informacion që merr për armatim të fshehur, ndërsa autoritetet vlerësojnë se situata e sigurisë nuk është përkeqësuar. Njohësit e zhvillimeve në veri, ndërkaq, theksojnë nevojën për të zbardhur prejardhjen e armëve dhe për të verifikuar nëse ekzistojnë sasi më të mëdha armatimi.
