Kriza politike në Kosovë u përshkallëzua më 5 tetor, kur protestuesit u përplasën me Policinë e Kosovës, ndërsa Kuvendi miratoi në lexim të parë ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara, por nuk e hodhi në votim leximin e dytë.
Të lidhura
None found
Situata u tensionua në një ditë kur institucionet ndodheshin nën presionin e afatit kushtetues për zgjedhjen e presidentit. Përplasjet para Kuvendit dhe Qeverisë u shoqëruan me përdorimin e gazit lotsjellës dhe topit të ujit nga policia, ndërsa protestuesit hodhën mjete piroteknike dhe sende të forta.
Bilanci i Policisë së Kosovës tregon se 20 zyrtarë policorë janë lënduar dhe kanë marrë trajtim mjekësor. Ndihmë shëndetësore kanë kërkuar edhe 12 qytetarë ose protestues, si dhe një gazetar.
Policia njoftoi gjithashtu për arrestimin e tre personave. Dy prej tyre, me urdhër të prokurorit, u dërguan në mbajtje, ndërsa i treti u lirua dhe ndaj tij do të ndiqet procedurë e rregullt.
Ndërhyrja e policisë është bërë objekt njoftimi edhe për Inspektoratin Policor të Kosovës. Ky institucion pritet të shqyrtojë nëse gjatë aksionit ka pasur tejkalim të mundshëm të autorizimeve ose përdorim joproporcional të forcës.
Ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara u miratuan me 91 vota pro, pa asnjë votë kundër dhe pa abstenime. Projektligji parashikon, ndër të tjera, që dënimi maksimal të jetë 15 vjet, të lejohet ankesa në Gjykatën Supreme të Kosovës dhe dënimet të vuajtën në Kosovë.
Megjithatë, votimi i 5 tetorit ishte vetëm hapi i parë parlamentar. Për miratimin përfundimtar, projektligji duhet të kalojë edhe në lexim të dytë.
Mospërfshirja e leximit të dytë në votim shkaktoi zemërim te protestuesit, të cilët vijuan të qëndronin para institucioneve edhe pas miratimit fillestar.
Përplasja në rrugë u shoqërua edhe me një përplasje politike mes partive, të cilat kanë qëndrime të ndryshme për mënyrën e tejkalimit të ngërçit institucional.
Në këtë klimë, kryeministri Albin Kurti u takua me kryetarin e PDK-së, Bedri Hamza. Në qendër të bisedimeve ishin kriza politike dhe zgjedhja e presidentit, por takimi përfundoi pa ndonjë marrëveshje konkrete.
Dy palët nuk pajtohen për renditjen e çështjeve. Kurti kërkon që fillimisht të gjendet një zgjidhje për presidentin, ndërsa PDK-ja këmbëngul që paraprakisht të miratohen ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara dhe vetëm më pas të diskutohet për kreun e shtetit.
Bedri Hamza ka përsëritur se qëndrimi i PDK-së mbetet i pandryshuar: së pari duhet të votohet Ligji për Specialen dhe më pas të trajtohet çështja e presidentit. Ai ka thënë se një marrëveshje për presidentin do të ishte në interes të Kosovës dhe do të mund të shmangte zgjedhjet e reja, por partia e tij nuk heq dorë nga kushti për miratimin e ligjit.
Mehmeti: Përshkallëzimi i protestës ishte i panevojshëm
Opinionisti Gani Mehmeti e ka cilësuar të panevojshëm përshkallëzimin e protestës së së hënës. Sipas tij, reagimi ndaj aktgjykimit të Gjykatës Speciale të 16 shtatorit duhet të zhvillohet përmes mjeteve ligjore dhe duke u mbështetur në argumente konkrete.
Mehmeti ka deklaruar për “Bota sot” se aktgjykimi i Gjykatës Speciale të Kosovës me seli në Hagë, i datës 16 shtator 2026, është për keqardhje, por kundërshtimi i tij duhet të bëhet përmes ankesave dhe fakteve. Sipas tij, të gjitha palët duhej të përgatiteshin për t’iu drejtuar Apelit, me synimin për ta kundërshtuar dhe rrëzuar vendimin e 16 shtatorit në Hagë.
Ai ka theksuar se protesta është një e drejtë demokratike, por nuk duhet të përfundojë në përplasje me institucionet e sigurisë.
Sipas Mehmetit, protestat e së hënës ishin të tepërta dhe të panevojshme, sidomos për shkak se përfunduan në përleshje me Policinë e Kosovës. Ai ka bërë thirrje që PDK-ja dhe strukturat e UÇK-së, në emër të së cilës janë dëgjuar brohoritjet, të tregojnë qetësi. Në vlerësimin e tij, protestuesit dhe policët janë pjesë e të njëjtit vend, ndaj pakënaqësia duhet të shprehet me maturi dhe përgjegjësi.
Mehmeti ka paralajmëruar se përplasjet e tilla nuk i sjellin dobi Kosovës dhe mund të përdoren politikisht nga Serbia. Ai ka vënë në pikëpyetje edhe brohoritjet “UÇK, UÇK”, duke kërkuar të sqarohet se kujt i drejtohen dhe ndaj kujt synohet të tregohet forcë. Sipas tij, gjyqtarët e Speciales janë ndërkombëtarë dhe ndodhen në Hagë ose në shtëpitë e tyre, prandaj përballja duhet të zhvillohet me argumente dhe mjete juridike, jo në rrugë.
Duke komentuar qëndrimin e PDK-së dhe kushtëzimin e takimit të radhës me votimin e ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara, Mehmeti ka thënë se partitë nuk duhej ta shndërronin rendin e votimeve në shkak për përplasje, veçanërisht për shkak të afatit për zgjedhjen e presidentit.
Ai ka vlerësuar se, pasi të hënën u miratua leximi i parë për Specialen, do të duhej të zgjidhej edhe kreu i shtetit, duke i hapur rrugë më pas leximit të dytë të projektligjit. Sipas tij, Hamza nuk duhej të këmbëngulte se cili proces duhej të zhvillohej i pari, zgjedhja e presidentit apo miratimi i Ligjit për Specialen. Mehmeti ka thënë se për presidentin koha tashmë ishte shumë e kufizuar, ndërsa për votimin e dytë të ligjit nuk do të ishte vonë as të nesërmen dhe as pasnesër.
Ai ka kujtuar se kryeministri është zotuar që leximi i dytë për Specialen të votohet të enjten, pra 72 orë pas leximit të parë, në përputhje me procedurat kushtetuese.
Ndërkohë, nëse presidenti nuk zgjidhej deri në orën 24:00 të asaj dite, Kuvendi do të shpërndahej dhe Kosova do të shkonte në zgjedhje të jashtëzakonshme. Në një rast të tillë, ka paralajmëruar Mehmeti, leximi i dytë i projektligjit do të mbetej pa u zhvilluar dhe do të shtyhej për një periudhë të gjatë, deri pas krijimit të institucioneve të reja.
Sipas tij, një zhvillim i tillë do ta vështirësonte edhe bashkërendimin institucional për ankesat dhe kundërshtimin e aktgjykimit të 16 shtatorit 2026. Për këtë arsye, ai ka kërkuar që palët të mos e përdorin rendin e proceseve si mjet kushtëzimi politik, por të gjejnë një zgjidhje që garanton vazhdimin e punës së institucioneve.
Mehmeti ka vlerësuar se kushtëzimet e përsëritura mes partive po e thellojnë krizën politike dhe institucionale. Sipas tij, këto qëndrime duhet të jenë pjesë e një negociimi politik të domosdoshëm për arritjen e shpejtë të një marrëveshjeje, e jo pengesë për funksionimin normal të institucioneve.
Ai ka paralajmëruar se mosmarrëveshja për presidentin mund të sjellë pasoja të gjera institucionale. Shpërndarja e Kuvendit, sipas tij, do ta linte Kosovën pa funksionim normal të institucioneve dhe do të shtynte procese të rëndësishme për një kohë të gjatë.
Për këtë arsye, Mehmeti i ka bërë thirrje partive të ulen në tryezë dhe të negociojnë deri në arritjen e një marrëveshjeje. Në të kundërtën, ka paralajmëruar ai, vendi mund të përballet me një gjendje institucionale edhe më të rëndë.
Halili: Kriza ka hyrë në një fazë më të rrezikshme
Profesori Nijazi Halili ka thënë se zhvillimet e së hënës tregojnë se kriza politike në Kosovë ka kaluar në një etapë më të rrezikshme.
Në një deklaratë për “Bota sot”, Halili ka theksuar se pakënaqësia duhet të shprehet fuqishëm, por pa dhunë dhe pa cenuar rendin publik.
Sipas tij, protesta është e drejtë demokratike dhe nuk duhet të vihet në dyshim, por përshkallëzimi dhe përplasjet me Policinë e Kosovës janë të papranueshme. Në një shtet demokratik, ka thënë ai, qytetarët duhet ta shprehin kundërshtimin e tyre pa përdorur dhunë dhe pa rrezikuar sigurinë.
Halili ka kërkuar maturi edhe nga institucionet. Ai ka vlerësuar se policia duhet të veprojë në mënyrë profesionale dhe proporcionale, duke përdorur vetëm masat e nevojshme për garantimin e sigurisë. Sipas tij, tensioni politik nuk duhet të shndërrohet në një cikël të ri përshkallëzimi në rrugë.
Duke folur për PDK-në dhe takimin mes Kurtit e Hamzës, profesori ka thënë se zhvillimet e fundit tregojnë hyrjen në një fazë negociatash të forta politike. Ai e ka cilësuar të ligjshme vendosjen e kushteve dhe kërkimin e garancive nga një subjekt politik, por ka paralajmëruar se zgjedhja e presidentit nuk duhet të përdoret për bllokim institucional.
Halili ka vlerësuar se kalimi i PDK-së nga refuzimi fillestar i një marrëveshjeje me LVV-në drejt paraqitjes së kushteve konkrete dhe zhvillimit të takimit me Albin Kurtin duhet parë si një mundësi për dialog, por edhe si një moment që kërkon përgjegjësi politike.
Sipas tij, projektligji për ndryshimet në Speciale nuk duhet të shërbejë si monedhë shkëmbimi për çështjen e presidentit. Çështje të tilla, ka thënë Halili, duhet të trajtohen mbi bazën e interesit shtetëror, argumenteve juridike dhe transparencës. Nëse partitë kanë vërejtje ose kërkesa, ato duhet t’i paraqesin hapur dhe t’i mbrojnë në Kuvend.
Profesori e ka konsideruar të domosdoshëm negociimin politik, por ka kundërshtuar pazaret politike që e mbajnë shtetin peng. Ai ka thënë se partitë mund të negociojnë, të vendosin kushte dhe të kërkojnë kompromis, por duhet të respektojnë si vijë të kuqe funksionimin e institucioneve.
“Kosova nuk mund të përballojë një krizë ku Kuvendi është i bllokuar, në rrugë ka përplasje dhe mes partive mbizotëron mosbesimi”, ka deklaruar Halili, duke shtuar se një situatë e tillë dëmton shtetin dhe qytetarët.
Mesazhi i tij për partitë politike është ulja e tensioneve dhe kthimi në tryezën e bisedimeve. Sipas Halilit, kompromisi nuk përbën dobësi politike; dobësi është mbajtja peng e vendit për interesa partiake.
Ai ka theksuar se presidenti duhet të zgjidhet, institucionet duhet të vazhdojnë funksionimin dhe çështjet ligjore duhet të trajtohen me përgjegjësi. Kosova, sipas tij, ka nevojë për stabilitet institucional dhe jo për një përplasje të pafundme politike.
Halili ka përfunduar se, nëse liderët politikë nuk arrijnë të bëjnë kompromis në interes të vendit, pasojat e krizës do t’i përballojnë qytetarët dhe jo partitë.
