Përplasjet politike mbajnë peng konstituimin e Kuvendit, kërkohet zgjidhje institucionale

Konstituimi i institucioneve të Kosovës po përballet me një ngërç të shkaktuar nga mosmarrëveshjet mes partive parlamentare. Zgjedhja e nënkryetarëve të Kuvendit dhe procedura për zgjedhjen e presidentit të ri mbeten ende në pritje të një marrëveshjeje politike.

Anëtari i Lëvizjes Guxo, Gazmend Halilaj, ka deklaruar për “Bota sot” se opozita nuk duhet të pengojë punën e Kuvendit dhe se interesat partiake nuk mund të vendosen mbi funksionimin e institucioneve të vendit.

Sipas Halilajt, Kuvendi nuk duhet të përdoret si vend për pazare politike, ndërsa vullneti i qytetarëve, i shprehur nëpërmjet votës, duhet të merret në konsideratë dhe të respektohet.

Ai ka thënë se bllokada e re lidhet me mospajtimet për zgjedhjen e nënkryetarëve nga radhët e PDK-së dhe LDK-së. Sipas tij, kjo tregon se partitë e vjetra vazhdojnë ta trajtojnë Kuvendin si hapësirë për kalkulime dhe marrëveshje partiake, në vend që ta shohin si një institucion në shërbim të qytetarëve.

Halilaj ka vlerësuar se Lëvizja Vetëvendosje, e cila ka marrë besimin e qytetarëve në zgjedhje, mban përgjegjësi për avancimin e punës së institucioneve. Në të njëjtën kohë, ai ka kërkuar që opozita të veprojë në mënyrë konstruktive dhe të mos i shfrytëzojë procedurat institucionale për bllokim politik.

Ai ka theksuar se një shtet i tërë nuk mund të mbahet peng për shkak të ambicieve të disa partive për poste dhe pozita në Kuvend.

Sipas tij, zgjidhja duhet të mbështetet në Kushtetutë dhe në Rregulloren e Kuvendit. Halilaj ka nënvizuar se qytetarët e kanë dhënë mesazhin e tyre përmes votës dhe se përgjegjësia për gjetjen e një zgjidhjeje u takon partive politike, jo qytetarëve.

Për këtë situatë ka folur gjithashtu për “Bota sot” edhe analisti Gani Qarri. Ai e sheh krizën aktuale si pasojë të mosmarrëveshjeve për nënkryetarët e Kuvendit, por edhe të mungesës së pajtimit për zgjedhjen e presidentit të vendit.

Qarri ka përmendur deklaratat e disa përfaqësuesve të PDK-së dhe LDK-së për mospunë të përbashkët me kryeministrin Albin Kurti dhe LVV-në. Ai ka kritikuar edhe qëndrimin e Listës Serbe për kandidaturën e nënkryetarit të Kuvendit.

Sipas analistit, këto qëndrime, bashkë me pretendimin e Listës Serbe se po propozon kandidatin e “popullit serb” për nënkryetar, kanë pamundësuar përkohësisht zgjedhjen e nënkryetarëve dhe përfundimin e konstituimit të Kuvendit. Qarri e ka cilësuar si provokative deklaratën për “sovranitetin serb” mbi shtetin e pavarur të Kosovës.

Ai ka deklaruar se mungesa e marrëveshjes për presidentin e ri po ndikon drejtpërdrejt edhe në votimin e nënkryetarëve, duke e bërë më të ndërlikuar konstituimin e legjislaturës së 11-të. Qarri ka thënë se, pavarësisht përpjekjeve të kryeministrit Kurti dhe të partisë fituese të zgjedhjeve, ende nuk ekziston pajtim mes segmenteve parlamentare për presidentin dhe, rrjedhimisht, as për kandidatët për nënkryetarë.

Qarri ka paralajmëruar se, nëse bllokada vazhdon dhe nuk gjendet zgjidhje për konstituimin e Kuvendit, ndërsa deri më 6 tetor 2026 nuk arrihet marrëveshje për presidentin e ri, Kosova mund të detyrohet të shkojë sërish në zgjedhje të parakohshme. Sipas tij, një zhvillim i tillë do ta dëmtonte rëndë buxhetin dhe imazhin e shtetit të brishtë të Kosovës.

Për shmangien e një përshkallëzimi të mëtejshëm të krizës, analisti u ka bërë thirrje partive politike të bashkëpunojnë dhe të ndërmarrin hapat kushtetues që nevojiten për përmbylljen e konstituimit të Kuvendit.

Ai ka kërkuar gjithashtu zgjedhjen e një presidenti konsensual, me qëllim krijimin e institucioneve të qëndrueshme dhe vazhdimin e ecjes përpara të Republikës së Kosovës.

Në përfundim, Qarri ka ngritur pretendimin se pas zvarritjes së procesit mund të qëndrojnë ankthi nga ligji, smira personale, inatet partiake dhe grupore, si dhe frika nga funksionalizimi i Byrosë për Konfiskimin e Pasurive të Kundërligjshme. Sipas tij, pas krijimit të institucioneve shtetërore, kjo Byro pritet të aktivizohet dhe të nisë veprimet e para ndaj personave përgjegjës.